فردوسی و شاهنامه سند زنده هویت ملی و فصل مشترک انسجام فرهنگی ایران است

به گزارش ایلنا،  مسعود زمانی‌مقدم در ششمین نشست لرستان‌نامه با عنوان شاهنامه‌خوانی و نقالی در دورود لرستان که چهارم مهرماه در فرهنگسرای مهر اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی دورود برگزار شد، با اشاره به پیشینه شاهنامه‌خوانی در لرستان، اظهار کرد: سنت کهن شاهنامه‌خوانی در جغرافیای فرهنگی زاگرس و دیار لرستان، فراتر از یک آیین ادبی، یکی از پایدارترین آیین‌های جمعی و سرمایه‌های اجتماعی این منطقه بوده است.

وی افزود: از دیرباز، شاهنامه همواره زینت‌بخش خانه‌های مردم این منطقه بوده؛ تا جایی که هر ایل، تیره و طایفه‌ای برای خود چندین شاهنامه‌خوان خوش‌صدا داشته است.

زمانی‌مقدم ادامه داد: نفوذ شاهنامه در اعماق زیست این مردم به‌حدی ریشه‌دار است که بسیاری از شاهنامه‌خوانان سنتی، حتی در نبود سواد رسمی خواندن و نوشتن، ابیات فردوسی را با سبک‌های ویژه محلی و آوازی دلنشین از بر بازخوانی می‌کردند.

عضو هیئت علمی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه لرستان با بیان اینکه رویکرد حماسی شاهنامه با روحیه حماسی لرستانی‌ها سازگار بوده است، گفت: دلیل جامعه‌شناختی این گرایش عمیق در زیست عشایری، القای روح آزادگی، شجاعت و سلحشوری در فرزندان این دیار بوده است.

وی تصریح کرد: فردوسی و شاهنامه سند زنده هویت ملی و فصل مشترک انسجام فرهنگی ماست و از این رو باید گرامی داشته شود.

زمانی‌مقدم با اشاره به اهمیت جامعه‌شناختی شاهنامه اظهار کرد: این آثار مهم فرهنگی که هم از فرهنگ ایرانی و هم از فرهنگ اسلامی ما ریشه گرفته‌اند، می‌توانند از راهنماهای هویتی برای نسل‌های نوجوان و جوان‌تر باشند. شاهنامه چنین ظرفیتی دارد و می‌تواند حتی در رشد و توسعه فرهنگی لرستان به کار گرفته شود.

داستان‌های شاهنامه متعلق به همه ایرانیان است

در ادامه این نشست، علی نوری، مدیر مرکز لرستان‌شناسی دانشگاه لرستان، با اشاره به ظرفیت‌های مختلف شاهنامه گفت: شاهنامه فقط یک اثر پرمایه نیست و ظرفیت‌های آن مانند هیچ کتاب دیگری نیست. چون کتابی مربوط به هزاران سال است و داستان‌های آن متعلق به تمام ایرانیان است.

وی افزود: ایرانیان آن را سینه‌به‌سینه برای فرزندانشان نقل کرده‌اند و از این طریق هویت ایرانی را حفظ کرده‌اند.

نوری با اشاره به ظرفیت‌های زبانی، فلسفی، کلامی، اخلاقی، سیاسی، اجتماعی، اسطوره‌شناختی، تاریخی، جغرافیایی، فرهنگی و روان‌شناختی شاهنامه، اظهار کرد: دو وجه ایرانی و اسلامی فرهنگ ما در کنار هم رشد کرده و بالیده‌اند و ما نباید هیچ‌کدام از این وجوه را به نفع دیگری کم یا تضعیف کنیم.

کودکان و نوجوانان دورود از شاهنامه‌خوانی استقبال می‌کنند

بهروز توحیدیان، مدیر خانه شاهنامه دورود، نیز با ارائه گزارشی از فعالیت‌های شاهنامه‌خوانی در این شهرستان گفت: از سال ۱۳۸۲ این فعالیت‌ها آغاز شده و در این سال‌ها همایش‌های متعدد استانی، منطقه‌ای و کشوری داشته‌ایم.

وی افزود: امروزه استقبال خوبی از کلاس‌های شاهنامه‌خوانی، به‌ویژه بین کودکان و نوجوانان در شهر دورود می‌شود و حتی نقال خانم نیز داریم که آموزش می‌دهد.

شاهنامه، تلفیق خرد معاداندیش با خرد معاش‌اندیش است

علی نامجو، دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشگاه لرستان، نیز با اشاره به رویکرد خردورزانه شاهنامه اظهار کرد: فردوسی خرد معاداندیش و خرد معاش‌اندیش را با هم تلفیق کرده است و ما هنوز نتوانسته‌ایم این اعتدال را درست تفسیر کنیم.

وی ادامه داد: فردوسی بین آسمان و زمین ایرانی تعادل ایجاد می‌کند. شاهنامه محصول دوره خردگرایی است و خواننده آرمانی فردوسی هر کسی است که دلش برای ایران می‌تپد، ولو اینکه هم‌عصر فردوسی نباشد.

نامجو افزود: ما امروزه به زمینه قهرمانی و روحیه خردورزی و اصل اعتدال شاهنامه نیازمندیم. به جنبه تمدنی شاهنامه نیز باید توجه کنیم؛ تمدن، مدیریت و سیاست و اقتصاد نیاز دارد، روحیه ملی و همبستگی نیاز دارد و همه این‌ها را می‌توان در شاهنامه یافت.

در ادامه این نشست، عباس یاراحمدی و محمود رحمتی، از هنرمندان پیشکسوت دورود، به شاهنامه‌خوانی و نقالی پرداختند و بخشی از برنامه نیز به پرسش و پاسخ حاضران اختصاص یافت.

 کوروش رشنو، رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان دورود و محمود نصرتی، کارشناس مرکز لرستان‌شناسی دانشگاه لرستان، نیز در این آیین فرهنگی، اجتماعی و هنری حضور داشتند.