۶۱۰ هزار فرد دارای معلولیت تحت پوشش برنامه توانبخشی مبتنی بر جامعه

به گزارش ایلنا به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی دولت، نشست کارکنان معاونت امور توانبخشی سازمان بهزیستی کشور با حضور سید جواد حسینی و با هدف بررسی برنامه‌های تحولی این معاونت در سال ۱۴۰۵ برگزار شد. 

در این نشست، رئیس سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر ضرورت تقویت برنامه توانبخشی مبتنی بر جامعه (CBR) گفت: CBR هنوز به عنوان یک برنامه محله‌محور قدرتمند ظاهر نشده است. 

وی افزود: ظرفیت CBR بسیار بیشتر از وضعیت فعلی است. توسعه این برنامه در شهرها و گسترش دامنه آن به فعالیت‌های جدید، اقدام ارزشمندی است اما همچنان در این حوزه جای کار فراوانی وجود دارد و باید این برنامه بیش از پیش در بستر طرح سلام‌متجلی شود. 

حسینی همچنین بر اهمیت آگاه‌سازی و پیشگیری از ناتوانی و معلولیت تأکید کرد و گفت: این هدف در قالب برنامه مهر و گفت‌وگو قابل اجرا است. 

رئیس سازمان بهزیستی کشور تدوین سند جامع توانبخشی را برای پوشش گسترده‌تر خدمات و ایجاد نظام ارجاع ضروری دانست و اظهار کرد: در حال حاضر یکپارچگی خدمات توانبخشی در کشور ضعیف است و این سند می‌تواند زمینه هماهنگی و انسجام بیشتر را فراهم کند. 

پنج محور کلان معاونت توانبخشی در سال ۱۴۰۵

در ادامه این نشست، فاطمه عباسی معاون توانبخشی سازمان بهزیستی سیاست‌های کلی معاونت امور توانبخشی در سال ۱۴۰۵ را تشریح کرد. 

وی مهم‌ترین محورهای برنامه‌ای این معاونت را شامل موارد زیر دانست: تقویت و توسعه خدمات پیشگیری از معلولیت‌ها، توسعه کمی و کیفی خدمات توانبخشی و افزایش ضریب نفوذ خدمات، انسجام و یکپارچگی خدمات توانبخشی با هدف ارتقای کیفیت زندگی افراد دارای معلولی، تأمین معیشت و حمایت‌های مالی و ارتقای وضعیت اقتصادی گروه هدف، انطباق برنامه‌های توانبخشی با رویکردهای نوین، فرصت‌آفرینی و توانمندسازی، چرخش از سیاست‌های ساختارگرایانه به محله‌محوری و خلق فرصت‌های جدید. 

غربالگری تنبلی چشم؛ پوشش ۳.۳ میلیون کودک

افروز صفاری‌فرد در این نشست به تشریح برنامه‌های تحولی دفتر پیشگیری از معلولیت‌ها و تلفیق اجتماعی سازمان بهزیستی پرداخت. 

وی درباره برنامه کشوری پیشگیری از تنبلی چشم در کودکان ۳ تا ۶ سال گفت: تنبلی چشم یکی از شایع‌ترین علل نابینایی و کم‌بینایی در کودکان است و در صورت تشخیص به‌موقع قابل درمان خواهد بود. 

به گفته وی، در سال ۱۴۰۴ حدود ۸۵ درصد کودکان هدف تحت پوشش این برنامه قرار گرفتند و سه میلیون و ۳۰۰ هزار کودک غربالگری شدند. در نتیجه این برنامه حدود ۱۳ هزار کودک مبتلا به تنبلی چشم و ۱۰۰ هزار کودک دارای سایر اختلالات بینایی شناسایی شدند. 

پوشش ۹۶ درصدی غربالگری شنوایی نوزادان

صفاری‌فرد با اشاره به برنامه غربالگری شنوایی نوزادان گفت: نقص شنوایی شایع‌ترین اختلال مادرزادی در بدو تولد است و شیوع آن حدود ۳ تا ۵ مورد در هر هزار تولد زنده برآورد می‌شود. 

وی افزود: در سال ۱۴۰۴ حدود ۹۶ درصد موالید زنده کشور، معادل ۹۱۷ هزار نوزاد، تحت غربالگری شنوایی قرار گرفتند و بیش از ۳۲۰۰ نوزاد و کودک دارای اختلال شنوایی شناسایی شدند. 

هدف‌گذاری غربالگری ۸۰۰ هزار کودک پیش‌دبستانی در سال ۱۴۰۵

مدیرکل پیشگیری از معلولیت‌ها و تلفیق اجتماعی سازمان بهزیستی به برنامه غربالگری شنوایی کودکان ۳ تا ۵ سال نیز اشاره کرد و گفت: در سال ۱۴۰۴ حدود ۶۰۰ هزار کودک تحت پوشش این برنامه قرار گرفتند و برای سال ۱۴۰۵ افزایش پوشش به بیش از ۸۰۰ هزار کودک هدف‌گذاری شده است. 

صفاری‌فرد درباره طرح شناسایی افراد در معرض خطر اختلالات ژنتیکی در مراکز مثبت زندگی گفت: در حال حاضر ۱۸۹ مرکز مشاوره ژنتیک در ۹۶ شهرستان کشور فعال است. 

وی افزود: در سال ۱۴۰۴ این طرح در ۱۴ شهرستان از ۷ استان اجرا شد و برای ۲۹۰۰ نفر مشاوره ژنتیک ارائه شد. در سال ۱۴۰۵ این برنامه در ۲۴ شهرستان از ۹ استان برای ۴ هزار نفر اجرا خواهد شد. 

هوش مصنوعی در خدمت تعیین نوع و شدت معلولیت

یکی از برنامه‌های تحولی معاونت توانبخشی در سال ۱۴۰۵، استقرار سامانه هوشمند ارزیابی و تعیین نوع و شدت معلولیت مبتنی بر هوش مصنوعی در کمیسیون‌های پزشکی توانبخشی است. 

به گفته صفاری فرد، این سامانه با هدف افزایش دقت در ارزیابی، کاهش زمان رسیدگی، کاهش متقاضیان در صف کمیسیون‌های پزشکی و ایجاد پایگاه داده ساختاریافته برای سیاست‌گذاری در حوزه معلولیت طراحی شده است. 

وی بیان کرد: سالانه بیش از ۳۰۰ هزار پرونده در کمیسیون‌های پزشکی بررسی و بیش از ۱۰۰ هزار فرد جدید پذیرش می‌شوند. 

بهره‌مندی ۲۱۹ هزار فرد دارای معلولیت از خدمات تاکسی‌های اینترنتی

مدیرکل پیشگیری از معلولیت‌ها و تلفیق اجتماعی سازمان بهزیستی متذکر شد: در قالب برنامه تسهیل تردد افراد دارای معلولیت، امکان استفاده از خدمات تاکسی‌های اینترنتی برای دارندگان سفرکارت فراهم شده است. در سال ۱۴۰۴ تعداد ۲۱۹ هزار و ۹۰ نفر از این خدمت بهره‌مند شدند و در سال جاری ۷۶ هزار نفر دیگر به این طرح اضافه خواهند شد. 

وی گفت: این برنامه با هدف افزایش استقلال فردی، ارتقای امنیت سفر، جبران محدودیت‌های حمل‌ونقل عمومی و مدیریت بهینه یارانه ایاب و ذهاب اجرا می‌شود. 

آموزش مجازی برای معلولان و سالمندان

برنامه ارتقای توانمندی افراد دارای معلولیت و سالمندان در بستر فضای مجازی و فناوری‌های نوین نیز از دیگر برنامه‌های سال ۱۴۰۵ است. 

صفاری فرد در اینباره عنوان کرد: در سال ۱۴۰۴ حدود ۷ هزار نفر از افراد دارای معلولیت و سالمندان تحت پوشش این برنامه قرار گرفتند و در سال جاری با توسعه زیرساخت‌های مجازی، امکان افزایش پوشش تا ۱۴ هزار نفر فراهم خواهد شد. 

صفاری‌فرد با اشاره به توسعه برنامه توانبخشی مبتنی بر جامعه (CBR) گفت: در حال حاضر ۶۱۰ هزار و ۱۰۸ فرد دارای معلولیت تحت پوشش این برنامه قرار دارند. 

وی افزود: ۴۵۰ هزار و ۵۲۵ نفر در مناطق روستایی، ۱۵۹ هزار و ۵۸۳ نفر در مناطق شهری، تعداد داوطلبان این برنامه ۷۷۱۵ نفر، تسهیلگران ۶۱۸۴ نفر، مؤسسات و مراکز مجری ۱۲۴۳ مرکز و تعداد روستاها و محلات تحت پوشش ۴۶ هزار و ۷۶۲ مورد است. 

افزایش پوشش CBR شهری به ۲۵۰ هزار نفر

مدیرکل پیشگیری از معلولیت‌ها و تلفیق اجتماعی سازمان بهزیستی: در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۶۰ هزار نفر در مناطق شهری تحت پوشش CBR قرار گرفتند و در سال ۱۴۰۵ این تعداد به ۲۵۰ هزار نفر افزایش خواهد یافت. 

وی افزود: رشد جمعیت، مهاجرت، حاشیه‌نشینی و نابرابری‌های اجتماعی، ضرورت توسعه CBR شهری را بیش از گذشته آشکار کرده است. 

طرح ارتقای سلامت دهان و دندان افراد دارای معلولیت که در سال ۱۴۰۴ در ۱۷ استان اجرا شد و بیش از ۴۰ هزار نفر از خدمات آن بهره‌مند شدند، در سال ۱۴۰۵ در تمام استان‌های کشور اجرا خواهد شد. 

سند ملی توانبخشی حلقه مفقوده هماهنگی بین دستگاه‌ها

صفاری فرد یکی از مهم‌ترین برنامه‌های معاونت توانبخشی را تدوین و اجرای سند ملی توانبخشی اعلام کرد و گفت: این سند با هدف ایجاد نظام ارجاع، هماهنگی میان سازمان بهزیستی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر دستگاه‌های ارائه‌دهنده خدمات توانبخشی و رفع ناترازی بودجه تدوین شده است. 

وی افزود: کارگروه تدوین این سند از سال ۱۴۰۲ با هماهنگی دبیرخانه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی تشکیل شده و پیش‌نویس آن در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ به شورای راهبری نهاد ریاست جمهوری ارسال شده است. پس از تأمین اعتبار از سوی سازمان برنامه و بودجه کشور سند برای تصویب به هیئت وزیران ارائه خواهد شد. 

پوشش ۱۴۰ هزار میانسال و سالمند در برنامه پیشگیری از معلولیت‌های سالمندی

وی ادامه داد: برنامه آگاه‌سازی و پیشگیری از معلولیت‌های دوران سالمندی در هر ۳۱ استان کشور در حال اجراست. در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۲۰ هزار نفر از میانسالان و سالمندان تحت پوشش این برنامه قرار گرفتند و برای سال ۱۴۰۵ پوشش ۱۴۰ هزار نفر پیش‌بینی شده است. 

وی گفت: این برنامه در قالب طرح مهر و گفت‌وگو و در پایگاه‌های طرح سلام قابلیت اجرا دارد.