معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی استان:
کاهش نرخ باروری و افزایش بیماریهای غیرواگیر؛ مهمترین دغدغههای سلامت در مازندران
معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مازندران با اشاره به کاهش نرخ باروری به حدود ۰٫۸۵ تا ۰٫۹، فرسودگی حدود ۸۰ خانه بهداشت، شیوع اضافهوزن، دیابت و سرطانهای گوارشی در استان، بر ضرورت مشارکت همه دستگاهها در حوزه پیشگیری، فرهنگسازی و ارتقای سلامت تأکید کرد و گفت در سال جاری هیچ نوزاد مبتلا به HIV در مازندران ثبت نشده است.
به گزارش خبرنگار ایلنا، سید محدثه حسینی، معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مازندران، در نشست با خبرنگاران اظهار کرد: مسئله جمعیت تنها وظیفه وزارت بهداشت و دانشگاههای علوم پزشکی نیست و برای حل آن باید همه سازمانها و نهادها وارد عمل شوند.
وی با بیان اینکه فرهنگسازی درباره فرزندآوری باید از مدارس، رسانهها، فیلمها و سریالها و تبلیغات شهری آغاز شود، افزود: اگر مردم بدانند که در ۱۰، ۱۵ یا ۲۰ سال آینده کشور با چه شرایط جمعیتی مواجه خواهد شد، نسبت به پیامدهای سالمندی جمعیت حساستر میشوند؛ چراکه ممکن است در آینده نیروی جوان کافی برای مراقبت از سالمندان و تأمین نیروی کار وجود نداشته باشد.
حسینی نرخ باروری در کشور و استان را حدود ۰٫۸۵ تا ۰٫۹ اعلام کرد و گفت: نرخ جایگزینی جمعیت حدود ۲٫۱ تا ۲٫۵ در نظر گرفته میشود، اما روند کاهشی نرخ باروری طی سالهای اخیر، یک هشدار جدی است.
وی حمایت از زوجهای نابارور را یکی از راهکارهای مؤثر در افزایش فرزندآوری دانست و ادامه داد: کمک به خانوادههایی که تمایل به فرزندآوری دارند اما با مشکل ناباروری مواجه هستند، در برنامه عملیاتی حوزه بهداشت قرار دارد. دلایل کاهش فرزندآوری فقط اقتصادی نیست و عواملی مانند اشتغال و تحصیل مادران نیز در این زمینه نقش دارند.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مازندران با اشاره به مشکلات ناشی از شرایط کشور گفت: حوزه بهداشت و درمان نیز مانند سایر دستگاهها با کمبود دارو، تجهیزات و برخی امکانات مواجه است، اما این کمبودها نباید موجب توقف برنامههای پیشگیری و آموزش سلامت شود.
وی بر ضرورت حفظ امید و اعتماد مردم به نظام سلامت تأکید کرد و افزود: چراغ بهداشت و درمان باید آخرین چراغی باشد که در جامعه خاموش میشود و کارکنان این حوزه تلاش میکنند با وجود محدودیتها، وظایف خود را به بهترین شکل انجام دهند.
حسینی از فعالیت حدود هزار و ۱۰۰ خانه بهداشت در مازندران خبر داد و گفت: حدود ۸۰ خانه بهداشت در استان فرسوده است و بهسازی یا بازسازی نیاز دارد. همچنین بر اساس تفاهمنامه منعقدشده، احداث ۵۰ خانه بهداشت جدید در دستور کار قرار گرفته و موضوع تأمین زمین و اجرای پروژهها در حال پیگیری است.
وی سهم اعتبارات حوزه بهداشت استان را در سالهای گذشته حدود ۳٫۸ تا ۴ درصد اعتبارات کشور اعلام کرد و افزود: این رقم در سال ۱۴۰۴ به حدود ۵٫۸ درصد افزایش یافته است.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مازندران، افزایش وزن و چاقی، بهویژه چاقی شکمی، را از دغدغههای مهم سلامت در استان دانست و گفت: کاهش فعالیت بدنی، تغییر الگوی تغذیه و کاهش حضور دانشآموزان در مدارس از عوامل مؤثر در افزایش اضافهوزن است.
حسینی از اجرای برنامههای آموزشی در مدارس با محوریت تغذیه سالم خبر داد و افزود: در سال گذشته برنامهها و مسابقاتی برای شناسایی عوامل خطر تغذیه ناسالم برگزار شد و ادامه این طرح نیز در سال جاری اجرا خواهد شد. مدارس ظرفیت مناسبی برای آموزش کودکان و اصلاح رفتارهای غذایی آنان هستند.
وی همچنین گفت مراقبتهای دورهای از سالمندان، میانسالان، کودکان، نوجوانان، مادران باردار و بیماران مبتلا به دیابت، فشار خون و بیماریهای قلبی از طریق مراکز بهداشت و برنامه پزشک خانواده انجام میشود.
حسینی با اشاره به وضعیت بیماریهای غیرواگیر در مازندران گفت: در برخی شاخصها، از جمله دیابت، فشار خون، اضافهوزن و چاقی، استان رتبه مطلوبی ندارد. البته شناسایی گستردهتر بیماران از طریق برنامه پزشک خانواده و مراقبتهای دورهای نیز در ثبت دقیقتر این آمار مؤثر است.
وی افزود: اگر برنامههای شناسایی، آموزش و مراقبتهای دورهای در سالهای گذشته انجام نمیشد، وضعیت سلامت استان میتوانست بسیار نامطلوبتر از شرایط فعلی باشد. با این حال، هدف اصلی باید کاهش عوامل خطر و بهبود رتبههای سلامت استان باشد.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مازندران با اشاره به شیوع سرطانهای گوارشی در استان اظهار کرد: غربالگری سرطان یکی از برنامههای جدی حوزه بهداشت است و باید درباره اهمیت آن فرهنگسازی بیشتری انجام شود.
وی گفت: برنامههای غربالگری سرطانهای گوارشی، سرطان پستان در زنان و سرطان پروستات در مردان در حال اجراست و گروههای سنی هدف، از جمله زنان بالای ۴۰ سال و مردان بالای ۴۵ سال، تحت پوشش این برنامهها قرار میگیرند.
حسینی تأکید کرد: بسیاری از سرطانها در صورت شناسایی در مراحل اولیه، قابل پیشگیری یا درمان هستند و مراجعه بهموقع میتواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند.
وی درباره نظارت بر واحدهای عرضه مواد غذایی و اماکن عمومی گفت: حدود ۴۲ هزار واحد عرضه مواد غذایی در استان فعال است و بر اساس حداقل استاندارد، هر واحد باید در هر فصل یکبار بازرسی شود.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مازندران افزود: سالانه حدود ۴۲۰ تا ۴۵۰ هزار بازرسی از واحدهای عرضه مواد غذایی و اماکن عمومی انجام میشود، اما این میزان همچنان از نظر استانی کافی نیست.
وی روند برخورد با تخلفات را شامل آموزش، صدور اخطار، پلمب و معرفی به مراجع قضایی دانست و گفت: در سال گذشته حدود ۱۶ هزار اخطار بهداشتی صادر شد، نزدیک به ۹۰۰ واحد پلمب شدند و حدود چهار هزار مورد نیز به مراجع قضایی معرفی شدند.
حسینی ادامه داد: در برخی موارد تخلفات تکرار میشود و با توجه به فرایند قانونی، واحد متخلف دوباره آموزش میبیند یا با آن برخورد میشود. محدودیتهای قانونی نیز باعث میشود تعطیلی یک واحد معمولاً بیش از هفت روز ادامه پیدا نکند.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مازندران درباره بیماری HIV گفت: در گذشته تزریق مشترک مهمترین علت ابتلا و انتقال HIV بود، اما امروز رفتارهای جنسی به عامل اصلی انتقال تبدیل شده است.
وی افزود: آموزش، آگاهیرسانی، شناسایی زودهنگام و ارائه خدمات مراقبتی از مهمترین اقدامات برای کنترل این بیماری است. بر اساس آمار اعلامشده، طی سال جاری هیچ نوزاد مبتلا به HIV در استان ثبت نشده است.
حسینی درباره تأمین واکسن نیز اظهار کرد: با توجه به شرایط موجود و محدودیت منابع، واکسنها باید بر اساس اولویتبندی توزیع شوند.
وی افزود: بیماران مبتلا به بیماریهای خاص، مادران باردار پرخطر و سایر گروههای آسیبپذیر در اولویت دریافت واکسن قرار دارند و دانشگاه علوم پزشکی تلاش میکند واکسنهای موجود را در اختیار این گروهها قرار دهد.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مازندران در پایان از مردم خواست برای پیشگیری از گسترش پشه آئدس، لاستیکهای فرسوده، گلدانها، ظروف و هرگونه محل تجمع آب راکد را در منازل، مغازهها و اماکن عمومی پاکسازی کنند.
وی گفت: با توجه به مسافرپذیر بودن مازندران، لازم است مردم در همه شهرهای استان نسبت به این موضوع حساس باشند و هرگونه آب راکد را از بین ببرند.
