مدیر عامل آب و فاضلاب کشور در پاسخ به ایلنا؛
تلاش خواهیم کرد آب شرب آلوده نشود / تولید و مصرف آب تهران سر به سر شد / رقابت مغلوبه با کشاورزی برای تامین آب شرب
در حال حاضر ۱۳۰ طرح آبرسانی در کشور در حال اجراست که برای تکمیل این طرحها باید ۱۸ هزار میلیارد تومان اعتبار تامین شود.
مدیرعامل آب و فاضلاب کشور گفت: با توجه به کاهش میزان آب، آلایندهها در حال افزایش است اما تمام سعی ما بر این است که آلودگی وارد شبکه شرب کشور نشود.
به گزارش خبرنگار ایلنا، حمیدرضا جانباز، مدیرعامل آب و فاضلاب کشور در نشست خبری با حضور خبرنگاران با اشاره به اینکه امسال تابستان سختی را سپری کرده و روزهای سختی را نیز پیشرو داریم گفت: وضعیت بارش در سالجاری مناسب نبود به طوری که نسبت به متوسط بلندمدت هشت درصد کاهش بارش داشتیم ضمن اینکه با توجه به موزون نبودن توزیع بارشها به لحاظ تامین آب شرب مشکلات سختتری داشتیم.
وی افزود: در استان سمنان در سال جاری ۳۴ درصد کاهش بارش داشتیم که بر منابع آب تاثیرگذار بوده است.
جانباز با اشاره به اینکه طبق پیشبینی هواشناسی یک و نیم تا دو درصد افزایش دما داشتیم تصریح کرد: در برخی از استانها دمای بالای ۴۰ درجه را داشتیم که به همین دلایل شرایط تامین آب دشواری را پشت سر گذاشتیم.
وی خاطرنشان کرد: از پاییز سال گذشته برنامهریزی مدونی در دستور کار وزارت نیرو قرار گرفته و جلسات کمیته بحران آب تشکیل شد و برنامهریزیهای خوبی در این خصوص داشتهایم به طوری که با توجه به نیاز به آب شرب متوسط مصرف رفتار مشترکین ارزیابی و تصویر شفافی از وضعیت آب در تابستان ۹۳ تهیه شد.
وی ادامه داد: بهسازی، آمادگی و شناسایی منابع جدید آب و همچنین بهبود تاسیسات در دستور کار قرار گرفت و به مقوله اطلاعرسانی به مردم نیز توجه ویژهای شد.
مدیرعامل آب و فاضلاب کشور خاطرنشان کرد: با توجه به اهمیت تامین آب در کلانشهرها و چالشهای موجود و جمعیت این شهرها ۱۲ کلانشهر هدفگذاری شد که به صورت خاص به آنها پرداخته شده و برنامهریزی منسجمی داشته باشیم اما مشکل تامین اعتبار از جمله معضلات تامین آب در سطح کشور بود.
وی ادامه داد: با توجه به برنامهریزیهای صورت گرفته در وزارت نیرو در هیچ یک از مناطق قطعی آب نداشتیم و برنامهای هم برای جیرهبندی در دستور کار نبوده البته کاهش فشار آب وجود داشته ضمن اینکه در برخی مواقع ترکیدگی لولهها، سوختن پمپ و مشکلاتی از این دست بوده که جزو مصادیق جیرهبندی محسوب نمیشود و تنها کاهش فشار را منجر شده است.
۶۵۰۰ روستا همچنان با تانکر آبرسانی می شوند
وی با اشاره به اینکه در حال حاضر ۶ هزار و ۵۰۰ روستا با تانکر آبرسانی می شود تصریح کرد: در سال جاری مشترکین هم با وزارت نیرو همکاری کرده و هم تحمل کردند با این وجود در برخی شهرها مشکل تامین آب داریم.
جانباز در ادامه با اشاره به گذشت حدود یک سال از تشکیل دولت جدید وضعیت فعلی صنعت آب و فاضلاب طی این مدت را تشریح کرد و گفت: در بخش آب شهری ۹۹.۱ درصد تحت پوشش است به طوری که از ۱۱۵۲ شهر کشور ۱۱۱۳ شهرتحت پوشش خدمات آبرسانی است و از این تعداد ۳۱ شهر طی یازده ماهه شروع به کار دولت جدید تحت پوشش آب و فاضلاب کشور قرار گرفته است.
وی مشترکین آب شهری را ۱۴.۵ میلیون فقره اعلام کرد که از این میزان ۵۶۰ هزار فقره انشعاب در یازده ماهه دولت جدید داده شده است.
وی ادامه داد: در حال حاضر ۱۴۲ هزار کیلومتر شبکه توزیع آب داریم که ۲۷۸۰ کیلومتر در یازده ماهه اخیر به شبکه توسعه آب کشور اضافه شده است.
وی تصریح کرد: آبرسانی به شهرها توسط ۲۷ هزار و ۱۰۰ کیلومتر خطوط لوله انجام میشود که از این میزان ۷۵۰ کیلومتر در دولت جدید احداثشده است.
وی خاطرنشان کرد: در شهرها ۱۲۴ تصفیه خانه در مدار است که ۵ تصفیه خانه در یازده ماهه روی کار آمدن دولت جدید وارد مدار شده است.
جانباز میزان آب روستایی تحت پوشش آب و فاضلاب کشور را ۷۹ درصد اعلام کرد و گفت: عملکرد دولت جدید ۱.۱ درصد بوده است.
برای رسیدن به شاخص بهره مندی آب طبق برنامه پنجم ۱۵ درصد عقبیم
وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر شاخص بهرهمندی آب جمعیت بالای ۲۰ خانوار ۷۷ درصد است که باید طبق برنامه پنجم به ۹۲ درصد برسد اما قطعا نمیرسیم.
وی تصریح کرد: متوسط عملکرد سالهای گذشته آبرسانی هفت دهم درصد است که ۱.۱ درصد از متوسط بیشتر و از برنامهریزی کمتر بوده است.
جانباز طول شبکه توزیع آب روستایی را ۱۶۳ هزار کیلومتر اعلام کرد و گفت: در یازدهه ماه دولت جدید دو هزار و ۹۰۰ کیلومتر خط انتقال آب به روستاها داشتهایم.
وی همچنین تعداد تصفیهخانه های آب روستایی را ۱۶۲ واحد اعلام کرد و گفت: از این تعداد ۶ واحد مربوط به عملکرد دولت جدید است.
وی تصریح کرد: وزارت نیرو ناچارا باید از منابع آب دوردست برای تامین آب شرب اقدام کند کما اینکه در سالهای گذشته اعتبارات عمرانی برای آبرسانی اختصاص داده شده و در حال حاضر نیز خطوط انتقال در حال افزایش است.
۱۳۰ طرح آبرسانی در کشور در حال اجراست / با بودجه ای که داریم ۱۶ سال صبر کنیم تا طرح ها اجرا شود
مدیرعامل آب و فاضلاب کشور با اشاره به اینکه در حال حاضر ۱۳۰ طرح آبرسانی در کشور در حال اجراست خاطرنشان کرد: برای تکمیل این طرحها باید ۱۸ هزار میلیارد تومان اعتبار تامین شود که از این میان هزار و صد میلیارد تومان مربوط به اعتبارات جاری است. ضمن اینکه اگر با این روند بودجه اختصاص داده شود باید ۱۶ سال صبر کنیم تا طرحها تکمیل شود لذا باید تدابیری اتخاذ شود که بتوانیم هر چه سریعتر نسبت به تکمیل طرحها اقدام کنیم که یک بخش از این تدابیر به وزارت نیرو و بخش دیگر به مجلس و نظارت راهبردی بازمیگردد که امیدواریم در سالهای آینده ردیفهای بودجه بیشتری برای آبرسانی اختصاص داده شود.
وی ادامه داد: از ۱۳۰ طرح یاد شده ۳۰۰ شهر تحت پوشش است که اضافه شدن ۴۵ تصفیه خانه با ظرفیت ۶.۶ میلیون متر مکعب در روز از جمله این طرحهاست.
وی یادآور شد: از ۱۳۰ طرح ۴۴ طرح آبرسانی پیشرفت بالای ۸۰ درصد داشتهاند که با تخصیص هزار میلیارد تومان به بهرهبرداری میرسند و ۵۴ طرح بین ۲۰ تا ۸۰ درصد پیشرفت داشته اند که ده هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارند و همچنین ۳۴ طرح زیر ۲۰ درصد پیشرفت داشتهاند.
وی طرحهای سرمایهگذاری در بخشهای آب و فاضلاب را به سه روش BOT و BOO و بیع متقابل اعلام کرد و گفت: ۵۱ طرح به روش BOO با بخش خصوصی مبادله قرارداد شده که حجم سرمایهگذاری آن ۴۳۰ میلیارد تومان، ۱۵ طرح به روش BOT با سرمایهگذاری ۶۲۵ میلیارد تومان و ۹ قرارداد بیع متقابل با حجم اعتبار ۱۲۲۰ میلیارد تومان در حال انجام است.
وی خاطرنشان کرد: این پروژهها در اکثر استانهای کشور در حال اجرا بوده و با توجه به استقبال سرمایهگذاران مجموع این طرح ها به لحاظ تعداد و اعتبار در حال افزایش است.
وی همچنین گفت: لیستی از پروژههای آماده انعقاد قرارداد با بخش خصوصی داریم که از جمله اینها آبرسانی، تاسیسات نمکزدایی، تاسیسات فاضلاب و خطوط انتقال آب است که ۱۳ قرارداد آن آماده مبادله بوده و مجموعه سرمایهگذاری این طرحها نیز ۹۸۵ میلیارد تومان است.
وی آبرسانی به خاش سه پروژه نمکزدایی در کرمان ایجاد تاسیسات فاضلاب و ایجاد تاسیسات آبرسانی در منطقه ۲۲ تهران با مشارکت شهرداری تهران که مجموعا به صورت سرمایهگذاری بیع متقابل با اعتباری معادل ۵۵۰ میلیارد تومان انجام میشود.
وی همچنین یادآور شد: تاسیسات فاضلاب در سه شهر اصفهان نیز با مشارکت فولاد مبارکه انجام میشود ضمن اینکه طرح آبرسانی به گرمسار نیز رسما توسط وزیر نیرو کلنگزنی شد.
رقابت مغلوبه با کشاورزی برای تامین آب شرب / کشاورزی۹۲ درصد، شرب۶ درصد
جانباز در ادامه با اشاره به اینکه ما به لحاظ تامین آب شرب در یک رقابت مغلوبه با بخش کشاورزی هستیم اظهار داشت: منابع آب شرب بسیار شکننده هستند به طوری که در حال حاضر ۹۲ درصد آب مصرفی کشور را بخش کشاورزی به خود اختصاص داده و آب شرب تنها ۶ درصد است. لذا برای تامین آب شرب با کیفیت باید نهایت تلاش خود را داشته باشیم.
وی ادامه داد: وضعیت سفرههای آب زیرزمینی و آب سطحی کشور شکننده است و لذا علاوه بر اینکه نمیتوانیم به راحتی آب باکیفیت را تامین کنیم جهت تامین آب پایدار ناچارا باید به سمت آب شرب باکیفیت برویم.
جانباز تصریح کرد: قطعا خط قرمز ما توزیع آب باکیفیت و استاندارد است و زمانی که آب بیکیفیت وارد آب شرب مصرفی مردم شود حذف خواهد شد لذا در این راستا جداسازی سامانه آب شرب و بهداشتی در دستور کار قرار گرفت.
۲۳۵ لیتر آب شرب برای تامین ۱۵ لیتر هدر می رود
وی با اشاره به اینکه سرانه مصرف آب روزانه در کشور ما۲۵۰ لیتر است افزود: در دنیا سرانه مصرف آب برای هر نفر کمتر از ۱۵۰ لیتر در شبانه روز است. در حالی که در ایران این میزان ۱۰۰ لیتر بیشتر است. ضمن اینکه کل ۲۵۰ لیتر آبی که هر ایرانی در طول شبانهروز مصرف میکند آب شرب است در حالی که تنها ۵ تا ۱۵ لیتر آن به مصرف آشامیدن و پخت و پز میرسد.
وی در ادامه با اشاره به طرح جداسازی آب شرب و آب بهداشتی تصریح کرد: پایلوت این طرح در منطقه ثامن مشهد در حال انجام است این محدوده ۲۲۰۰ نفر ساکن دارد و ۸۵ هزار زائر دارد که عمده مصرف آب در این منطقه در زائرسراها، هتلها و مهمانسراها مصرف میشود که چیزی معادل ده هزار متر مکعب است که در حالی که میزان آب شرب مورد نیاز این منطقه تنها ۳۰۰ متر مکعب است.
مدیرعامل آب و فاضلاب کشور تصریح کرد: ما باید مانند سایر نقاط دنیا به سمت این برویم که دو سامانه آب شرب و بهداشتی به صورت تفکیک شده داشته باشیم که پایلوت آن در مشهد انجام و نتایج آن به کل کشور تسری داده میشود.
وی ادامه داد: مدیریت آب شرب در دنیا محلی است و نمیتوان ملی باشد چون سامانهها هیچ ارتباطی به هم ندارند ضمن اینکه رفتار مشترکین در شرق و غرب تهران با جنوب تهران متفاوت است لذا تامین آب در هر یک از این مناطق متفاوت خواهد بود. ضمن اینکه نتایج پایلوت در شهرهای مشابه قابل اجرا بوده و به کل کشور نمیتوان تعمیم داد.
تهران در نقطه سر به سر تولید و تامین آب / برای تامین آب باید سراغ مازندران یا آب شیرین کن برویم
وی با اشاره به اینکه در حال حاضر در تهران در نقطه سر به سر تولید و مصرف آب هستیم توضیح داد: در شهر تهران هر قدر آب قابل استحصال بوده از اطراف تهران منتقل شده و برای آینده هنوز نمیدانیم آب مورد نیاز این شهر را از کجا تهیه کنیم یا باید از مازندران آب انتقال دهیم و یا اینکه آب شیرین کن داشتهباشیم.
وی با بیان اینکه برنامه مدونی در خصوص گذر از کمآبی تابستان ۹۳ تهیه کردیم تصریح کرد: به تفکیک شهرهای کشور وضعیت تامین و توزیع آب شهرها با هدف کوتاه مدت گذر از تابستان ۹۳ تهیه کردیم.
۲.۸ تا ۳ درصد مردم صرفه جویی کردند
جانباز در خصوص تاثیر توصیه به کاهش مصرف آب در روند مصرف مردم گفت: در سال جاری حدود ۱۰ میلیون متر مکعب کاهش مصرف آب توسط مشترکین داشتیم علی رغم اینکه ۴ درصد مشترکین اضافه شدند و در کل کشور نیز ۱.۲۶ درصد افزایش مصرف داشتهایم لذا این مساله نشان میدهد که مردم به وزارت نیرو اعتماد کرده و کاهش مصرف داشتند.
وی در خصوص عملکرد وزارت نیرو در بخش تامین آب و فاضلاب مسکن مهر گفت: ما حدود ۶۰۰ هزار انشعاب نصب شده داریم که از این میزان ۴۵۰ هزار انشعاب در سال جاری نصب شده اما در بخش فاضلاب به جهت هزینهبر بودن عقب ماندهایم زیرا جانمایی به نحوی است که به سامانه فعلی ما متصل نمیشود و نمیتوان از تصفیه خانه موجود استفاده کرد.
وی در ادامه در زمینه وضعیت منابع آب کلانشهرهای کشور گفت: در حال حاضر اصفهان و کرمان به دلیل عدم تکافوی منابع آب در قیاس با مصرف در وضعیت قرمز به سر میبرند و تهران، شیراز و یزد در صورت ادامه صرفهجویی مشترکین مشکل خاصی نیست چون تولید و مصرف برابر است و این استانها در وضعیت زرد هستند. اراک، بندرعباس، قزوین، قم، کرج، مشهد و تهران در تابستان سال جاری مشکل خاصی ندارند.
وی میزان اعتبار اختصاص داده شده برای تامین آب در شهرها را ۴۲۶ میلیارد تومان و برای روستاها ۱۰۰ میلیارد تومان اعلام کرد و گفت: بخشی از این اعتبارات تخصیص داده شده و بخشی نیز در آینده تخصیص داده میشود. ضمن ایکه حجم اعتبارات نسبت به نیازمندی بسیار کم است.
وی در خصوص طرح فاضلاب تهران نیز گفت: این طرح ۲۵ ساله است و قرار است تا سال ۱۴۱۰ تکمیل شود و ۱۲ تصفیه خانه غیرمتمرکز پساب ۸۵۰ میلیون متر مکعب در کل تهران را به مصارف فضای سبز، آبیاری، کشاورزی برساند و در این راستا حدود ۹۰۰ هزار انشعاب ۹ هزار کیلومتر شبکه ۱۹۲ کیلومتر خطوط انتقال نیاز داریم و پیشبینی میشود تا پایان سال ۹۳ میزان پیشرفت فیزیکی به ۵۸ درصد برسد.
وی در پاسخ به پرسش خبرنگار ایلنا مبنی بر اینکه کیفیت آب شهر و روستاهای کشور با توجه به مقوله کمآبیهای گسترده در چه وضعیتی است گفت: در پایان سال ۹۲ وضعیت کیفیت منابع تامین آب شهر و روستاها در سه شاخص تهیه شده و آلودگیهای مضر برای سلامتی مثل آرسنیک، فلزات سنگین و همچنین آلایندههایی که گوارایی آب را پایین میآورند مثل شوری آب یا EC و TDS و همچنین مونیتورینگ آلودگی میکروبی مورد ارزیابی قرار گرفت.
شوری آب خراسان و خوزستان بالاست
وی ادامه داد: این نقشه نشان میدهد به لحاظ افزایش شوری اکثر نقاط کشور شاهد میزان شوری آب بیشتر از حد نرمال است. به طوری که در خراسان جنوبی و خوزستان وهمچنین و فارس و یزد و کرمان و سمنان میزان شوری آب بالاست.
آلاینده های آب در حال افزایش است
جانباز خاطرنشان کرد: به لحاظ آرسنیک و فلزات سنگین هم آزمایشگاههای وزارت نیرو و وزارت بهداشت شرایط را مونیتور میکنند و علی رغم اینکه با افزایش آلایندهها در برخی از استانهای کمآب کشور مواجهیم آب چاه به شبکه توزیع وارد نمیشود و این چاهها به سرعت از مدار خارج میشوند اما نباید فراموش کرد که با توجه به کاهش میزان آب، آلایندهها در حال افزایش است اما تمام سعی ما بر این است که آلودگی وارد شبکه شرب کشور نشود.
وی در خصوص آلودگیهای میکروبی نیز گفت: به لحاظ آلودگی میکروبی آب کشور در شرایط مطلوبی است به طوری که در شهرها بالای ۹۹.۵ درصد از سطح استاندارد بالاتر بوده و در روستاها نیز بالای ۹۵ درصد است که شاخص خوبی است.
جانباز خاطرنشان کرد: تقریبا در هیچ نقطه کشور آب آلوده به میکروب نداریم و حتی در سامانههای سیار نیز کنترل میشود و وزارت بهداشت این قضیه را تایید کرده و به محض اینکه وزارت بهداشت و آزمایشگاههای ما مواردی را تشخیص دهند به سرعت از مدار خارج خواهد کرد.
وی در خصوص میزان تلفات آب نیز توضیح داد: از سال ۸۳، IWA شاخصی در ترمهای بینالمللی به نام آب بدون درآمد تدوین کرد که پروتکل های آن نیز تدوین شد و از آن سال برنامه ای به نام بالانسینگ آب در کل شهرهای کشور تهیه شد و در این برنامه نکات بسیاری مورد ارزیابی قرار گرفت که از جمله آن میزان ورودی و خروجی آب به شبکه بود.
۲۴.۷درصد آب هدر می رود
وی ادامه داد: در آن سال ۳۱.۴ درصد آب بدون درآمد در کشور داشتیم که در حال حاضر این میزان به ۲۴.۷ درصد رسیده است و حتی در شهرهایی مثل اصفهان و یزد از این میزان نیز کمتر و در خراسان و خوزستان از این میزان بیشتر است.
جانباز تصریح کرد: از ۳۱.۴ درصد ۱۳.۳ درصد هدر رفت واقعی ۹.۸ درصد هدر رفت ظاهری و ۱.۶ درصد مصرف مجاز بدون درآمد است.