نقشه راه جدید نظام سلامت در مسیر پیشرفت طب ایرانی

به گزارش ایلنا به نقل از وزارت بهداشت، حسین رضایی‌زاده، رئیس مرکز طب ایرانی و مکمل و دبیر ستاد توسعه علوم و فناوری گیاهان دارویی و طب سنتی، به مناسبت روز ملی طب ایرانی، با تأکید بر جایگاه راهبردی این حوزه در آینده نظام سلامت، گفت: طب ایرانی صرفاً یک میراث تاریخی یا مجموعه‌ای از تجربه‌های برجا مانده از گذشته نیست، بلکه یک ظرفیت علمی، تمدنی و فرهنگی برای پاسخ‌گویی به بخشی از نیازهای امروز و فردای نظام سلامت کشور است. 

وی با اشاره به مزیت‌های این مکتب در حوزه سلامت، افزود: یکی از مهم‌ترین قابلیت‌های طب ایرانی، توجه به تفاوت‌های فردی و حرکت به سمت شخصی‌سازی خدمات سلامت است؛ ظرفیتی که می‌تواند در کنار پزشکی رایج، به ارتقای کیفیت مراقبت، اصلاح سبک زندگی و پیشگیری از ابتلا به بسیاری از بیماری‌های مزمن کمک کند. 

رضایی‌زاده تصریح کرد: تمرکز طب ایرانی بر پیشگیری، تدبیر مزاج، اصلاح عادات و سبک زندگی سالم، این امکان را فراهم می‌کند که بار بیماری‌های مزمن و به تبع آن، هزینه‌های تحمیل شده به مردم و نظام سلامت کاهش یابد. 

رئیس مرکز طب ایرانی و مکمل ادامه داد: از این منظر، طب ایرانی می‌تواند در مدیریت هزینه‌های سلامت، کاهش نیاز به مداخلات پرهزینه درمانی و ارتقای شاخص‌های بهداشت عمومی نیز نقش‌آفرین باشد. 

وی افزود: همین ویژگی‌هاست که طب ایرانی را از یک میراث ملی و تمدنی، به یک ظرفیت مؤثر و آینده‌دار در سیاست‌گذاری سلامت تبدیل می‌کند. 

دبیر ستاد توسعه علوم و فناوری گیاهان دارویی و طب سنتی با تأکید بر اینکه بهره‌گیری از این ظرفیت نیازمند عبور از نگاه‌های محدود و صرفاً سنتی و گذشته گرا است، اظهار کرد: رویکرد ما، نگاه علمی، نظام‌مند و مبتنی بر شواهد به طب ایرانی است. 

وی تصریح کرد: مأموریت ما در این دوره، حفظ، تثبیت و توسعه ظرفیت‌های موجود، اصلاح و تقویت ساختارهای مدیریتی، و هموار کردن مسیر برای ایفای نقش مؤثرتر طب ایرانی در نظام سلامت کشور است. 

وی افزود: در همین چارچوب، تحقق اهداف برنامه هفتم پیشرفت کشور و بازتعریف جایگاه طب ایرانی در اسناد بالادستی، از اولویت‌های جدی ما به شمار می‌رود. 

رضایی زاده؛ گفت: در حوزه اسناد رسمی، به‌روزرسانی «سند ملی گیاهان دارویی و طب سنتی» مصوب ۲۵ تیرماه ۱۳۹۲ با دستور شورای عالی انقلاب فرهنگی در دستور کار قرار دارد و همزمان، تدوین «سند ملی حکمرانی طب ایرانی و صنایع داروسازی سنتی، گیاهی و طبیعی» نیز با هدف تبیین جایگاه حقوقی، اجرایی و سیاستی این حوزه در حال پیگیری است. 

رئیس مرکز طب ایرانی و مکمل تأکید کرد: هدف از تدوین این سند، آن است که طب ایرانی در قالب یک چارچوب حکمرانی روشن، با نقش‌ها، مسئولیت‌ها و مسیرهای مشخص، در تعامل با سایر بخش‌های نظام سلامت و حوزه‌های مرتبط توسعه یابد. 

وی افزود: این نگاه، امکان استفاده بهتر از ظرفیت‌های ملی و بین‌المللی، توسعه نوآوری‌های دارویی و ارتقای جایگاه طب ایرانی در عرصه علمی و اجرایی را فراهم می‌کند. 

رضایی‌زاده در ادامه با اشاره به ضرورت تکمیل زنجیره ارزش در حوزه گیاهان دارویی و فرآورده‌های مرتبط، اظهار کرد: یکی از چالش‌های جدی این حوزه، خام‌فروشی و ناتمام ماندن زنجیره ارزش است؛ موضوعی که مانع بهره‌برداری کامل کشور از ظرفیت‌های اقتصادی، علمی و فناورانه این بخش شده است. 

وی افزود: بر همین اساس، توسعه «شبکه ملی پژوهش و فناوری طب ایرانی و مکمل» در تعامل با شبکه ملی گیاهان دارویی، می‌تواند به اتصال حلقه‌های تولید دانش، کشت، فرآوری، تولید مواد اولیه، توسعه محصول، برندسازی و صادرات کمک کند. 

وی تصریح کرد: اگر این زنجیره به‌صورت منسجم تکمیل شود، طب ایرانی و گیاهان دارویی نه‌تنها در نظام سلامت، بلکه در اقتصاد دانش‌بنیان و دیپلماسی علمی کشور نیز جایگاهی مؤثر پیدا خواهند کرد. 

به گفته رئیس مرکز طب ایرانی و مکمل، عبور از خام‌فروشی، توسعه فرآورده‌های دارای ارزش افزوده و حرکت به سمت برندسازی ملی، از الزامات اساسی این مسیر است. 

رضایی‌زاده همچنین با اشاره به نقش دانشگاه‌ها، دانشکده‌ها و مراکز تحقیقاتی خاطرنشان کرد: توسعه طب ایرانی بدون تولید شواهد علمی مستدل، آموزش روشمند و پژوهش هدفمند، امکان‌پذیر نیست. 

وی افزود: سیاست ما، حرکت به سمت الگویی از ادغام مبتنی بر شواهد است؛ الگویی که در آن طب ایرانی در کنار پزشکی رایج، به صورت علمی، مسئولانه و اثربخش در خدمت ارتقای سلامت مردم قرار گیرد. 

رئیس مرکز طب ایرانی و مکمل در پایان تأکید کرد: طب ایرانی امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند نگاهی سیستمی، علمی و مدیریتی است. اگر این نگاه به درستی در سیاست‌گذاری‌ها، اسناد ملی، پژوهش، آموزش و اقتصاد سلامت جاری شود، می‌توان از این میراث ارزشمند، ظرفیتی واقعی برای پیشگیری، ارتقای سلامت، کاهش هزینه‌های درمان و تقویت جایگاه علمی و بین‌المللی کشور ساخت. 

بنابر این گزارش، ۲۵ تیرماه، سالروز تصویب سند ملی گیاهان دارویی و طب سنتی در شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۹۲، به عنوان روز ملی طب ایرانی نام‌گذاری شده است.