مدیرکل امور تربیتی، مشاوره آموزش و پرورش خبر داد
غربالگری سلامت روان دانش‌آموزان در سال گذشته/ فعالیت ۲۱ هزار مشاور در آموزش و پرورش
مدیرکل امور تربیتی، مشاوره و مراقبت در برابر آسیب‌های اجتماعی وزارت آموزش و پرورش از غربالگری سلامت روان دانش‌آموزان خبر داد و گفت: سال گذشته ۱۳ میلیون و ۸۸۰ دانش‌آموز در هشت مقیاس روان‌شناختی از جمله اضطراب، افسردگی، رفتارهای خودآسیب‌رسان، خشونت و پرخاشگری و سوءمصرف، غربالگری شدند.
به گزارش ایلنا، سمیه ابراهیمی امروز در همایش علمی تخصصی «پیشگیری از خودکشی»، درباره سیاست‌ها و اقدامات وزارت آموزش و پرورش در حوزه سلامت روان و پیشگیری از خودکشی، اظهار کرد: «خودکشی یک موضوع چندعاملی است و مؤلفه‌های مهم اقتصادی، اجتماعی، خانوادگی و فردی در آن نقش دارند. ما در آموزش و پرورش تلاش کرده‌ایم از طریق سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری مبتنی بر داده و پژوهش، از دانش‌آموزان به عنوان آینده‌سازان کشور مراقبت کنیم.»
وی افزود: «کودکان و نوجوانان مظاهر امید برای جامعه هستند و سیاست‌گذاری و تصمیم‌سازی در آموزش و پرورش برای حفظ سلامت روان، ارتقای روحیه امید و نشاط و ایجاد انگیزه در میان آنان، اهمیت و حساسیت بسیار زیادی دارد.»
ابراهیمی با اشاره به پژوهش جامع انجام‌شده در میان دانش‌آموزان اظهار کرد: «خروجی این پژوهش، استخراج ۲۹ برنامه عملیاتی و مداخله‌ای بود. بر اساس نتایج پژوهش، پیشگیری از خودکشی مجموعه‌ای از اقدامات به‌هم‌پیوسته است که از شناخت عوامل خطر و عوامل محافظ و الگوهای خودکشی آغاز می‌شود و تا شناسایی دانش‌آموزان، مدارس و مناطق در معرض خطر، افزایش توان تخصصی مشاوران و مدیران و ارائه خدمات تخصصی ادامه پیدا می‌کند.»
ابراهیمی با اشاره به ظرفیت مشاوره‌ای آموزش و پرورش گفت: «ما ۷۳۸ مرکز مشاوره و ۲۱ هزار مشاور در سراسر کشور داریم که یکی از بزرگ‌ترین شبکه‌های مشاوره‌ای کشور محسوب می‌شود. ثبت موارد، پایش وضعیت، پیشگیری از اقدام مجدد و مداخله مؤثر نیز در این فرایند مورد توجه قرار گرفته است.»
ابراهیمی تأکید کرد: «برای پیشگیری مؤثر، نمی‌توان با یک نسخه واحد برای همه افراد اقدام کرد؛ بلکه باید بر اساس داده‌ها، الگوهای خطر و شرایط هر منطقه، مداخلات هدفمند و متناسب طراحی و اجرا شود.»
ابراهیمی در پایان تأکید کرد: «درهای وزارت آموزش و پرورش به روی متخصصان، استادان دانشگاه و همه دغدغه‌مندان حوزه سلامت روان کودکان و نوجوانان باز است و از همکاری و کمک تخصصی آنان برای ارتقای سلامت روان دانش‌آموزان استقبال می‌کنیم.»
برنامه‌های پیشگیری نباید صرفاً ملی و یکسان باشند
دکتر حمید یعقوبی، دانشیار روان‌شناسی بالینی دانشگاه شاهد و رئیس جمعیت علمی پیشگیری از خودکشی نیز در این همایش با تأکید بر وجود الگوهای جغرافیایی متفاوت در خودکشی گفت: برنامه‌های پیشگیری نباید صرفاً ملی و یکسان باشند، بلکه باید بر اساس ویژگی‌های هر استان و شهرستان طراحی شوند.
وی با انتقاد از رویکرد یکسان‌سازی برنامه‌های پیشگیری گفت: «برنامه ملی به‌تنهایی پاسخگوی تفاوت‌های موجود در کشور نیست. حتی برنامه استانی نیز کافی نیست و باید در هر استان، برش شهرستانی و متناسب با ویژگی‌های همان منطقه داشته باشیم.»
خودکشی صرفاً یک اختلال روانی نیست
مجید صفاری‌نیا، رئیس انجمن روان‌شناسی اجتماعی ایران و معاون آموزشی و پژوهشی سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره کشور نیز در این نشست اظهار کرد: «خودکشی صرفاً یک اختلال روانی نیست، بلکه مسئله‌ای زیستی، روانی و اجتماعی است و عواملی مانند ترس، انگ، نبود حمایت، انزوا و ناکامی‌های روزمره در آن نقش دارند.»
وی با اشاره به کاهش پیوندهای اجتماعی گفت: «به نظر می‌رسد فردگرایی و کاهش پیوندهای عمیق اجتماعی در نسل جدید بیشتر شده است. کاهش ارتباط با خانواده، دوستان، دانشگاه و گروه‌های معنادار می‌تواند احساس بی‌پناهی و بی‌معنایی را افزایش دهد.»
رئیس انجمن روان‌شناسی اجتماعی ایران همچنین بر نقش «معناداری» در زندگی تأکید کرد و گفت: «افرادی که زندگی معنادارتری دارند، در برابر ناکامی‌ها ظرفیت متفاوتی دارند؛ در حالی که اگر سبک زندگی صرفاً بر خوشی و لذت بنا شده باشد، یک بیماری یا شکست عاطفی می‌تواند فرد را با بحران جدی مواجه کند.»
وی با انتقاد از ضعف آموزش و پیگیری در برخی مراکز درمانی اظهار کرد: «آموزش متخصصان خط مقدم کافی نیست و باید پزشکان، روان‌پزشکان و درمانگران بدانند در مواجهه با فرد در بحران چه اقدامی انجام دهند. مسیر ارجاع و پیگیری نیز باید مشخص باشد تا فرد پس از مراجعه رها نشود.»
صفاری‌نیا با تاکید بر اینکه هر اشاره‌ای به خودکشی باید جدی گرفته شود و گوشه‌گیری، ناامیدی و تغییر رفتار نیز می‌تواند نشانه‌هایی باشد که نیازمند توجه است، گفت: «پیشگیری از خودکشی نیازمند حمایت هیجانی، ابزاری و اطلاعاتی و همچنین همکاری نهادهای مختلف است و این همکاری باید به برنامه عملیاتی، آموزش، ارجاع و پیگیری مستمر منجر شود.»
