ایلنا گزارش می دهد؛
سایه جنگ بر توریسم فارس/ پلتفرمها و ایرلاینها مطالبات آژانسها را پرداخت نمیکنند/ ضربه به معیشت ۷۰ تا ۸۰ درصد زنان شاغل در صنعت گردشگری
سطح اشغال هتلهای فارس به ۱۰ تا ۱۵ درصد رسیده است
صنعت گردشگری و هتلداری در استان فارس و کشور در پی تحولات اخیر و پیامدهای ناشی از شرایط جنگی و ناپایداریهای پس از آن، با یکی از شدیدترین دورههای رکود خود مواجه شده است.
به گزارش خبرنگار ایلنا، در بخش هتلداری، اگرچه تلاشهایی برای جلوگیری از تعدیل نیرو صورت گرفته و اولویت مجموعهها حفظ کارکنان متخصص اعلام شده است، اما محدودیت شدید منابع مالی، پرداخت حقوق و ادامه فعالیت را با دشواری جدی روبهرو کرده است.
در حوزه گردشگری و دفاتر خدمات مسافرتی نیز وضعیت مشابهی است. اختلافات مالی میان آژانسها، ایرلاینها و پلتفرمها بر سر بازگشت وجوه لغو سفرها، به یکی از چالشهای اصلی تبدیل شده است.
برخی دفاتر اعلام کردهاند برای حفظ اعتماد مشتریان، از منابع داخلی خود اقدام به جبران خسارتها کردهاند.
از سوی دیگر، فعالان این صنعت از توقف تقریبی ورود گردشگران خارجی به کشور خبر میدهند؛ موضوعی که به گفته آنان، عملاً چرخه گردشگری ورودی را متوقف کرده است.
یک فعال حوزه گردشگری فارس با اشاره به وضعیت صنعت گردشگری کشور گفت: از سال گذشته تاکنون، صنعت گردشگری عملاً با «تنفس مصنوعی» حفظ شده و در یک سال اخیر بهطور کامل به کما رفته است. اتفاقی که رخ داده این است که دیگر چیزی به نام صنعت گردشگری وجود ندارد، زیرا خود کلمه صنعت و گردشگری هر کدام تعاریف مشخصی دارند و هیچیک از این تعاریف با شرایط فعلی این حوزه همخوانی ندارد.
محمد یزدانپناه در گفت و گو با ایلنا افزود: با توجه به مشکلاتی که در سالهای اخیر به وجود آمده، تقریباً از زمان شیوع کرونا تاکنون، وضعیت گردشگری ورودی ایران هیچگاه به شرایط گذشته بازنگشته است. این در حالی است که ایران از پتانسیلهای بینظیر و بیبدیلی در حوزه گردشگری برخوردار است و تقریباً تمام گردشگرانی که به ایران سفر کردهاند اذعان داشتهاند که ایران کشوری متفاوت با ظرفیتهای نهفته فراوان است، اما متأسفانه این ظرفیتها در سالهای گذشته هرگز بالفعل نشدهاند.
وی تأکید کرد: بالفعل شدن این ظرفیتها نیازمند ارتباطات بینالمللی و روابط سیاسی قوی با کشورهای مختلف است. با توجه به مشکلات سالهای اخیر و جنگهایی که رخ داده، بهویژه جنگهای اخیر، میزان ورود تور به ایران کاملاً صفر شده است. شرکتهای بیمه بینالمللی نیز سفر به ایران را بیمه و گارانتی نمیکنند و همین موضوع باعث شده با موج گسترده بیکاری در صنعت گردشگری مواجه شویم.
۷۰ تا ۸۰ درصد شاغلان گردشگری بانوان بودند
این فعال حوزه گردشگری فارس درباره آمار بیکاری در این صنعت گفت: در ایران آمار دقیقی وجود ندارد و نمیتوان درصد مشخصی اعلام کرد، زیرا نیازمند دادههای آماری رسمی هستیم. حتی در بسیاری از مواقع نیز تصمیمات حوزه گردشگری بر اساس دادههای دقیق اتخاذ نشده است. با این حال، آنچه مشخص است این است که تقریباً تمام چراغهای صنعت گردشگری ایران خاموش یا نزدیک به خاموشی است.
وی تصریح کرد: ۷۰ تا ۸۰ درصد شاغلان صنعت گردشگری را بانوان تشکیل میدادند و به همین دلیل این میزان بیکاری در حوزه گردشگری، ضربهای مهلکتر نسبت به بسیاری از صنایع دیگر محسوب میشود، زیرا مستقیماً به اشتغال بانوان مرتبط است.
یزدانپناه در ادامه با اشاره به توقف کامل ورود تورهای خارجی به کشور اظهار کرد: در شرایط فعلی نهتنها توری وارد کشور نمیشود، بلکه تا زمانی که شرایط به یک وضعیت پایدار و با ثبات نرسد، این روند ادامه خواهد داشت. تا زمانی که شرایط به وضعیت نرمال بازنگردد، امکان احیای گردشگری ورودی وجود ندارد.
وی تاکید کرد: البته در جریان جنگ اخیر که به کشور تحمیل شد، اتفاق خاصی برای ایران رخ داد و کشور توانست به دنیا نشان دهد که از چه ریشه و چه ظرفیتهایی برخوردار است. ایران توانست خود را بهعنوان یکی از قدرتهای مهم دنیا معرفی کند و به اعتقاد من جایگاه ایران در دنیا همواره جایگاهی ویژه بوده و هست.
این فعال حوزه گردشگری فارس خاطرنشان کرد: اگر شرایط به سمت ثبات حرکت کند، چهره گردشگری ورودی ایران پس از آن، متفاوت از گذشته خواهد بود.
پلتفرمها و کارگزارها مطالبات آژانسها را پرداخت نمیکنند
رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی فارس نیز گفت: برخی ایرلاینها، پلتفرمها، کارگزارها و هتلها مبالغ آژانسها را بازنگرداندهاند.
محمود فخری در گفت و گو با ایلنا درباره مشکلات استرداد بلیتها و بازگشت وجوه مسافران گفت: آژانسها نقش واسطه را دارند و مبالغ مربوط به هتل، بلیت هواپیما، ویزا و خدمات گردشگری را از مسافران دریافت و به ایرلاینها، هتلها و سایر کارگزاران پرداخت میکنند. زمانی که پروازها به دلیل شرایط جنگی و مسائل پیشآمده لغو میشود، آژانسها باید این مبالغ را از مجموعههای مربوطه دریافت و به مسافران بازگردانند.
فخری ادامه داد: بخشی از هزینهها اساسا قابل استرداد نیست؛ از جمله هزینه صدور ویزا که امکان بازگشت آن وجود ندارد و همین موضوع موجب بروز تنش میان مسافران و آژانسها شده است.
وی افزود: طی روزهای گذشته انجمن بار دیگر نامهای به سازمان هواپیمایی کشوری ارسال و اعلام کرد که آژانسهای فارس مطالبات زیادی از ایرلاینها، پلتفرمها و کارگزارها دارند. رقم کلی این مطالبات جمعبندی نشده، زیرا هر آژانس میزان متفاوتی طلبکار است، اما این موضوع به سازمان هواپیمایی کشوری اعلام شده است.
رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی فارس با بیان اینکه برخی آژانسها برای حفظ اعتبار خود از منابع شخصی هزینه کردهاند، گفت: بخشی از مبالغ از سوی خود آژانسها پرداخت شده تا رضایت مسافران حفظ شود، اما بخش دیگری همچنان باقی مانده و باید پرداخت شود.
برخی پلتفرمها بهجای بازگرداندن وجه، اعتبار در اختیار آژانسها قرار میدهند
وی درباره عملکرد پلتفرمهای سفر اظهار کرد: برخی پلتفرمهای گردشگری بهجای بازگرداندن وجه، اعتبار یا شارژ در اختیار آژانسها قرار میدهند تا در آینده مورد استفاده قرار گیرد، در حالی که این شیوه قابل قبول نیست و وجوه باید بهصورت نقدی بازگردانده شود تا آژانسها بتوانند آن را به مسافران پرداخت کنند. پلتفرمها فشار زیادی به آژانسها وارد کردهاند و شرایط دفاتر خدمات مسافرتی مناسب نیست.
رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی فارس با اشاره به وضعیت پروازها و مشکلات دفاتر خدمات مسافرتی اظهارداشت: در حال حاضر تنها بخشی از پروازهای داخلی بهصورت محدود برقرار شده و مسیرهای شیراز ـ تهران، تهران ـ مشهد و شیراز ـ مشهد فعال شده است. همچنین ایرانایر تور مسیر استانبول را از تهران راهاندازی کرده است.
فخری با اشاره به شرایط بحرانی صنعت گردشگری افزود: در تمام بخشها بیکاری ایجاد شده و صنعت گردشگری نیز با این مسئله مواجه شده است. نیروهای فعال این حوزه، نیروهای متخصص و سرمایههای صنعت گردشگری محسوب میشوند، زیرا سالها در این حوزه تجربه کسب کردهاند.
وی ادامه داد: از اسفندماه تا پایان سال به آژانسها اعلام شد عیدی و پاداش نیروهای خود را پرداخت کنند و همچنین پیشنهاد شد بهصورت استثنایی از بیمه بیکاری استفاده شود، زیرا کارفرمایان ۳ درصد بیشتر بابت بیمه بیکاری پرداخت میکنند تا در چنین شرایطی نیروها بتوانند از این حمایت استفاده کنند.
رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی فارس تصریح کرد: با وجود این، تاکنون نه بیمه رسیدگی لازم را انجام داده و نه پرداختی صورت گرفته و تنها اعلام شده بررسی پروندهها چند ماه زمان میبرد، در حالی که نیروها اکنون به این حمایت نیاز دارند.
وی گفت: اگر کارفرما حتی یک روز حق بیمه پرداخت نکند جریمه میشود، اما اکنون که نیروها بیکار شدهاند باید حمایتها بهموقع انجام شود. بسیاری از آژانسها نیروهای خود را به سمت بیمه بیکاری هدایت کردهاند، اما سازمان تامین اجتماعی اعلام کرده افرادی که در دوره کرونا از بیمه بیکاری استفاده کردهاند، اکنون امکان استفاده مجدد ندارند.
فخری با بیان اینکه در حال حاضر دفاتر خدمات مسافرتی عملا تعطیل هستند، خاطرنشان کرد: در استان بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ آژانس فعال است که برخی ۲ نیرو و برخی تا ۴۰ نیرو دارند و بر همین اساس برآوردی که پیشتر اعلام شده بود حدود ۵ هزار نفر در آستانه بیکاری قرار دارند.
سطح اشغال هتلهای فارس به ۱۰ تا ۱۵ درصد رسیده است
رئیس جامعه هتلداران فارس با اشاره به شرایط دشوار صنعت گردشگری و هتلداری پس از جنگ و آتشبس گفت: با وجود آتش بس در هفته های اخیر و با وجود بازگشایی تعدادی از مراکز اقامت بسیاری از هتلها همچنان تعطیل هستند.
سیدحسن سیادتان در گفت و گو با ایلنا افزود: سطح اشغال هتلهای فارس در حال حاضر به ۱۰ تا ۱۵ درصد رسیده است و در صورت تداوم آتشبس و بهبود شرایط، امید میرود اردیبهشتماه شرایط بهتری برای صنعت گردشگری رقم بخورد.
سیادتان درباره وضعیت نیروهای شاغل در هتلها اظهار کرد: در مجموعههای هتلداری تلاش شده است تعدیل نیرو صورت نگیرد، زیرا نیروهای این حوزه تخصصی هستند و امکان جایگزینی سریع آنها وجود ندارد. به همین دلیل هتلداران تلاش کردهاند کارکنان خود را حفظ کنند تا وضعیت آینده مشخص شود.
رئیس جامعه هتلداران فارس ادامه داد: با وجود مشکلات اقتصادی، تلاش شده است پرداخت حقوق کارکنان متوقف نشود و نیروها بدون حقوق باقی نمانند، اما شرایط فعالیت در این حوزه بسیار دشوار شده و چالشهای متعددی وجود دارد.
وی با اشاره به پیگیریهای انجامشده برای استفاده از ظرفیت بیمه بیکاری گفت: جلساتی با اداره تأمین اجتماعی برگزار شده است، زیرا هتلداران سالها ۳ درصد بیمه بیکاری را پرداخت کردهاند و اکنون انتظار دارند در چنین شرایطی امکان استفاده از این ظرفیت فراهم شود.
سیادتان افزود: فعالان این حوزه اعلام کردهاند که مطالبهای برای دریافت کمک مستقیم ندارند و تنها خواستار استفاده از منابعی هستند که سالها بابت آن پرداخت انجام شده است تا بخشی از هزینههای نیروی انسانی جبران شود، اما پاسخ مسئولان این بوده که تصمیمگیری در این زمینه در اختیار مرکز و تهران است.
وی تصریح کرد: بیمه بیکاری حق قانونی کارگران و فعالان این بخش است، زیرا سالها حق بیمه پرداخت شده تا در شرایط بحرانی مورد استفاده قرار گیرد، اما متأسفانه مشکلات حوزه گردشگری بهدرستی مورد توجه قرار نمیگیرد.
رئیس جامعه هتلداران فارس اظهار کرد: در مواردی حتی اعلام شده است که نیروها باید اخراج شوند تا مشمول بیمه بیکاری شوند، در حالی که هتلداران تمایلی به اخراج کارکنان خود ندارند.
سیادتان یادآور شد: صنعت گردشگری و هتلداری شرایط متفاوتی نسبت به سایر بخشها دارد و با مشکلات گستردهای روبهرو است.
