بیمه جنگ؛ ضرورتی که نمی‌توان آن را نادیده گرفت/ مسئولیت دولت، فرصت شرکت‌ها و ضرورت توجه شهروندان

به گزارش خبرنگار ایلنا؛ پس از حمله ناجوانمردانه و یک جانبه آمریکا و رژیم صهیونیستی به جمهوری اسلامی ایران؛ یکی از موضوعاتی که به شدت توجه مردم عزیز کشور  را به خود جلب کرد و به فکر واداشت؛ لزوم بیمه کردن ساختمان و محل سکونت و همچنین محل کسب و کار و بیمه خودرو و ... بود.

پوشش بیمه‌ای در شرایط جنگ

 در شرایط جنگ و بحران‌های امنیتی، سیستم بیمه‌ای یک کشور نقش حیاتی ایفاء می‌کند؛ چرا که بیمه به‌ عنوان یک ابزار اصلی در مدیریت ریسک، می‌تواند به افراد و شرکت‌ها برای مقابله با ضرر و زیان‌های ناشی از جنگ کمک کند.

با این وجود، شرایط جنگ به طور معمول سبب ناپایداری در بازارهای بیمه‌ای می‌شود و چالش‌های جدی برای شرکت‌های بیمه‌گر ایجاد می‌کند.

به هر روی؛ جنگ‌های منطقه‌ای و بحران‌های امنیتی تأثیر قابل‌توجهی بر روی بازارهای بیمه‌ای داشته‌اند. با توجه به آخرین دیدگاه‌های مسئولان اقتصادی و بیمه‌ای، سیستم بیمه در شرایط جنگ با چالش‌های جدیدی مواجه شده است، اما همزمان فرصت‌هایی برای نوآوری و توسعه فراهم شده است.

تغییر در ریسک‌ها و پوشش‌ها

در شرایط جنگی، ریسک‌های جدیدی مانند؛ آتش‌سوزی ناشی از تهاجم، تخریب منازل مسکونی و کسب و کار، یا جان‌باختن مردم به طور گسترده افزایش می‌یابد که این موضوع به خودی خود می‌تواند منجر به تغییر در قراردادهای بیمه شود. به طور مثال، بیمه‌های خانه، خودرو یا عمر ممکن است محدودیت‌هایی در پوشش این ریسک‌های جدید داشته باشند.

از سوی دیگر؛ در شرایط جنگی، اعتماد عمومی به سیستم‌های اقتصادی و بیمه‌ای ممکن است کاهش یابد؛ چراکه این رخداد موجب می‌شود که مردم و شرکت‌ها تمایل کمتری به خرید بیمه داشته باشند؛ به این دلیل که ممکن است فکر کنند که در صورت وقوع ضرر، شرکت‌های بیمه قادر به پرداخت نخواهند بود.

نقش وزارت اقتصاد و بیمه مرکزی چیست؟

وزارت اقتصاد و بیمه مرکزی در شرایط جنگ می‌توانند نقش مهمی در ایجاد امنیت مالی ایفاء کنند. به طور مثال؛ وزارت اقتصاد می‌تواند با ارائه بیمه‌های دولتی یا حمایت از شرکت‌های بیمه‌ای، اعتماد عمومی را تقویت کند. همچنین، ممکن است قوانین بیمه‌ای به شکلی به‌روزرسانی شوند که با شرایط جدید سازگار باشند.

 شرکت‌های بیمه می‌توانند با ارائه بیمه‌های جدید به ویژه جنگ، بازارهای جدیدی را فتح کنند. همچنین، فناوری‌هایی مانند؛ بیمه‌های دیجیتال و هوشمند در این شرایط بهتر عمل کنند؛ اما به طور کلی پوشش بیمه‌ای در شرایط جنگ یک چالش بزرگ است که با مدیریت صحیح و همکاری بین دولت و شرکت‌های بیمه‌ای، می‌توان به سمت یک سیستم مقاوم‌تر و قابل اعتماد‌تر حرکت کرد.

تغییر در سیاست‌های بیمه‌ای

در سال ۱۴۰۴، وزارت اقتصاد و بیمه مرکزی با هدف افزایش مقاومت اقتصادی، سیاست‌های جدیدی در زمینه بیمه‌های اجباری و حمایتی اتخاذ کرده است. این سیاست‌ها شامل ارائه بیمه‌های خانواده، بیمه‌های املاک و بیمه‌های کشاورزی در مناطق تحت تهدید جنگی هستند؛ اما بیمه جنگی به ویژه پس از جنگ دوازده روزه بود که بسیار مورد توجه مسئولان قرار گرفت.

در سال‌های اخیر نیز، وزارت اقتصاد تلاش کرد تا با افزایش شفافیت در عملکرد شرکت‌های بیمه‌ای و اعمال قوانین سخت‌گیرانه‌تر، اعتماد مردم به سیستم بیمه را افزایش دهد و این موضوع در شرایط جنگ به خوبی نشان داده شد از  جمله اقدامات بیمه‌های مختلف در حوادثی مانند؛ بندر شهید رجایی و نیز جنگ تحمیلی دوازده روزه.

شرکت‌های بیمه‌ای در حال توسعه بیمه‌های خاصی هستند که به ریسک‌های جنگی مانند؛ تخریب املاک، جان‌باختگی و قطع تأمین‌های اساسی پاسخ می‌دهند. این بیمه‌ها معمولاً با همکاری دولت و سازمان‌های بین‌المللی ارائه می‌شوند. در ایران نیز شرکت‌های بیمه‌ای برای بیمه شرایط جنگ؛ شرایط ویژه‌ای را در نظر گرفته‌اند.

بیمه جنگ چیست و چه مواردی را پوشش می‌دهد؟

شرکت‌های بیمه‌ای حداکثر تعهدات مالی را برای بیمه جنگ ساختمان در برابر خسارات مختلف در نظر گرفته‌اند و موارد آن را مشخص کرده‌اند. به طور مثال؛ یک شرکت بیمه؛ بیمه جنگ ساختمان تا سقف ۵ میلیارد تومان خسارت کلی به ساختمان را جبران می‌کند. همچنین امکان جبران خسارت لوازم خانگی تا سقف ۱.۵ میلیارد تومان وجود دارد. سقف پوشش اسکان موقت و جمع‌آوری ضایعات ساختمان نیز هرکدام ۵۰۰ میلیون تومان است. این موارد همگی تحت عنوان بیمه حوادث جنگ در بیمه‌نامه گنجانده شده‌اند.

یکی از روندهای مهم در سال ۱۴۰۴، استفاده از فناوری‌های هوشمند در بیمه بوده است. بیمه‌های دیجیتال، استفاده از هوش مصنوعی و داده‌های بزرگ به شرکت‌های بیمه‌ای کمک می‌کنند تا ریسک‌ها را بهتر مدیریت کنند و خدمات بهتری ارائه دهند.

اما چه خسارت‌هایی زیر پوشش بیمه جنگ ساختمان قرار نمی‌گیرند؟

بیمه‌ها معمولاً استثنائاتی نیز برای بیمه جنگ در نظر می‌گیرند که به طور مثال؛ شامل «پول نقد، سکه‌های طلا و اوراق بهادار»، «آثار هنری، نسخ خطی و جواهرات»، «تجهیزات دیجیتال (موبایل، لپ‌تاپ و نرم‌افزارها)» و «هزینه‌های بازسازی نقشه ساختمان» می‌شود.

همچنین بیمه‌ها عوامل مؤثر بر هزینه بیمه جنگ را شامل «نوع سازه یعنی اینکه آجری، بتنی یا فلزی باشد»؛ «متراژ ملک و سن ساختمان (حداکثر ۵۰ سال قدمت)»؛ «ارزش لوازم منزل و هزینه ساخت هر مترمربع» و «امکانات اطفای حریق و سیستم برق‌کشی» و ... می‌دانند که البته بسته به اینکه با چه شرکت بیمه‌ای کار می‌کنید، متفاوت است.

اقدامات لازم به منظور دریافت خسارت بیمه جنگ

همچنین برای دریافت خسارت از بیمه جنگی با توجه به شرایط موجود در بیمه‌نامه باید عمل کرد؛ به طور مثال؛ برای یک شرکت بیمه باید تا حداکثر پس از ۵ روز پس از حادثه به شرکت اطلاع‌رسانی کنیم؛ مدارک خسارت را ارسال کنیم تا توسط کارشناسان بیمه بررسی شود و درنهایت حداکثر تا یک ماه پس از تکمیل مدارک؛ خسارت پرداخت شود.

نکته قابل توجه اینکه مستأجران نیز می‌توانند از بیمه جنگ استفاده کنند و بیمه ساختمان در جنگ هم برای مالکان و هم مستأجرها قابل خرید است و نیازی به ارائه سند مالکیت نیست.

به هر حال؛ جنگ همواره جزو استثنائات بیمه محسوب می‌شود؛ اما پس از جنگ ایران و اسرائیل در خرداد و تیر ماه امسال، ضرورت داشتن بیمه در شرایط جنگی بیش از پیش احساس شد و غلامرضا صالحی، رئیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، اعلام کرد که در طول جنگ ۱۲ روزه به بیش از ۳۵۰۰ واحد مسکونی در تهران خسارت وارد شد و درنهایت «بیمه جنگ» به عنوان یک رشته بیمه‌ جدید از سوی شرکت‌های بیمه ارائه شد.

لازم به یادآوری است؛ بیمه جنگ ساختمان زیرمجموعه بیمه آتش‌سوزی محسوب می‌شود و در بیمه آتش‌سوزی، می‌توان پوشش اضافی جنگ و آشوب را به بیمه‌نامه اضافه کرد. با این وجود، این پوشش معمولاً سقف جبران خسارت پایینی دارد و فقط بخشی از خسارات را پوشش می‌دهد. بنابراین بهتر است اگر شهروندان نیاز به پوشش کامل‌تر و با سقف تعهد بالاتر دارند، بهتر است بیمه جنگ ساختمان را به صورت مستقل تهیه کنند. 

به طور ویژه خطراتی مانند؛ «پوشش جانی: هزینه‌های فوت، نقص عضو و غرامت مربوط به بیمه‌گزار یا اعضای خانواده»؛ «پوشش مالی: حوادث وارده به ساختمان مسکونی از طریق حملات موشکی، جنگنده، پهپاد، ریزپرنده و …»؛ «هزینه اجاره و اسکان موقت بیمه‌گزار و اعضای خانواده وی در صورتی که محل مورد بیمه قابل سکونت نباشد. (حداکثر تا ۴ ماه تا سقف ۵۰۰ میلیون تومان)» و «پوشش هزینه لوازم خانگی تا سقف ۱.۵ میلیارد تومان» را پوشش می‌دهد.