خبرگزاری کار ایران

نوآوری در پتروشیمی فن‌آوران؛ از ارزیابی سازمانی تا خلق ارزش در زنجیره پتروشیمی

نوآوری در پتروشیمی فن‌آوران؛ از ارزیابی سازمانی تا خلق ارزش در زنجیره پتروشیمی

قرار گرفتن پتروشیمی فن‌آوران در سطح «مسیر رشد» و بلوغ نوآوری، فرصتی برای تقویت راهبردهای فناورانه این شرکت فراهم کرده است؛ راهبردهایی که با تمرکز بر بازیافت دی‌اکسیدکربن، افزایش بهره‌وری و توسعه زنجیره محصولات می‌توانند آثار اقتصادی و عملیاتی ملموسی به همراه داشته باشند.

به گزارش ایلنا، کسب جایگاه «در مسیر رشد» در نخستین رویداد نشان پیشتازان نوآوری شستا، موجب شد که پتروشیمی فن‌آوران در کانون توجه برنامه‌های نوآورانه مجموعه تاپیکو قرار بگیرد؛ رویدادی که فراتر از تقدیر از شرکت‌های برگزیده، می‌تواند زمینه‌ای برای سنجش توانمندی‌های فناورانه، شناسایی ظرفیت‌های توسعه و بازتعریف نقش نوآوری در بنگاه‌های صنعتی باشد.

با این وجود، اهمیت واقعی این دستاورد زمانی مشخص می‌شود که نتایج ارزیابی بلوغ نوآوری به بهبود بهره‌وری، کاهش هزینه‌های تولید، توسعه محصولات با ارزش افزوده بالاتر و ارتقای توان رقابتی شرکت منجر شود.

پتروشیمی فن‌آوران، از شرکت‌های زیرمجموعه هلدینگ تاپیکو، در نخستین رویداد نشان پیشتازان نوآوری شستا موفق به دریافت لوح تقدیر و کسب جایگاه «در مسیر رشد» شد.

این رویداد با حضور محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و مدیران ارشد مجموعه شستا برگزار شد و شرکت‌های منتخب بر اساس ارزیابی بلوغ نوآوری مورد تقدیر قرار گرفتند.

اهمیت این ارزیابی را باید در تفاوت میان برخورداری از ایده‌های نوآورانه و استقرار یک نظام سازمان‌یافته برای توسعه نوآوری جست‌وجو کرد. در یک بنگاه صنعتی، نوآوری صرفاً به معنای دستیابی به یک فناوری جدید یا اجرای یک پروژه تحقیقاتی نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از قابلیت‌ها را در بر می‌گیرد که از شناسایی مسائل تولید و مدیریت منابع آغاز می‌شود و تا توسعه فناوری، تجاری‌سازی ایده‌ها، اصلاح فرآیندها و ایجاد ارزش اقتصادی ادامه پیدا می‌کند.

قرار گرفتن یک شرکت در سطح «در مسیر رشد» را می‌توان نشانه‌ای از شکل‌گیری ظرفیت‌های اولیه و آغاز حرکت ساختاریافته در این حوزه دانست؛ با این توضیح که این جایگاه به تنهایی اثبات‌کننده تحقق کامل اهداف نوآورانه نیست. در واقع، چنین ارزیابی‌هایی زمانی اثرگذار خواهند بود که نقاط قوت و ضعف سازمان را به برنامه‌های اجرایی مشخص تبدیل کنند و برای ارتقای سطح بلوغ، اهداف قابل اندازه‌گیری در نظر بگیرند.

نوآوری؛ ضرورتی فراتر از یک عنوان سازمانی

اهمیت این موضوع در مجموعه شستا نیز در سخنان مدیرعامل این مجموعه در نخستین رویداد پیشتازان نوآوری مورد تأکید قرار گرفت. محمدرضا سعیدی، نوآوری را ضرورتی راهبردی برای صیانت از ارزش دارایی‌ها و ایجاد ارزش پایدار دانست و بر ضرورت عبور از اقدامات پراکنده و تبدیل تجربه‌های نوآورانه شرکت‌ها به یک شبکه یادگیری تأکید کرد.

بر اساس رویکرد اعلام‌شده در این رویداد، قرار است ظرفیت‌های ۱۷۶ شرکت زیرمجموعه شستا بیش از گذشته در مسیر انتقال تجربه، شناسایی راه‌حل‌های موفق و توسعه قابلیت‌های مشترک به کار گرفته شود. چنین رویکردی برای مجموعه‌ای با فعالیت‌های متنوع صنعتی، اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا بسیاری از چالش‌های شرکت‌ها، از مدیریت انرژی و نگهداری تجهیزات گرفته تا بهره‌وری نیروی انسانی و بهینه‌سازی زنجیره تأمین، می‌توانند راه‌حل‌های مشترک داشته باشند.

در این میان، جایگاه پتروشیمی فن‌آوران در حوزه نوآوری را باید با توجه به ماهیت فعالیت این مجتمع و ظرفیت‌های موجود در زنجیره تولید آن ارزیابی کرد. این شرکت در حوزه تولید متانول، اسید استیک و منوکسید کربن فعالیت دارد و به همین دلیل، زمینه‌های نوآوری در آن تنها به توسعه محصولات جدید محدود نمی‌شود. بهینه‌سازی مصرف انرژی، افزایش راندمان تجهیزات، کاهش توقف‌های تولید، بازیابی مواد و توسعه فناوری‌های سازگار با محیط‌زیست نیز از محورهای مهمی هستند که می‌توانند به ارتقای عملکرد عملیاتی و اقتصادی شرکت کمک کنند.

پروژه‌های فناورانه؛ معیار سنجش دستاوردهای نوآوری

بررسی طرح‌های توسعه‌ای فن‌آوران نشان می‌دهد که برخی پروژه‌های در حال اجرا، ظرفیت مناسبی برای پیوند دادن نوآوری با نتایج عملیاتی دارند. یکی از این طرح‌ها، پروژه بازیابی دی‌اکسیدکربن از گازهای خروجی کوره ریفورمر واحد متانول است؛ پروژه‌ای که با هدف کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، استفاده مجدد از دی‌اکسیدکربن و ارتقای بهره‌وری فرآیند تولید دنبال می‌شود.

بر اساس آخرین گزارش‌های منتشرشده از وضعیت این طرح، پیشرفت فیزیکی پروژه به بیش از ۵۰ درصد رسیده و بهره‌برداری از آن برای پایان سال ۱۴۰۵ هدف‌گذاری شده است. اهمیت این پروژه صرفاً در جنبه زیست‌محیطی آن خلاصه نمی‌شود؛ بازیابی و استفاده مجدد از دی‌اکسیدکربن می‌تواند به افزایش بهره‌وری منابع و ایجاد ظرفیت‌های جدید در فرآیندهای تولیدی منجر شود.

همچنین استفاده از توان سازندگان داخلی در اجرای بخش‌هایی از این طرح، می‌تواند زمینه انتقال تجربه و تقویت دانش فنی در داخل کشور را فراهم کند.

طرح تولید وینیل استات مونومر با ظرفیت سالانه ۱۰۰ هزار تن نیز از دیگر برنامه‌های توسعه‌ای مطرح‌شده برای فن‌آوران است. این پروژه با هدف توسعه زنجیره ارزش اسید استیک و حرکت به سمت تولید محصولات پایین‌دستی دنبال می‌شود.

اهمیت چنین طرحی در آن است که توسعه زنجیره ارزش، امکان فاصله گرفتن از فروش محصولات پایه و حرکت به سمت تولید محصولاتی با ارزش افزوده بیشتر را فراهم می‌کند؛ هرچند تحقق این هدف به تأمین مالی، تکمیل مطالعات فنی، دریافت مجوزها و فراهم شدن زیرساخت‌های اجرایی وابسته است.

در کنار این برنامه‌ها، شرایط عملیاتی صنعت پتروشیمی نیز ضرورت توجه به نوآوری را دوچندان می‌کند. محدودیت‌های تأمین گاز و انرژی، هزینه‌های نگهداری تجهیزات، نوسانات بازار محصولات و ضرورت افزایش بهره‌وری، شرکت‌ها را به سمت استفاده از راهکارهای فناورانه سوق می‌دهد.

در چنین شرایطی، نوآوری زمانی ارزش راهبردی پیدا می‌کند که بتواند تاب‌آوری تولید را افزایش دهد و وابستگی فرآیندها به منابع و تجهیزات پرهزینه را کاهش دهد.

از این منظر، کسب جایگاه «در مسیر رشد» برای پتروشیمی فن‌آوران را می‌توان نقطه شروعی برای حرکت منسجم‌تر در حوزه نوآوری دانست؛ جایی که ارزش آن نه با تعداد لوح‌های تقدیر، بلکه با میزان پیشرفت پروژه‌ها، دستاوردهای فنی، کاهش هزینه‌ها، افزایش بهره‌وری و سهم محصولات با ارزش افزوده بالاتر سنجیده خواهد شد.

اکنون مهم‌ترین موضوع، تبدیل نتایج ارزیابی بلوغ نوآوری به نقشه راهی روشن و قابل سنجش است؛ نقشه راهی که در آن برای هر پروژه، شاخص‌های مشخصی از نظر زمان اجرا، میزان سرمایه‌گذاری، صرفه‌جویی اقتصادی، اثرات زیست‌محیطی و دستاوردهای فناورانه تعریف شود. تداوم این مسیر می‌تواند جایگاه فن‌آوران را از یک شرکت برخوردار از ظرفیت‌های اولیه نوآوری به بنگاهی با قابلیت‌های پایدار در توسعه فناوری و خلق ارزش در صنعت پتروشیمی ارتقا دهد.

 

انتهای پیام/
ارسال نظر
پیشنهاد امروز