فعالان میراث فرهنگی خواستار توقف فعالیت معدن کاوان در حریم قلعه تاریخی سموران شدند/یک مسوول: هیچ گونه فعالیت معدنی در حریم قلعه انجام نمی شود

به گزارش خبرنگار ایلنا، در حالی که ساکنان محلی قلعه سموران مدعی هستند که فعالیت یک معدن سنگ در مجاورت قلعه تاریخی سموران، فعالیت خود را آغاز کرده و این فعالیت علاوه بر آسیب به عرصه و حریم این اثر ثبت ملی، موجب تخریب بخش‌هایی از سازه‌های تاریخی و مسدود شدن مسیرهای دسترسی به قلعه شده است که مسوول اداره میراث فرهنگی شهرستان عنبرآباد این موضوع را تکذیب کرده است.

 یکی از ساکنان محلی و فعالان حوزه میراث فرهنگی در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا با اشاره به ثبت ملی بودن قلعه سموران اظهار کرد: فعالیت معدن در حریم درجه یک این اثر تاریخی انجام می‌شود و حتی ورودی‌های قلعه نیز مسدود شده است. 

به گفته وی، در گذشته نیز با تغییر محدوده عرصه قلعه، امکان برداشت سنگ در مجاورت این اثر فراهم شد و اکنون نیز عملیات معدن‌کاری تا نزدیکی دیواره‌های قلعه ادامه دارد.

وی مدعی شد: بخشی از دماغه شمالی قلعه در محدوده‌ای حدود ۱۸۰ متر دچار تخریب شده و ادامه فعالیت معدن علاوه بر آسیب به میراث فرهنگی، پیامدهای زیست‌محیطی نیز به همراه دارد.

این فعال میراث فرهنگی با انتقاد از عملکرد دستگاه‌های مسئول گفت: اداره‌کل میراث فرهنگی نسبت به این موضوع پرونده قضایی تشکیل داده و اخیراً نیز به بهره‌بردار معدن تذکر داده است، اما فعالیت‌ها همچنان ادامه دارد.

وی درباره مجوز معدن نیز اظهار کرد: معدن دارای مجوز بهره‌برداری است، اما این مجوز بدون اخذ استعلام و موافقت میراث فرهنگی صادر شده است، در حالی که برای چنین فعالیت‌هایی اخذ نظر میراث فرهنگی الزامی است.

به گفته این فعال، در جلسات گذشته نیز برخی مسئولان حوزه معدن اعلام کرده بودند از بهره‌بردار تعهد گرفته‌اند که به سمت قلعه پیشروی نکند، اما اکنون عملیات استخراج در مجاورت این اثر تاریخی انجام می‌شود.

وی با اشاره به اهمیت تاریخی قلعه سموران افزود: این قلعه یکی از مستحکم‌ترین قلعه‌های دفاعی جنوب کشور بوده و از نظر معماری و موقعیت استراتژیک، قابلیت مقایسه با بسیاری از قلعه‌های مشهور ایران را دارد.

این فعال میراث فرهنگی همچنین مدعی شد: علاوه بر برداشت سنگ از دامنه‌های قلعه، بخشی از یک چاه تاریخی واقع در داخل مجموعه نیز با استفاده از پیکور تخریب شده است.

 به گفته وی، دیواره‌های سنگ‌چین این چاه که از ارزش تاریخی بالایی برخوردار بوده، آسیب دیده و آثار استفاده از تجهیزات برقی در محل مشاهده شده است.

وی تأکید کرد: برداشت سنگ از پای دیواره‌های قلعه، پایداری سازه تاریخی را نیز تهدید می‌کند و در صورت وقوع زمین‌لرزه یا رانش، احتمال تخریب بخش‌هایی از قلعه وجود دارد.

این فعال میراث فرهنگی در پایان خواستار ورود جدی وزارت میراث فرهنگی و تعیین تکلیف عرصه و حریم قلعه سموران شد و گفت: کارشناسان میراث فرهنگی در گذشته نیز با کوچک شدن عرصه این اثر موافق نبوده‌اند و لازم است وضعیت قانونی حریم این بنای تاریخی هرچه سریع‌تر مشخص شود.

هیچ فعالیت معدنی جدیدی در حریم قلعه سموران انجام نمی‌شود

رئیس میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی عنبرآباد، در گفت و گو با خبرنگار ایلنا، ادعای از سرگیری فعالیت معدن‌کاری در حریم قلعه تاریخی سموران را رد کرد و گفت: در حال حاضر هیچ‌گونه عملیات استخراج سنگ یا کندوکاوی در این محدوده انجام نمی‌شود.

دژبانپور اظهار کرد: اگر تخریبی در این محدوده رخ داده، مربوط به سال‌های گذشته بوده و پس از ورود میراث فرهنگی، از طریق مراجع قانونی با معدنکاران برخورد و فعالیت آنها متوقف شد.

رئیس میراث فرهنگی عنبرآباد افزود: حدود یک‌ونیم تا دو سال پیش، میراث فرهنگی از بهره‌برداران معدن شکایت کرد و ادامه فعالیت آنها متوقف شد تا حریم و عرصه قلعه تاریخی تعیین تکلیف شود.

وی همچنین درباره احتمال صدور مجوز برای فعالیت در اطراف این اثر تاریخی گفت: تعیین عرصه و حریم آثار تاریخی بر عهده میراث فرهنگی است و پس از مشخص شدن حدود قانونی، وضعیت هرگونه فعالیت در اطراف اثر بر اساس ضوابط میراث فرهنگی تعیین خواهد شد.

دژبانپور با رد ادعای ازسرگیری استخراج سنگ از حریم این اثر تاریخی  گفت: اگرچه چند دستگاه معدنی به منطقه منتقل شده‌اند، اما تاکنون هیچ‌گونه عملیات استخراج یا تخریب جدیدی در محدوده قلعه مشاهده نشده و فعالیت معدن همچنان متوقف است.

وی افزود: تخریب‌های موجود در بخشی از قلعه مربوط به سال‌های گذشته است، موضوعی که در همان زمان از سوی اداره میراث فرهنگی از طریق مراجع قضایی پیگیری شد و در نهایت فعالیت معدن در محدوده قلعه متوقف شد.

رییس میراث فرهنگی عنبر آباد با بیان اینکه بهره‌بردار معدن مجوزی برای استخراج سنگ از سمت قلعه سموران ندارد، گفت: این معدن ممکن است برای بخش‌های دیگری از کوه سموران دارای مجوز قانونی باشد، اما در محدوده قلعه هیچ مجوزی برای فعالیت معدنی صادر نشده است.

وی ادامه داد: انتقال یکی دو دستگاه به منطقه به معنای آغاز عملیات معدنی نیست و تاکنون هیچ فعالیتی که بتوان آن را استخراج یا تخریب جدید تلقی کرد، مشاهده نشده است.

دژبانپور، همچنین با قدردانی از حساسیت و پیگیری دوستداران میراث فرهنگی و اهالی منطقه، تأکید کرد: گزارش‌های مردمی برای حفاظت از آثار تاریخی ارزشمند است، اما اخبار مربوط به تخریب یا استخراج باید بر اساس مشاهدات میدانی و مستندات منتشر شود.

گزارشی از معدن‌کاری در حریم قلعه ملی سموران دریافت نکرده‌ایم/ در صورت برداشت غیرمجاز فوراً ورود می‌کنیم

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری جنوب استان کرمان با بیان اینکه تاکنون هیچ گزارشی درباره فعالیت معدنی در محدوده قلعه تاریخی سموران به این اداره‌کل ارائه نشده است، گفت: اگر برداشت سنگ به‌صورت غیرقانونی و غیرمجاز در این منطقه در حال انجام باشد، منابع طبیعی به‌سرعت وارد عمل خواهد شد.

رحیم‌نیا در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا اظهار کرد: اطلاعی از این موضوع ندارم و تاکنون نیز هیچ گزارشی در این خصوص به منابع طبیعی ارائه نشده است.

وی افزود:حتی اطلاع دقیقی از محدوده جغرافیایی قلعه سموران ندارم که در حوزه جیرفت قرار دارد یا عنبرآباد، اما تا این لحظه هیچ مراجعه یا گزارشی درباره برداشت سنگ در این محدوده به اداره‌کل منابع طبیعی جنوب استان کرمان نشده است.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری جنوب استان کرمان با تأکید بر اینکه هرگونه برداشت معدنی باید در چارچوب ضوابط قانونی انجام شود، تصریح کرد: اگر واقعاً برداشت سنگ به‌صورت غیرقانونی و غیرمجاز در این منطقه انجام شود، قطعاً و به‌سرعت اقدامات قانونی لازم از سوی منابع طبیعی انجام خواهد شد.