رصد آموزش مجازی در مدارس ابتدایی؛ معلمان گزارش ساعتی می‌دهند/ اعلام زمان ارزشیابی پایانی دوره

«رضوان حکیم‌زاده» معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش   در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا درباره تمهیدات این وزارتخانه برای اجرای آموزش مجازی در مناطق عشایری کشور، گفت: با توجه به شرایط موجود و محدودیت‌های ایجادشده برای آموزش حضوری، جلسات متعددی با معاونان آموزش ابتدایی استان‌ها به‌صورت وبیناری برگزار کرده‌ایم. محور اصلی این جلسات از ابتدای بروز شرایط خاص کشور، اطمینان از تداوم جریان آموزش و دسترسی همه دانش‌آموزان به آموزش بوده است. 

آموزش مجازی در مناطق عشایری با چند بستر آموزشی دنبال می‌شود

وی افزود: در همین راستا بسترهای متنوعی برای آموزش در نظر گرفته شد. در گام نخست از بستر آموزش مجازی و شبکه «شاد» استفاده شد، اما با توجه به اینکه در برخی مناطق روستایی و عشایری امکان دسترسی به فناوری یا ابزار لازم برای حضور در کلاس‌های مجازی ممکن است وجود نداشته باشد، به‌طور همزمان آموزش از طریق «مدرسه تلویزیونی» نیز فعال شد. اگرچه این برنامه‌ها از دی‌ماه آغاز شده بود، اما پیش از شروع سال تحصیلی ۱۴۰۵ نیز تفاهم‌نامه‌ای با شبکه آموزش سیما امضا شد تا تدریس از طریق مدرسه تلویزیونی به‌صورت مستمر ادامه یابد. 

دانش‌آموزان روستایی و عشایری بیشترین استفاده را از مدرسه تلویزیونی در دوران کرونا داشتند

به گفته‌ی معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش، تجربه دوران کرونا نیز نشان داد که یکی از گروه‌هایی که بیشترین استفاده را از مدرسه تلویزیونی داشتند، دانش‌آموزان مناطق روستایی و عشایری بودند و اکنون نیز این بستر به‌طور فعال در حال ارائه آموزش است. 

تدوین «اطلس دسترسی آموزشی» برای مناطق عشایری

او ادامه داد: علاوه بر این، استفاده از درس‌نامه‌ها و بهره‌گیری از ظرفیت راهبران آموزشی برای ایجاد ارتباط میان معلم و دانش‌آموز نیز در دستور کار قرار گرفته است. بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، گزارش جامعی از استان‌های دارای مناطق عشایری دریافت کرده‌ایم و اطلس دسترسی آموزشی نیز ترسیم شده است. در این اطلس مشخص شده که در هر استان چه درصدی از دانش‌آموزان از بستر آموزش مجازی استفاده می‌کنند و چه تعداد از آموزش‌های تلویزیونی بهره می‌برند. در بسیاری از موارد نیز دانش‌آموزان از هر دو بستر استفاده می‌کنند؛ به‌گونه‌ای که کلاس‌های مجازی آنان در شبکه «شاد» یا سایر بسترهای مجازی برگزار می‌شود و همزمان امکان استفاده از مدرسه تلویزیونی نیز برایشان فراهم است. 

وی توضیح داد: برای استفاده بهتر از این ظرفیت‌ها، زمان‌بندی ارائه آموزش‌ها به‌گونه‌ای تنظیم شده است که دانش‌آموزان بتوانند از هر دو شیوه بهره‌مند شوند. در دوره ابتدایی، برنامه‌های مدرسه تلویزیونی در ساعات صبح پخش می‌شود و کلاس‌های مجازی در بستر «شاد» در ساعات بعدازظهر برگزار می‌شود. در دوره متوسطه این روند برعکس است. این برنامه‌ریزی با هدف استفاده حداکثری از ظرفیت‌های آموزشی انجام شده است. 

حکیم‌زاده با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه درس‌نامه‌ها گفت: بر اساس گزارش‌های دریافتی از استان‌ها، برای دانش‌آموزان مناطق روستایی و عشایری درس‌نامه‌هایی تهیه شده و از ظرفیت راهبران آموزشی برای تقویت ارتباط میان معلمان و دانش‌آموزان استفاده شده است تا اطمینان حاصل شود که دانش‌آموزان علاوه بر دسترسی به آموزش، روند یادگیری را نیز به‌طور مؤثر دنبال می‌کنند. جلسه‌ای با معاونان آموزش ابتدایی استان‌ها نیز با همین هدف برگزار شد تا اقداماتی که تضمین‌کننده تحقق یادگیری است با جدیت بیشتری پیگیری شود. 

روند برگزاری کلاس‌های مجازی روزانه رصد می‌شود

وی درباره نگرانی برخی خانواده‌ها نسبت به نحوه اجرای آموزش مجازی در مدارس نیز گفت: پیش از آغاز سال تحصیلی جدید، دستورالعملی برای تمامی استان‌ها ارسال شد که بر اساس آن مدیران مدارس و کادر آموزشی موظف هستند، روند برگزاری کلاس‌ها را به‌صورت روزانه رصد کنند. همان‌طور که در آموزش حضوری مدیر و معلم از برگزاری کلاس‌ها و حضور دانش‌آموزان اطمینان حاصل می‌کنند، در آموزش مجازی نیز سازوکاری طراحی شده است. بر این اساس هر معلم باید برنامه برگزاری کلاس‌های خود را اعلام کند و نتیجه برگزاری کلاس را به‌صورت ساعتی به مدیر مدرسه گزارش دهد و در گروه‌های ارتباطی با خانواده‌ها نیز اطلاع‌رسانی کند. 

او ادامه داد: مدیران و معاونان مدارس نیز عضو این کلاس‌ها هستند و بر اساس چک‌لیستی که در اختیار آن‌ها قرار گرفته، روند برگزاری کلاس‌ها را روزانه ثبت و رصد می‌کنند. همچنین مناطق آموزشی این اطلاعات را پیگیری می‌کنند. در مورد دانش‌آموزانی که به هر دلیل در کلاس‌ها حضور ندارند نیز مانند آموزش حضوری، پیگیری روزانه انجام می‌شود و با خانواده‌ها ارتباط گرفته می‌شود تا علت غیبت مشخص شود. 

برگزاری جشنواره برای معرفی تجربه‌های خلاقانه معلمان در آموزش مجازی

معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش افزود: یکی دیگر از برنامه‌های ما برای ارتقای کیفیت آموزش مجازی، به اشتراک گذاشتن تجربه‌ها و شیوه‌های خلاقانه معلمان ابتدایی در تدریس در فضای مجازی است و قرار شده جشنواره‌ای نیز در این زمینه برگزار شود. آموزش در فضای مجازی ویژگی‌های خاص خود را دارد و در دوره ابتدایی، به دلیل شرایط سنی دانش‌آموزان و دامنه توجه و تمرکز آن‌ها، حساسیت بیشتری وجود دارد؛ بنابراین لازم است شیوه‌های خلاقانه و مؤثری برای فعال‌تر شدن کلاس‌ها به کار گرفته شود. 

وی یادآور شد: در سال گذشته و بر اساس برنامه رئیس‌جمهور، طرح توانمندسازی معلمان با عنوان «توانا» اجرا شد که یکی از محورهای آن آموزش روش «آموزش معکوس» بود؛ روشی که می‌تواند به فعال‌تر شدن کلاس‌های مجازی کمک کند. در ادامه این مسیر نیز تصمیم گرفته‌ایم تجربه‌ها و خلاقیت‌های معلمان در اداره کلاس‌های مجازی به اشتراک گذاشته شود تا کیفیت آموزش در این فضا ارتقا یابد. 

کلاس‌های مجازی مدارس ابتدایی تا ۲۸ اسفند بدون وقفه برگزار شد

حکیم‌زاده با قدردانی از تلاش معلمان و مدیران مدارس ابتدایی گفت: در سال تحصیلی جاری کلاس‌های مجازی تا ۲۸ اسفندماه بدون وقفه برگزار شد،  در حالی که در شرایط عادی گاهی از حدود ۲۰ اسفند برخی کلاس‌ها برگزار نمی‌شد. این نشان می‌دهد که آموزگاران عزیز و مدیران مدارس نگاهشان به مسئولیتی که بر عهده دارند، نوعی مشارکت در خلق حماسه‌ای است که مردم ایران در ایستادگی و مقاومت در حال انجام آن هستند. اینکه هر کسی وظیفه خود را به بهترین نحو انجام می‌دهد، موجب سربلندی و مایه افتخار ما به آموزگاران و مدیران عزیزمان در دوره ابتدایی است. 

آغاز ارزشیابی پایانی دوره ابتدایی از ۹ خرداد

وی درباره زمان برگزاری ارزشیابی‌ها نیز توضیح داد: بر اساس بخشنامه مرکز ارزیابی و تدوین کیفیت نظام آموزش و پرورش و پس از برگزاری جلسات متعدد با حضور وزیر آموزش و پرورش، مقرر شده ارزشیابی پیشرفت تحصیلی – تربیتی پایانی نوبت دوم از ۹ خردادماه آغاز شود. همچنین ثبت نتایج ارزشیابی کیفی – توصیفی که در سال‌های گذشته از اول خرداد آغاز می‌شد، امسال در دوره ابتدایی از ۹ خرداد شروع خواهد شد. استان‌ها نیز این امکان را دارند که با توجه به شرایط خود تا تاریخ ۷ خرداد ۱۴۰۵ اقدامات لازم برای اطمینان از تحقق یادگیری و اتمام محتوای درسی را انجام دهند و پس از آن نتایج ارزشیابی ثبت شود.