راهکارهای ساده برای افزایش تمرکز از نگاه ارگونومی شناختی

به گزارش ایلنا به نقل از  وبدا، «رضا کاظمی» دکترای تخصصی بهداشت حرفه ای و دانشیار گروه ارگونومی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به افزایش خستگی ذهنی در زندگی پرشتاب امروز گفت: رعایت اصول ارگونومی شناختی، با راهکارهایی ساده و قابل اجرا، می‌تواند تمرکز را افزایش داده، خطاهای ذهنی را کاهش دهد و کیفیت زندگی روزمره را به‌طور محسوسی ارتقا دهد.

وی با تأکید بر نقش «ارگونومی شناختی» در پیشگیری از این مشکلات افزود: ارگونومی شناختی به بررسی تعامل ذهن انسان با وظایف، ابزارها و محیط می‌پردازد و هدف آن تطبیق شرایط زندگی و کار با توانمندی‌های شناختی انسان است.

این متخصص ارگونومی نخستین راهکار را مدیریت بار ذهنی عنوان کرد و گفت: انجام هم‌زمان چند کار، فشار زیادی بر حافظه فعال وارد می‌کند. بهتر است فعالیت‌های پیچیده به مراحل کوچک‌تر تقسیم شوند و افراد در هر زمان تنها بر یک کار تمرکز کنند تا دقت و کیفیت عملکرد افزایش یابد.

 کاظمی در ادامه با اشاره به اهمیت استراحت‌های منظم ذهنی بیان کرد: پس از هر ۴۵ تا ۶۰ دقیقه فعالیت فکری مداوم، چند دقیقه استراحت کوتاه می‌تواند به بازیابی منابع ذهنی، کاهش خستگی و افزایش تمرکز کمک کند. این استراحت‌ها نقش پیشگیرانه در برابر فرسودگی ذهنی دارند.

وی کاهش عوامل حواس‌پرتی را سومین راهکار مهم دانست و افزود: محیط کار یا مطالعه باید ساده، منظم و آرام باشد. نور مناسب، حذف صداهای مزاحم و کاهش اعلان‌های دیجیتال تأثیر مستقیمی بر تمرکز و آرامش ذهن دارند.

این دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شیراز استفاده از ابزارهای کمکی شناختی را نیز ضروری دانست و گفت: برای کاهش فشار بر حافظه، می‌توان از چک‌لیست‌ها، یادداشت‌ها، تقویم‌ها و ابزارهای دیجیتال برای ثبت و پیگیری کارها استفاده کرد. این روش‌ها از بار اضافی بر ذهن جلوگیری می‌کنند.

وی در ادامه با تأکید بر نقش خواب کافی و باکیفیت اظهار کرد: خواب مناسب یکی از ارکان اصلی سلامت شناختی است. کمبود خواب باعث کاهش توجه، اختلال در حافظه و افزایش خطاهای تصمیم‌گیری می‌شود و در بلندمدت سلامت روان را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.

دکتر کاظمی سبک زندگی سالم را ششمین عامل مؤثر در بهبود عملکرد ذهن دانست و افزود: فعالیت بدنی منظم و تغذیه سالم، جریان خون مغزی را بهبود بخشیده و موجب افزایش کارایی شناختی و تمرکز می‌شود.

وی در پایان بر توجه به علائم خستگی ذهنی تأکید کرد و گفت: نشانه‌هایی مانند کاهش تمرکز، فراموشی، بی‌حوصلگی یا اشتباهات مکرر، هشدارهایی هستند که نباید نادیده گرفته شوند. در چنین شرایطی، استراحت یا تغییر نوع فعالیت می‌تواند از بروز آسیب‌های جدی‌تر جلوگیری کند.

دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شیراز در پایان خاطرنشان کرد: رعایت این راهکارهای ساده اما علمی، نه‌تنها موجب افزایش بهره‌وری ذهنی می‌شود، بلکه نقش مهمی در کاهش خطا، حفظ سلامت روان و ارتقای کیفیت زندگی روزمره افراد دارد.