آیا تضعیف تصویر سایپا به خصوصیسازی واقعی آسیب میزند؟
در هفتههای اخیر، حجم انتقادها و روایتهای منفی درباره وضعیت تولید و بدهیهای سایپا افزایش یافته؛ فضایی که در برخی موارد، مرز میان نقد فنی و سیاهنمایی رسانهای را کمرنگ کرده است. این در حالی است که بررسی دادههای رسمی و مکاتبات منتشرشده در سامانه کدال، تصویر متفاوتی از وضعیت این خودروساز ارائه میدهد.
به گزارش ایلنا، بخش مهمی از انتقادها بر محور افت تولید، افزایش معوقات و بدهی به قطعهسازان شکل گرفته است؛ اما آمارهای موجود نشان میدهد معوقات گروه سایپا در پایان سال گذشته نسبت به سال ۱۴۰۳ حدود ۵۰ درصد کاهش یافته بود و اگر وقایع ناشی از جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان رخ نمیداد، این کاهش میتوانست محسوستر هم باشد.
از سوی دیگر، برخی اظهارنظرها درباره بنبست تولید در حالی مطرح میشود که برنامه تولید سال جاری سایپا حدود ۴۰۰ هزار دستگاه خودرو سواری و تجاری تعریف شده و طبق برنامهریزی اعلامشده، علاوه بر پوشش تعهدات گذشته، عرضه محصولات جدید نیز در دستور کار قرار دارد.
چرا افت تولید شکل گرفت؟
در ماههای گذشته، بخشی از افت تیراژ ناشی از اختلال در تامین قطعات از سوی یکی از تامینکنندگان اصلی بود؛ موضوعی که به عدم تولید حدود ۵۰ هزار دستگاه و افزایش خودروهای ناقص انجامید. با این حال، سایپا اعلام کرده با ایجاد منابع تامین جدید و مذاکرات گسترده با زنجیره قطعهسازی، روند افزایش تولید روزانه ادامه دارد و بخش عمده خودروهای ناقص تا مرداد و تعهدات معوق تا شهریور تعیین تکلیف خواهد شد.
نامه اخیر علی شیخزاده، مدیرعامل گروه سایپا، به سازمان بورس نیز از همین زاویه مورد توجه فعالان صنعت خودرو قرار گرفته است. در این نامه، بدون انکار مشکلات، مجموعهای از عوامل بیرونی از جمله محدودیتهای ناشی از جنگ، قطعی برق، مشکلات لجستیکی و تاخیر در صدور مجوزهای استاندارد بهعنوان دلایل افت تولید مطرح شده است. همزمان، بازگشت وانت ۱۵۱ به خطوط تولید و رسیدن تیراژ روزانه به حدود ۱۴۵۰ دستگاه، بهعنوان نشانهای از بازگشت تدریجی تولید به مدار عادی ارزیابی میشود.
چه کسانی از خرید ارزان سایپا سود میبرند؟
در این میان، برخی فعالان صنعت خودرو نسبت به طرح اعداد بسیار بزرگ درباره بدهی خودروسازان نیز ابهاماتی مطرح میکنند. رقمهایی مانند ۲۰۰ هزار میلیارد تومان بدهی، بدون انتشار جزئیات تفکیکی، این پرسش را ایجاد کرده که سهم واقعی هر خودروساز و هر بخش از این مطالبات دقیقاً چه میزان است؟
برخی کارشناسان معتقدند در شرایطی که سایپا درگیر فرآیند واگذاری و خصوصیسازی است، انتشار مداوم روایتهای بحرانی و غیرشفاف میتواند بر ارزش سهام این شرکت اثرگذار باشد؛ موضوعی که در نهایت، امکان تحقق خصوصیسازی واقعی و رقابتی را تحت تاثیر قرار میدهد. بهویژه آنکه تجربه نشان داده کاهش ارزش دارایی شرکتهای بزرگ، معمولاً مسیر واگذاریهای کمهزینهتر را برای برخی ذینفعان هموار میکند.
در چنین فضایی، آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، تفکیک نقد تخصصی از فضاسازی رسانهای است. صنعت خودرو بیتردید با مشکلات جدی در حوزه نقدینگی، تامین قطعه و بهرهوری مواجه است، اما بخشی از روایتهای این روزها، بدون توجه به شرایط جنگی و محدودیتهای اقتصادی کشور، تصویری ارائه میکند که لزوماً با واقعیت خطوط تولید همخوان نیست.
