در طول جنگ حتی یک کیلوگرم از ذخایر راهبردی مصرف نشد

وی افزود: پس از پایان جنگ، وزرای کشاورزی کشورهای عضو شانگهای و بریکس در تماس‌ها و نشست‌های مختلف، این موفقیت را به دولت و مردم ایران تبریک گفتند.

برنامه‌ریزی دولت از نخستین روزهای آغاز به کار

وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به شرایط ویژه دولت چهاردهم اظهار کرد: از همان ابتدای آغاز به کار رسمی دولت، کشور با مجموعه‌ای از بحران‌ها روبه‌رو شد. با تأکید ویژه رئیس‌جمهور، برنامه‌ریزی‌های لازم برای مدیریت شرایط اضطراری در دستور کار قرار گرفت.

وی ادامه داد: افزایش ذخایر راهبردی در دولت به تصویب رسید و تدابیر لازم برای شرایط بحرانی اندیشیده شد؛ به‌گونه‌ای که در جریان جنگ 12 روزه توانستیم بدون بروز مشکل از این مرحله عبور کنیم.

نوری قزلجه با بیان اینکه این تجربه موجب تقویت آمادگی کشور شد، گفت: هنگام آغاز جنگ، موجودی کالاهای اساسی و ذخایر راهبردی کشور در سطحی بی‌سابقه قرار داشت؛ به طوری که حتی در دوران صلح نیز چنین وضعیتی سابقه نداشت و این نتیجه برنامه‌ریزی‌های دقیق و پیش‌دستانه بود.

ذخایر راهبردی دست‌نخورده ماند

وی تصریح کرد: ایران بدون کوچک‌ترین مشکل در حوزه امنیت غذایی این بحران را پشت سر گذاشت و تا امروز حتی یک کیلوگرم از ذخایر استراتژیک کشور مصرف نشده است.

وزیر جهاد کشاورزی همچنین از وضعیت مناسب تولیدات کشاورزی خبر داد و گفت: به دلیل بارندگی‌های مناسب و تلاش کشاورزان، تولید در شرایط مطلوبی قرار دارد و حدود 85 درصد امنیت غذایی کشور متکی به تولید داخلی است.

ایثار تولیدکنندگان در روزهای بحران

نوری قزلجه با اشاره به آرامش بازار در ماه‌های گذشته اظهار داشت: مردم در این مدت کمبودی را احساس نکردند، اما تولیدکنندگان و فعالان بخش کشاورزی و صنایع غذایی با تلاش و ایثار فراوان توانستند چرخه تولید و تأمین کالا را حفظ کنند.

وی افزود: دولت نیز در حوزه تنظیم بازار و تصمیم‌گیری‌های لازم در کنار تولیدکنندگان بود. تلاش کردیم کالاها به جای انبارهای مرکزی، در محل تولید ذخیره شوند تا سرعت توزیع افزایش یابد و زنجیره تأمین با چابکی بیشتری عمل کند.

ترخیص 7 میلیون تن کالا و تأمین به‌موقع ارز

وزیر جهاد کشاورزی از ترخیص حدود هفت میلیون تن کالا خبر داد و گفت: این میزان ترخیص در نوع خود کم‌سابقه بود. همچنین آرد مورد نیاز واحدهای تولیدی از قبل تأمین شد و به کارخانه‌های آردسازی و تولیدکنندگان اجازه داده شد دو ماه زودتر از موعد، سهمیه مورد نیاز خود را از سامانه بازارگاه دریافت کنند.

وی ادامه داد: این اقدامات موجب شد تولیدکنندگان با اطمینان بیشتری فعالیت کنند، بنادر تخلیه شود و روند تأمین کالاها شتاب بگیرد.

نوری قزلجه با اشاره به مدیریت مناسب منابع ارزی کشور اظهار داشت: از دهم دی‌ماه 1404 تاکنون حتی یک روز تأخیر در پرداخت ارز واردکنندگان کالاهای اساسی نداشته‌ایم و هر کالایی که امکان ورود به کشور را داشته، ارز مورد نیاز آن تأمین شده است تا روند توزیع در داخل کشور بدون وقفه انجام شود.

هدف‌گذاری برای خودکفایی بیش از 90 درصدی

وی با بیان اینکه حدود 15 درصد نیاز غذایی کشور از طریق واردات تأمین می‌شود، گفت: یکی از مهم‌ترین برنامه‌های وزارت جهاد کشاورزی، تحقق هدف خودکفایی بیش از 90 درصدی در تأمین امنیت غذایی است؛ هدفی که در برنامه هفتم توسعه نیز مورد تأکید قرار گرفته است.

وزیر جهاد کشاورزی افزود: رئیس‌جمهور به صورت ویژه موضوع کشاورزی، خودکفایی و افزایش بهره‌وری را دنبال می‌کند و جلسات ماهانه منظمی برای بررسی پیشرفت برنامه‌ها برگزار می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: در حوزه دانه‌های روغنی نیز برنامه‌های مشخصی برای افزایش تولید داخلی و کاهش وابستگی به واردات در چارچوب اهداف برنامه هفتم توسعه در دست اجراست.

اصلاح ارزی مسیر توسعه تولید داخلی را باز کرد

وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به اصلاح سیاست‌های ارزی در بخش کشاورزی گفت: در گذشته یارانه به واردکننده پرداخت می‌شد و در عمل تولیدکنندگان خارجی از منابع کشور منتفع می‌شدند، در حالی که تولید داخلی توان رقابت با کالاهای وارداتی برخوردار از ارز ترجیحی را نداشت.

وی توضیح داد: برای مثال، هزینه تولید هر کیلوگرم دانه روغنی در داخل حدود 100 تومان بود اما همان محصول با ارز ترجیحی و قیمت تمام‌شده 25 تومان وارد کشور می‌شد. در چنین شرایطی طبیعی بود که کارخانه‌های روغن‌کشی به سمت خرید محصول وارداتی بروند و تولیدکننده داخلی عملاً از چرخه رقابت حذف شود.

نوری قزلجه افزود: با اصلاحات ارزی، قیمت واقعی محصولات کشاورزی آشکار شد و زمینه برای توسعه تولید داخلی فراهم آمد. به گفته وی، پس از اجرای این اصلاحات، قیمت خرید گندم و سایر محصولات متناسب با واقعیت‌های تولید تعیین شد و منابعی که پیش از این در مسیر واردات هدر می‌رفت، در قالب کالابرگ مستقیماً به مردم اختصاص یافت.

یارانه‌ها به جای واسطه‌ها به مردم رسید

وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به انحراف منابع در دوره ارز ترجیحی اظهار داشت: پیش از آزادسازی نرخ ارز، بخشی از نهاده‌هایی مانند کنجاله سویا که با ارز ترجیحی وارد کشور می‌شد، در بازار آزاد با قیمت‌های بسیار بالاتر معامله می‌شد.

وی گفت: در مقطعی کنجاله سویا با وجود واردات با ارز 28 هزار و 500 تومانی، در بازار آزاد تا کیلویی 80 هزار تومان به فروش می‌رسید. امروز که این نهاده با ارز نزدیک به 150 هزار تومان وارد می‌شود، قیمت آن حدود 92 هزار تومان است. این اعداد نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از یارانه‌ها در گذشته به دست مصرف‌کننده نهایی نمی‌رسید.

نوری قزلجه تأکید کرد: اکنون منابع حاصل از اصلاحات ارزی بدون انحراف و به‌صورت مستقیم از طریق کالابرگ به مردم پرداخت می‌شود.

شهادت 81 فعال بخش کشاورزی در جنگ تحمیلی

وزیر جهاد کشاورزی مهم‌ترین خسارت بخش کشاورزی در جنگ اخیر را از دست دادن نیروهای انسانی دانست و گفت: در جریان جنگ، 11 نفر از کارکنان این وزارتخانه و حدود 70 نفر از تولیدکنندگان و فعالان حوزه کشاورزی، دامپروری، پرورش میگو، صیادی و صنایع وابسته به شهادت رسیدند که خسارتی جبران‌ناپذیر برای این بخش محسوب می‌شود.

وی افزود: علاوه بر این، خسارت‌های مالی نیز به واحدهای تولیدی وارد شده که برآوردهای اولیه از حدود 30 هزار میلیارد تومان خسارت مستقیم حکایت دارد. البته آثار غیرمستقیم و زیان‌های ناشی از توقف یا کاهش فعالیت برخی واحدها همچنان در حال احصاست.

برآورد 14 میلیون تن تولید گندم در سال جاری

نوری قزلجه با بیان اینکه دولت در حال بررسی شیوه‌های جبران خسارت‌های وارده است، گفت: تاکنون حدود سه میلیون و 800 هزار تن گندم از کشاورزان خریداری شده که ارزش آن به حدود 190 هزار میلیارد تومان می‌رسد.

وی افزود: از این میزان تاکنون 50 هزار میلیارد تومان به کشاورزان پرداخت شده و بنا بر تأکید رئیس‌جمهور و هماهنگی‌های انجام‌شده با سازمان برنامه و بودجه، پرداخت مطالبات به صورت هفتگی ادامه خواهد یافت.

وزیر جهاد کشاورزی پیش‌بینی کرد میزان خرید تضمینی گندم در سال جاری به حدود 10 میلیون تن برسد و گفت: برآوردها نشان می‌دهد تولید گندم کشور امسال به حدود 14 میلیون تن خواهد رسید که نسبت به سال گذشته افزایش خواهد داشت.

نیاز نانوایی‌های کشور از تولید داخلی تأمین می‌شود

وی با اشاره به وضعیت تأمین گندم کشور اظهار داشت: واردات گندم صرفاً برای تکمیل ذخایر راهبردی انجام می‌شود و نیاز نانوایی‌های کشور از محل تولید داخلی تأمین خواهد شد.

نوری قزلجه گفت: اگر خرید تضمینی گندم به 10 میلیون تن برسد، عملاً کل نیاز بخش نانوایی کشور از تولید داخلی تأمین می‌شود. با این حال به دلیل ضرورت حفظ ذخایر راهبردی، در حال حاضر موضوع صادرات گندم در دستور کار نیست.

وی افزود: وزارت جهاد کشاورزی برای توسعه تجارت محصولات کشاورزی و غذایی، برنامه‌های گسترده‌ای فراتر از تأمین نیاز داخلی طراحی کرده است.

جنگ هزینه تولید و حمل‌ونقل را افزایش داد

وزیر جهاد کشاورزی درباره دلایل افزایش قیمت برخی کالاهای اساسی نیز گفت: بخشی از افزایش قیمت‌ها ناشی از اصلاحات ارزی بود که با هدف رساندن یارانه‌ها به مردم انجام شد، اما بخش دیگری از این افزایش‌ها به شرایط جنگی و تبعات اقتصادی آن بازمی‌گردد.

وی توضیح داد: در دوره جنگ، هزینه‌های حمل‌ونقل بین‌المللی به شدت افزایش یافت. به عنوان نمونه، هزینه حمل یک کانتینر از هند به ایران از حدود دو هزار دلار به شش هزار دلار رسید. همچنین کرایه حمل کالا از بندر مرسین ترکیه به تبریز از 950 دلار به حدود 2250 دلار افزایش پیدا کرد.

نوری قزلجه افزود: محصولات کشاورزی به دلیل حجم و وزن بالا، بیش از سایر کالاها از افزایش هزینه حمل‌ونقل تأثیر می‌پذیرند. از سوی دیگر، بخشی از صنایع تأمین‌کننده مواد بسته‌بندی نیز آسیب دیدند که این مسئله بر قیمت تمام‌شده محصولات اثر گذاشت.

وی ادامه داد: به عنوان مثال قیمت بطری پلاستیکی مورد استفاده برای روغن خوراکی که پیش از جنگ حدود 10 هزار تومان بود، به 20 هزار تومان افزایش یافت و قیمت گونی آرد نیز از 7 هزار تومان به 32 هزار تومان رسید که عمدتاً ناشی از افزایش هزینه مواد اولیه بود.

نوری قزلجه تأکید کرد: مجموعه این عوامل موجب شد بخشی از افزایش قیمت‌های اخیر در بازار کالاهای اساسی رخ دهد.

افزایش هزینه‌های جنگی و برخی تصمیمات داخلی بر قیمت کالاها اثر گذاشت

وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به عوامل مؤثر بر افزایش قیمت برخی کالاهای اساسی اظهار کرد: در دوره جنگ، هزینه تأمین کالا در خارج از کشور افزایش یافت و شرایط تحویل کالا نیز تغییر کرد. پیش از این کالاها در بنادر تحویل گرفته می‌شد، اما در شرایط جنگی لازم بود در مبادی مبدأ تحویل گرفته شوند و پرداخت‌ها نیز به صورت نقدی انجام شود. همچنین فروش اعتباری به شدت کاهش یافته بود که همه این عوامل بر قیمت تمام‌شده کالاها اثر گذاشت.

نوری‌قزلجه افزود: بخشی از افزایش هزینه‌ها نیز ناشی از تصمیمات داخلی بود. به عنوان نمونه، افزایش حدود 60 درصدی دستمزدها برای حمایت از کارگران، طبیعتاً هزینه تولید را بالا برد. همچنین برای جبران هزینه‌های رانندگان و استمرار حمل‌ونقل، کرایه حمل در برخی بخش‌ها نزدیک به 90 درصد افزایش یافت.

وی ادامه داد: اعمال مالیات بر ارزش افزوده برای کالاهای اساسی و افزایش حقوق ورودی و گمرکی از یک درصد به پنج درصد نیز از دیگر عوامل افزایش قیمت تمام‌شده محصولات بوده است.

گرانفروشی فاحش در کالاهای اساسی نداریم

وزیر جهاد کشاورزی با تأکید بر اینکه گرانفروشی گسترده‌ای در بازار کالاهای اساسی وجود ندارد، گفت: ممکن است در مواردی تخلف رخ دهد، اما در مجموع با پدیده گرانفروشی فاحش در این حوزه مواجه نیستیم.

وی افزود: طی چهار ماه گذشته بیش از 70 هزار میلیارد تومان بازرسی انجام شده و بیش از 8 هزار میلیارد تومان پرونده تخلف تشکیل شده است.

نوری‌قزلجه همچنین از کاهش روند تورم کالاهای اساسی خبر داد و گفت: در سه ماه گذشته نرخ تورم این کالاها کاهشی بوده و در اردیبهشت‌ماه نیز از شاخص تورم ماهانه کشور پایین‌تر قرار گرفت.

تولیدکنندگان مرغ و تخم‌مرغ سودی نمی‌برند

وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به وضعیت تولیدکنندگان محصولات پروتئینی اظهار داشت: ممکن است قیمت برخی کالاها برای مصرف‌کننده افزایش یافته باشد، اما این به معنای سودآوری تولیدکنندگان نیست.

وی گفت: امروز تولیدکنندگان مرغ، گوشت و تخم‌مرغ نه‌تنها سود بالایی ندارند، بلکه در برخی موارد با زیان مواجه هستند. به عنوان مثال در حالی که قیمت تعادلی مرغ حدود 380 هزار تومان برآورد می‌شود، این محصول با قیمت حدود 335 هزار تومان عرضه می‌شود.

نوری‌قزلجه تأکید کرد: برای استمرار تولید و حفظ امنیت غذایی، تولید باید برای تولیدکننده صرفه اقتصادی داشته باشد. در کنار این موضوع، دولت باید از مسیرهای دیگری قدرت خرید مردم را تقویت کند.

راه‌اندازی روستابازارها برای کاهش فاصله تولید تا مصرف

وی با اشاره به برنامه‌های وزارت جهاد کشاورزی برای کاهش هزینه‌های توزیع گفت: توسعه بهره‌وری، کاهش هزینه‌های تولید و ایجاد روستابازارها از جمله اقداماتی است که دنبال می‌شود تا تولیدکنندگان بتوانند محصولات خود را به صورت مستقیم عرضه کنند و فاصله میان تولید تا مصرف کاهش یابد.

وزیر جهاد کشاورزی افزود: هرچند راهکارهای مختلفی برای کاهش هزینه‌های تمام‌شده در دست اجراست، اما در نهایت تولید باید برای تولیدکننده اقتصادی و پایدار باشد.

برخی آثار جنگ هنوز به بازار منتقل نشده است

نوری‌قزلجه با بیان اینکه بخشی از آثار جنگ هنوز به طور کامل در قیمت کالاها منعکس نشده است، گفت: برای مثال افزایش قیمت نهاده‌هایی مانند ذرت که ماده اولیه اصلی تولید مرغ و تخم‌مرغ است، هنوز به طور کامل وارد چرخه تولید نشده است.

وی توضیح داد: تبدیل ذرت وارداتی به محصول نهایی زمان‌بر است؛ در تولید تخم‌مرغ حدود دو هفته و در تولید مرغ گوشتی نزدیک به دو ماه زمان نیاز است. به همین دلیل نمی‌توان زمان دقیقی برای ظهور یا حذف آثار جنگ بر قیمت‌ها اعلام کرد.

دولت افزایش کالابرگ را در دستور کار دارد

وزیر جهاد کشاورزی خاطرنشان کرد: دولت به این جمع‌بندی رسیده است که دقیق‌ترین شیوه حمایت از مردم، پرداخت یارانه از طریق کالابرگ است. بر همین اساس، به دستور رئیس‌جمهور، موضوع افزایش اعتبار کالابرگ و جبران بخشی از فشارهای معیشتی در دستور کار کمیسیون‌های دولت قرار گرفته و در حال بررسی است.

قدردانی از تولیدکنندگان بخش کشاورزی

نوری‌قزلجه در پایان از کشاورزان، روستاییان، عشایر، تولیدکنندگان و فعالان زنجیره تأمین غذا قدردانی کرد و گفت: همه حلقه‌های زنجیره تولید و تأمین در روزهای جنگی با پذیرش ریسک و ادامه فعالیت خود، حماسه‌ای بزرگ در حفظ امنیت غذایی کشور رقم زدند.