مرور بر کارخانه های تولید باتری ماشین در ایران

صنعت تولید باتری خودرو در ایران یکی از شاخه‌های نسبتاً موفق صنعت قطعه‌سازی کشور است. پیش از انقلاب اسلامی تقریباً تنها یک کارخانه (باتری نیرو) فعال بود، اما امروز بیش از ۲۰ واحد تولیدی در این حوزه فعالیت می‌کنند و بخش عمده‌ای از نیاز بازار داخلی و حتی بخشی از صادرات را پوشش می‌دهند. بسیاری از این کارخانه‌ها باتری‌های سرب-اسیدی (اتمی/سیلد و اسیدی) را در ظرفیت‌های ۳۵ تا ۲۲۰ آمپرساعت تولید می‌کنند و برخی نیز به سمت فناوری‌های جدیدتر مانند باتری‌های EFB و حتی AGM حرکت کرده اند که در می توان به باتری یونیکور نیرو گستران خراسان و باتری اوربیتال سپاهان باتری اشاره کرد. البته هم باتری اوربیتال و هم یونیکور بیشتر با تکنولوژی باتری های معمولی سیلد اسید تولید می شوند .

مهم‌ترین کارخانه‌ها و برندهای تولیدکننده باتری ماشین در ایران

بر اساس اطلاعات منابع معتبر، حدود ۸ تولیدکننده اصلی بازار را در اختیار دارند که سه شرکت بزرگ‌تر (صبا، سپاهان و برنا) سهم قابل توجهی از بازار را دارند:

• صبا باتری (توسعه منابع انرژی توان): قدیمی‌ترین و یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان باتری در ایران و خاورمیانه. فعالیت آن از سال ۱۳۴۴ آغاز شده و در تهران سمت صباشهر مستقر است. برند اصلی آن «واریان» است. این شرکت ظرفیت تولید بالایی دارد و شبکه توزیع و خدمات پس از فروش گسترده‌ای در سراسر کشور دارد. قیمت محصولات آن معمولاً اقتصادی‌تر است. قسمت از ظرفیت تولید این شرکت در جنگ ایران و آمریکا آسیب دید.
• کیان باتری: هر چند این مجموعه در بازار خرده فروشی و فروش و نصب آنلاین باتری در کشور فعال است اما با رونمایی از برند اختصاصی خود به اسم کیان پاور توانسته است در بین صاحبان خودروهای لوکس بازار مناسبی را کسب کند. مخصوصا اینکه خدمات نصب و گارانتی آن نیز رایگان در محل مشتری انجام می شود.

• سپاهان باتری: از سال ۱۳۷۸ در شهرک صنعتی اشترجان اصفهان فعالیت خود را آغاز کرده است. برندهای معروف آن شامل اوربیتال،، سوزوکی (تحت لیسانس ژاپن)، اتمیک و چند برند دیگر است. محصولات این شرکت در آمپراژهای ۳۵ تا ۲۲۰ آمپر تولید می‌شود و اغلب به عنوان باتری فابریک روی خودروهای داخلی مانند ال۹۰ و رنو مگان و سراتو نصب شده است. هم اکنون باتری های اوربیتال با گارانتی تعویض 20 ماه و سوزوکی با گارانتی 36 ماه ( به صورت پلکانی) به بازار عرضه می شود. این باتری ها معمولا CCA بیشتری در بین محصولات ایرانی دارند.
• برنا باتری: تأسیس‌شده در سال ۱۳۷۱ در اصفهان (منطقه صنعتی مبارکه). برندهای متنوعی مانند برنا، اکتیو، گلوبال، گلدن سیلد، زیتکس، تورنادو تولید می‌کند. باتری های این مجموعه به گارانتی 14 ماه عرضه می شود و صفحات باتری آن نیز اکسپند متال هستند.
• نیروگستران خراسان: مستقر در مشهد (از سال ۱۳۸۰). بیشتر با برندهای فرعی خود شناخته می‌شود: ولتا، ولگا، سیلور، شارک، توربو، یونیکور، پرادو و CENE. یکی از تأمین‌کنندگان مهم خودروسازان داخلی است و از نخستین تولیدکنندگان باتری‌های سیلد کلسیمی در کشور به شمار می‌رود.
• آذر باتری ارومیه: فعالیت از حدود سال ۱۳۷۸ در ارومیه. برندهایی مانند آذر، زئوس، سولیفان و ویگور دارد. باتری های این مجموعه گارانتی کمتری نسبت به رقبای خود دارند واین شرکت هنوز نتوانسته است در سال های اخیر کیفیت محصولات خود را ارتقا بخشد. مخصوصا رقبای این شرکت در شمال غرب ایران یعنی دورنا باتری و آکو باتری روند بهتری را در توسعه پیش گرفته اند و بازار مصرف آذرباتری می تواند ناشین از این رقابت دچار مشکل شود.
• آکو باتری (اشجع باتری): سابقه فعالیت از سال ۱۳۶۱ در اردبیل. برندهایی مانند تینو، کارپیل، هایپیل، هندل و کاما تولید می‌کند. این مجموعه در سال 1405 به بورس راه یافت و سهام عام شد و قیمت آن نیز 45 درصد از عرضه اولیه رشد کرد و ارزش بازار زیادی این مجموعه پیدا کرد. روند توسعه این شرکت خوب است.
• پاسارگاد صنعت باطری: از سال ۱۳۸۶ در گرمسار (سمنان). برندهایی مانند لیدر، پروتون، اسکای، دیاکو و باتریکس دارد.
• دورنا باتری: از سال ۱۳۹۳ در منطقه آزاد ارس (آذربایجان شرقی). برندهایی مانند دورنا، پوشیتا، ای‌پلاس، نوبل و ارس تولید می‌کند. باتری های این مجموعه به همکاری شرکت ترکیه ای تولید می شود و از نظر تکنولوژی ساخت و بسته بندی و خدمات مشتری روند خوبی به خود گرفته است.

علاوه بر این‌ها، شرکت‌هایی مانند وایا باتری، کرمان باتری و چند واحد دیگر نیز در بازار حضور دارند و برخی روی باتری‌های سیلد یا کاربردهای خاص تمرکز کرده‌اند.