رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی:
امنیت غذایی یکی از ستونهای امنیت ملی است/ ضرورت تنوعبخشی به مسیرهای تأمین کالاهای اساسی
رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با اشاره به ضرورت تنوعبخشی به مسیرهای تأمین کالاهای اساسی، گفت: امنیت غذایی یکی از ستونهای امنیت ملی است.
به گزارش خبرنگار ایلنا، غلامرضا گلمحمدی، رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) امروز (سهشنبه ۲۷ مرداد ۱۴۰۵) در نشست با رایزنان و کارشناسان اقتصادی ایرانی خارج از کشور که در پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی برگزار شد، گفت: امنیت غذایی امروز صرفا مساله وزارت جهاد کشاورزی نیست، بلکه یکی از ستونهای امنیت ملی است و به دیپلماسی و سیاست خارجی گره خورده است.
وی با اشاره به حوادث مختلف اعم از جنگ رمضان و محاصره دریایی شدید بنادر جنوبی کشور که در یکسال گذشته در کشور اتفاق افتاد، گفت: در همه این مدت آنچه دچار اخلال نشد، امنیت غذایی کشور بود. دشمنان دل خوش کرده بودند که میتوانند قحطی و گرسنگی در کشور ایجاد کرده و امنیت غذایی کشور را دچار مشکل کنند، اما با تلاش همه ارکان کشور به ویژه تولیدکنندگان و کشاورزان که در صف مقدم تولید قرار دارند، دشمنان به هدف خود نرسیدند.
رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) با بیان اینکه در جنگ اخیر، قفسهای خالی در فروشگاهی نبود، گفت: این اتفاق نیفتاد مگر با برنامهریزی، پیشبینی، همدلی، همراهی، وحدت و انسجام همه بخشهای کشور.
گلمحمدی ادامه داد: امنیت غذایی صرفا تولید داخل نیست. واردات هوشمند، کشت فراسرزمینی و تنوع در مبادی ورودی کالا هم بخشی از امنیت غذایی است.
معاون وزیر جهادکشاورزی همچنین بر استفاده از ظرفیت صنایع تبدیلی و فرآوری در کشورهای مقصد تاکید کرد و گفت: توسعه صنایع مرتبط در کنار کشت فراسرزمینی میتواند علاوه بر ایجاد اشتغال، به توسعه روابط اقتصادی، تسهیل تجارت و کاهش هزینههای انتقال کالا کمک کند.
گلمحمدی درهمین حال پیشنهاد داد؛ شبکهای بینالمللی برای ارتباط مستمر وزارت جهاد کشاورزی و سازمان تات با رایزنان اقتصادی جمهوری اسلامی ایران در کشورهای مختلف ایجاد شود.
وی افزود: با توجه به جابهجایی رایزنان اقتصادی و پایان ماموریت آنها، ضروری است سازوکاری ایجاد شود تا اطلاعات، ارتباطات و تجربیات بهدستآمده در هر کشور حفظ و به رایزن بعدی منتقل شود.
رییس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی ابراز امیدواری کرد که با همکاری وزارت امور خارجه و وزارت جهاد کشاورزی، بتوان شبکهای منسجم از رایزنان اقتصادی با محوریت بخش کشاورزی ایجاد کرد تا ارتباط میان ظرفیتهای علمی، تحقیقاتی، فناورانه و تجاری کشور با بازارهای بینالمللی به شکل مستمر دنبال شود.
وی با اشاره به ضرورت تهیه «سیمای کشاورزی» کشورهای محل ماموریت رایزنان، از آنان خواست اطلاعات مشخصی درباره ظرفیتهای کشاورزی این کشورها ارایه کنند.
گلمحمدی تصریح کرد: شناسایی حداقل پنج کالای اساسی کشاورزی قابل صادرات به ایران، محصولات ایرانی دارای ظرفیت صادرات به کشور مقصد، فناوریهای قابل انتقال، شرکتهای معتبر و فعال در حوزه کشاورزی و همچنین دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی مستعد همکاری، میتواند مبنای تعریف پروژههای مشترک قرار گیرد.
معاون وزیر جهاد کشاورزی تعامل با دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی کشورهای مختلف را از دیگر محورهای همکاری مورد انتظار از رایزنان اقتصادی عنوان کرد و گفت: باید بتوانیم پروژههای مشترک علمی و تحقیقاتی، تبادل دانشجو و پژوهشگر، دورههای آموزشی کوتاهمدت و برنامههای انتقال دانش و فناوری را میان ایران و کشورهای هدف تعریف کنیم.
وی افزود: ممکن است یک کشور در حوزههایی مانند مدیریت منابع آب، روشهای نوین آبیاری، اصلاح نباتات یا سایر فناوریهای کشاورزی از دانش و تجربه مناسبی برخوردار باشد که انتقال آن میتواند به حل بخشی از مسائل بخش کشاورزی کشور کمک کند.
رییس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با تشریح ظرفیتهای این سازمان اعلام کرد: سازمان تات دارای ۲۰ موسسه تحقیقاتی، ۳۴ مرکز تحقیقات و بیش از ۳۰۰ ایستگاه تحقیقاتی در سراسر کشور است و یکی از گستردهترین شبکههای پژوهشی بخش کشاورزی را در اختیار دارد.
وی با اشاره به جایگاه علمی سازمان تات گفت: بخش قابل توجهی از دانش فنی مورد استفاده در عرصه کشاورزی کشور حاصل فعالیتهای این سازمان است و تات ظرفیت گستردهای در زمینه تولید دانش، توسعه فناوری، منابع ژنتیکی، اصلاح ارقام و انتقال یافتههای تحقیقاتی به بخش کشاورزی دارد.
گلمحمدی منابع ژنتیکی، دانش فنی و فناوری را سه ظرفیت مهم سازمان تات برای توسعه همکاریهای بینالمللی دانست و افزود: این ظرفیتها میتواند در قالب همکاریهای علمی، انتقال فناوری، اجرای پروژههای مشترک، سرمایهگذاری و صادرات خدمات و فناوریهای کشاورزی مورد استفاده قرار گیرد.
وی همچنین بر ظرفیت شرکتهای دانشبنیان و بخش خصوصی تاکید کرد و گفت: سازمان تات علاوه بر ظرفیتهای پژوهشی، با مجموعهای از شرکتهای دانشبنیان و فناور همکاری دارد و میتوان از این ظرفیت برای توسعه صادرات فناوری و محصولات دانشبنیان کشاورزی استفاده کرد.
رئیس پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی: شبکهسازی بینالمللی کشاورزی کشور از مسیر رایزنان اقتصادی میسر است
در ادامه محمدعلی ابراهیمی، رئیس پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی در این بازدید، گفت: این بازدید را پلی ارزشمند برای انتقال دانش و شبکهسازی بین المللی میدانیم زیرا شما رایزنان اقتصادی وزارت امور خارجه، خط مقدم ما در دیپلماسی اقتصادی کشور هستید.
وی با بیان اینکه ما نیاز داریم که رایزنان اقتصادی بتوانند همکاری ما را با موسسات تحقیقاتی مشابه در خارج از کشور فراهم کنند، افزود: به طور مثال، رایزن اقتصادی کشور در لبنان پیش از این بذر عدس و نخود را برای کشور تامین کردند که سهم بزرگی را در اقتصاد کشور خواهد داشت. از این جهت ما توان خوبی در پژوهشگاه برای انتقال دانش داریم.
رئیس پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی خاطرنشان کرد: تلاش خواهیم کرد که فرصتهای کشورهای هدف را برای افزایش توانمندی محققان ما فراهم کنیم.
استفاده از ظرفیت رایزنان اقتصادی برای توسعه بازارهای صادراتی
محیالدین پیرخضری، رییس موسسه تحقیقات علوم باغبانی کشور نیز در این نشست با تشریح ظرفیتهای بخش باغبانی کشور، گفت: حوزه باغبانی از بخشهای جذاب و دارای مزیت در کشاورزی ایران است و تنوع محصولات، تنوع اقلیمی و گستردگی جغرافیایی کشور، ظرفیتهای قابل توجهی برای توسعه این بخش ایجاد کرده است.
وی ادامه داد: حدود ۱۹.۵ درصد از سطح کشور به بخش باغبانی اختصاص دارد، اما این بخش بیش از ۳۰ درصد اشتغال بخش کشاورزی و بیش از ۵۰ درصد ارزش صادراتی این بخش را به خود اختصاص داده است.
پیرخضری با اشاره به جایگاه ایران در تولید برخی محصولات باغبانی تصریح کرد: در بیش از ۳۰ محصول باغبانی، ایران دارای رتبههای برتر جهانی است و در برخی محصولات در رتبههای یک تا ۱۵ و ۱۶ جهان قرار داریم.
وی اذعان داشت: کیفیت محصولات باغبانی ایران نیز به دلیل برخورداری کشور از شرایط اقلیمی و تابش مناسب خورشید، موجب شده است این محصولات در بازارهای مختلف جهان از تقاضای مناسبی برخوردار باشند.
پیرخضری بر ضرورت صادراتمحور بودن تولید در محصولات دارای مازاد تولید، تاکید و عنوان کرد: اگرچه در برخی محصولات کشاورزی با کمبود تولید مواجه هستیم، اما در چهار یا پنج محصول باغبانی، مازاد تولید داریم و در این حوزهها باید نگاه صادراتی را بهصورت جدی دنبال کنیم.
وی با اشاره به عملکرد صادراتی بخش باغبانی افزود: در سال ۱۴۰۳ بیش از ۴.۳ میلیارد دلار صادرات محصولات باغبانی داشتیم و در سال گذشته نیز با وجود شرایط دشوار و جنگ، حدود ۳.۵ میلیارد دلار محصولات باغبانی صادر شد.
رییس موسسه تحقیقات علوم باغبانی کشور ادامه داد: برخی استانهای مرزی و حاشیهای کشور از جمله مازندران، آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی و سیستان و بلوچستان از تولیدکنندگان عمده محصولات باغبانی هستند و میتوان با استفاده از ظرفیت کشورهای همسایه و توسعه تعاملات اقتصادی، ظرفیتهای این استانها را بیش از گذشته فعال کرد.
پیرخضری با اشاره به افزایش تولید محصولات باغبانی کشور در سالهای اخیر گفت: با وجود مشکلات و چالشهای موجود، طی یک دهه گذشته بیش از ۱۰ میلیون تن به تولید محصولات باغبانی کشور افزوده شده است.
وی بخش مهمی از این افزایش تولید را حاصل استفاده از ارقام جدید و فناوریهای نوین دانست و افزود: در سالهای گذشته بیش از ۲۷۰ رقم جدید در اختیار معاونت امور باغبانی قرار گرفته است و بخش قابل توجهی از افزایش تولید، ناشی از جایگزینی ارقام جدید با ارقام قدیمی و کمبازده بوده است.
پیرخضری تصریح کرد: بسیاری از ارقام قدیمی از پتانسیل ژنتیکی پایینی برخوردارند و استفاده از ارقام جدید میتواند نقش مهمی در افزایش بهرهوری، کیفیت و تولید محصولات باغبانی داشته باشد.
وی همچنین از اجرای فناوریها و روشهای نوین در سطح بیش از یک هزار هکتار خبر داد و اظهارداشت داد: توسعه فناوریهای جدید باید با هدف افزایش بهرهوری، کاهش هزینه تولید و ارتقای کیفیت محصولات دنبال شود.
پیرخضری مدیریت منابع آب را یکی از مهمترین مسائل آینده بخش باغبانی دانست و تأکید کرد: مسئله اصلی این نیست که صرفاً چه میزان آب در اختیار داریم، بلکه باید بتوانیم از هر قطره آب بیشترین ارزش افزوده اقتصادی را ایجاد کنیم.
وی افزود: در شرایط محدودیت منابع آب، باید فناوریهایی را توسعه دهیم که با مصرف کمتر آب، تولید بیشتر و باکیفیتتری ایجاد کنند. هدف ما باید افزایش ارزش اقتصادی تولید به ازای هر واحد آب مصرفی باشد.
رئیس موسسه تحقیقات علوم باغبانی کشور خاطرنشان کرد: فناوریهای نوین، اصلاح ارقام، مدیریت بهینه آب و توسعه روشهای جدید تولید، از مهمترین ابزارهای افزایش بهرهوری در باغبانی هستند و در این زمینه ظرفیت علمی و پژوهشی قابل توجهی در کشور وجود دارد.
