کارگردان مجموعه مستند اهل سور:
گاهی سوژهها به سراغ نویسنده میآیند
مجموعه مستنداهل سور که به عنوان مستند برتر پخش شده از صدا و سیما درنوروز 92 انتخاب شده است، روایتی است از آیینها، جشنها و مراسمی که در قبایل و ایلات مختلف ایرانی برگزار میشود.
ایلنا: مجموعه مستنداهل سور که به عنوان مستند برتر پخش شده از صداو سیما در نوروز 92انتخاب شده است، روایتی است از آیینها، جشنها و مراسمی که در قبایل و ایلات مختلف ایرانی رخ میدهد. این طرح در شبکه مستند سیما به تهیه کنندگی داریوش یاری به تصویب رسیده و در چند نقطه از ایران توسط نویسندگان و کارگردانان مختلف به تصویر کشیده شده است. یکی از این قبایل ایل قشقایی در فارس است که بخش مربوط به این ایل، به نویسندگی و کارگردانی رامین شهمنش و پژوهش دکتر منوچهر کیانی به تصویر کشیده شده است.
این مستند 30 دقیقهای به چند مراسم از آیینهای ایل قشقایی فارس از جمله مراسم چله به در، مراسم عید قربان، مراسم برنج کوبی و مراسم عروسی، میپردازد، تصویربرداری این فیلم در شهریور 1391 در دو منطقه حسن آباد و سده انجام شد، که بنا به گفته کارگردان این فیلم متاسفانه به دلیل به فراموشی سپرده شدن این رسوم بخشهایی از آن باز سازی شده است.
با نویسنده و کارگردان این اثر درخصوص انتخاب این سوژه به گفتگو نشستیم. او معتقد است بعضی وقتها سوژها به سراغ یک نویسنده میآیند.
رامین شهمنش ادامه میدهد: چون قبل از اهل سور، اهل ایمان را که در مورد آیینها و مراسم مردم فارس در ماه رمضان بود و سال گذشته از شبکه مستند در ایام ماه رمضان پخش شد با تهیه کننده این مجموعه تجربه کرده بودیم، انجام پروژه اهل سور را نیز پذیرفتیم.
وی درخصوص روند شکلگیری این پروژه از ابتدا تا پایان نیز گفت: ابتدا طرح اولیه را با کیانی در میان گذاشتیم که مورد اقبال وی واقع شد.
اما پس از نوشتن طرح سناریو اولیه باز با دکتر کیانی در ارتباط بودیم و از راهنماییهای وی بهره بردیم.
وی ادامه داد: زمان پیدا کردن لوکیشن فرا رسید. به دو منطقه سده و حسن آباد رسیدیم، لوکیشنها را با تصویربرداری خوب، علی بقایی بازدید کردیم و به نتیجه نهایی برای تصویربرداری در این مناطق رسیدیم.
شهمنش ادامه داد: مشکل اصلی ما این بود که هیچ کدام از این مراسم را ندیده بودیم. بنابراین باز با کمک دکتر کیانی و قوه تخیل به سناریوی نهایی رسیدیم.
وی با بیان این نکته که ما برای این مستند فیلمنامه نوشتیم افزود: شما برای طی کردن نقطه A تا B فیلم الزامآ باید از قبل بدانید چه اتفاقی قرار است رخ دهد.
وی ازپیروی 90 درصدی تصویربرداری از فیلم نامه خبر دادو افزود: بعد از سه چهار روز پیش تولید و هماهنگی با خانوادههایی که قرار بود با ما همکاری کنند تصویربرداری در همان دو منطقه شروع شد.
شهمنش ارتباط و همکاری خانوادههای عشایر با با عوامل ساخت این مستند را عالی توصیف نمود و افزود: واقعا عشایر این منطقه از کشور بینظیرند.
وی در خصوص مشکلات احتمالی گروه در خصوص گویش محلی و لهجه عشایر این منطقه از کشور نیز گفت: خوشبختانه دستیار کارگردان از عشایر فارس بود که این پتانسیل کمک بسیاری به ما کرد. به گفته وی در واقع هژبر هژبری که هم به زبان ترکی مسلط است هم نغمهها و رقصهای قشقایی را خوب میداند، جدا از نقش دستیاری کارگردان، نقش مترجم را نیز در این مجموعه ایفا کرده است.
شهمنش ادامه داد: متن نریشن این اثر بر اساس متن پژوهشی و سناریو نوشته شده است که درآن از دو صدای زن و مرداستفاده شده است.
وی افزود: صدای زن شخص اول نوشته شد که مام ایل را تداعی کند و صدای مرد، سوم شخص نوشته شد که در تکمیل یا توضیح بیشتر مام ایل بود.
وی ابراز امیدورای نمود که با حمایت بیشتر مسئولین و با هدف زنده نگاه داشتن آیین و سنن کشورمان مستندهایی اینگونه بیش از پیش ساخته شوند.
..........
گفتگو از: محمدمهدی شبان