آیا افزایش قیمت آب به رشد فرهنگ مصرف نیز منجر خواهد شد؟
اگر مشترکی در تهران ۲۰ متر مصرف کند یک هزار تومان به قبض ماهانه او اضافه میشود، اما اگر در خراسان جنوبی ۲۰ متر مصرف کند ۴۳۵ تومان به قبض او اضافه میشود.
دولت در حال حاضر افزایش ۲۰درصدی تعرفه آب بخش خانگی را مصوب کرده که بر اساس تعرفه جدید با اعمال این افزایش، از ابتدای بهمن ماه سال جاری محاسبه و از فروردین ماه سال ۹۳ در قبوض لحاظ میشود.
به گزارش خبرنگار ایلنا، روند افزایشی تقاضا برای آب در همه مناطق جهان مسئله ای اجتناب ناپذیر است، با توجه به رشد جمعیت، گسترش صنعت، بالا رفتن سطح بهداشت و رفاه عمومی، سرانه منابع تجدید شونده مانند آب، رو به کاهش است.
میزان مصرف آب در هر کشور، منطقه یا شهر و روستایی به متغیرهایی همچون قیمت متوسط، درآمد سرانه، شاخص قیمت کالاها و خدمات مصرفی و متوسط درجه حرارت هوا و تقاضای آب شرب خانوارها بستگی دارد.
در نگرش جدید جهانی، آب کالایی اقتصادی - اجتماعی و بعنوان نیاز اولیه انسان محسوب میشود هر چند آب یکی از منابع تجدید شونده بشمار می رود اما مقدار آن محدود است و با توجه به رشد جمعیت، گسترش صنعت، بالا رفتن سطح بهداشت و رفاه عمومی، سرانه منابع تجدید شونده رو به کاهش است بطوری که بساری از صاحب نظران جنگ و درگیری های دهه های آینده جهان را بر سر آب میدانند.
در ایران نیز با توجه به روند رو به کاهش بارشهای جوی، افزایش جمعیت، خشکسالیها، متغیرهای اقلیمی، پایین بودن قیمت آب و البته مناسب نبودن الگوی مصرف، بحران و وضعیت قرمز آب را در صدر اخبار قرار میدهد.
کمبود آب در ایران یکی از عوامل محدود کننده اصلی توسعه فعالیتهای اقتصادی در دهه های آینده به شمار میرود اما هنوز استفاده مطلوب از آب به شکل یک فرهنگ جایگاه خاص خود را پیدا نکرده است به همین جهت دستیابی به تعادل نسبی در زمینه عرضه و مصرف آب یک اصل اساسی است که جز با ایجاد یک نظام جامع مدیریت آب میسر نمیشود.
مجموعه اقداماتی که تا کنون در کشور در ارتباط با تامین آب کشاورزی، شهری و صنعتی انجام شده در زمینه مدیریت تولید و عرضه آب بوده است و کمتر توجهی به مدیریت مصرف گردیده است.
بزعم مسئولان و صاحبنظران کشور قیمت آب یکی از عوامل مهم تاثیرگذار در قیمت آب محسوب می شود بطوری که بر اساس قانون هدفمندی یارانه ها و افزایش قیمت حاملهای انرژی افزایش قیمت آب نیز در دستور کار قرار گرفت.
بر اساس این گزارش دولت در حال حاضر افزایش ۲۰درصدی تعرفه آب بخش خانگی را مصوب کرده که بر اساس تعرفه جدید با اعمال این افزایش، از ابتدای بهمن ماه سال جاری محاسبه و از فروردین ماه سال ۹۳ در قبوض لحاظ میشود.
مبنای محاسبه آببهای هر مشترک در فرمول نهایی، متوسط مصرف ماهانه مشترک است که در قیمت نسبت به مازاد ضرب شده و از این حاصل ضرب، عددی ثابت که در فرمول از پیش تعیین شده وجود دارد، کسر میشود. پس از این برای محاسبه میزان هزینه قابل پرداخت مشترک، این عدد در ضریب شهر محل استفاده ضرب میشود.
بطوری که در تعرفههای قبلی که به ۱۰ پله تقسیم شده ۵ متر به ۵ متر مکعب در ماه نرخهایی داشت و به هر کدام از این تعرفه ها اگر ۲۰ درصد اضافه شود، آب بهای مشترک ۱۰ درصدی رشد میکند یعنی اگر مشترکی مصرف آب شرب او ۵ متر مکعب شود به قبض او ماهانه تنها ۱۰۹ تومان اضافه میشود پس قبض هر مشترک ۲۰ درصد رشد نمیکند و هرچه مصرف کم باشد آن عدد افزایش کوچکتر خواهد شد.
با این وصف ۷۲ درصد مشترکان افزایش روزانه آب بهایشان ۲۵تومان می شود و۱۱.۵ درصد مشترکان فقط ۱۰۹ تومان رشد قبض خواهند داشت، البته اینها با ضریب ۱ است و در استانهای کشور ضرایب متفاوت است.
مثلا اگر مشترکی در تهران ۲۰ متر مصرف کند یک هزار تومان به قبض ماهانه او اضافه میشود، اما اگر در خراسان جنوبی ۲۰ متر مصرف کند ۴۳۵ تومان به قبض او اضافه میشود.
در حال حاضر متوسط مصرف آب خانگی کل کشور ۱۵ متر مکعب است یعنی با بعد خانوار متوسط که الان ۳.۵۵ است متوسط سرانه مصرف آب ۱۵ متر مکعب یا ۱۵ هزار لیتر به ازاء هر خانوار است.
۱۳.۵ درصد مشترکان هم که ۲۰ تا ۲۵ متر مکعب مصرف کنند حداکثر قبض آنها ۱۱۰۰ تومان اضافه میشود.(با ضریب یک) و بین ۳۰ تا ۳۵ متر مکعب که ۷ درصد مشترکان را شامل می شود ۱۷۰۰ تومان به قبض آنها اضافه میشود و ۳.۵درصد مشترکان که مصرف آب آنها ۳۵ تا ۴۰ متر مکعب است ۲۵۰۰ تومان به قبض آنها اضافه میشود.
با این روند آب از سال آینده وارد فاز دوم هدفمندی میشود اما آنچه مهم است این که فرهنگ سازی بیش از هر اهرم دیگری مصرف صحیح این مایه حیات را بدنبال خواهد داشت.