سرکوب فعالیتهای صنفی پایان گرفت؟!/ ایجاد اولین اتحادیۀ کارگری در آیتی سامسونگ
کارکنان شرکت خدمات فناوری اطلاعات سامسونگ در اعتراض به تغییر یکجانبۀ نظام دستمزد و به خطر افتادن امنیت درآمدی خود، برای نخستین بار اتحادیۀ کارگری تشکیل دادند.
به گزارش خبرنگار ایلنا و به نقل از پایگاه خبری Business Korea، کارکنان شرکت خدمات فناوری اطلاعات سامسونگ (Samsung SDS) برای نخستین بار از زمان تأسیس این شرکت، اتحادیۀ کارگری تشکیل دادند؛ این اقدام در شرایطی رقم خورد که تغییر نظام پرداخت پاداشها، نگرانیهای جدی دربارۀ امنیت درآمدی و حقوق مزدی کارکنان ایجاد کرده است.
استقبال از این حرکت صنفی بیسابقه بود؛ بهطوریکه تنها در دو ساعت نخست آغاز ثبتنام، بیش از دو هزار نفر، معادل حدود ۱۸ درصد از کل نیروی انسانی شرکت، به عضویت این اتحادیه درآمدند. اعضای مؤسس اعلام کردهاند هدف آنها دستیابی سریع به جایگاه «اتحادیۀ اکثریت» است تا بتوانند به نمایندگی از کارکنان، وارد مذاکرات رسمی با مدیریت شوند و در تصمیمگیریهای مرتبط با دستمزد، مزایا و شرایط کار نقش ایفا کنند.
اختلاف بر سر پاداش؛ از سهام به جای دستمزد نقدی
جرقۀ تشکیل این اتحادیه به تصمیم مدیریت بخش فناوری اطلاعات سامسونگ برای تغییر ساختار پرداخت پاداش کارکنان بازمیگردد. بر اساس اعلام اتحادیه، شرکت قصد دارد بخشی از پاداش عملکرد کارکنان را که معادل ۲۰ درصد حقوق سالانۀ آنهاست و پیشتر به صورت نقدی پرداخت میشد، با سهام خزانۀ شرکت جایگزین کند.
هرچند مدیریت این طرح را اقدامی برای افزایش مشارکت کارکنان در مالکیت شرکت معرفی کرده است، اما کارگران این ادعا را ترفندی برای فرار از پرداخت نقدینگی و انتقال ریسک بازار بورس به جیب نیروی کار میدانند. از نگاه آنها، تبدیل بخشی از درآمد تضمینشده به سهام، معیشت خانوادهها را در معرض نوسانات بازار سرمایه قرار میدهد و امنیت مالی آنها را به شدت مخدوش میکند.
اعضای اتحادیه همچنین هشدار دادهاند که کاهش پرداختهای نقدی مستقیماً بر محاسبۀ مزایای پایهای، از جمله سنوات پایان خدمت، تأثیر منفی میگذارد. به همین دلیل، این اعتراض صنفی تنها به شکل پرداخت پاداش محدود نیست، بلکه به مسئلۀ بنیادیتری یعنی حق قانونی کارگران برای مشارکت در تصمیمگیریهای معیشتی اشاره دارد. از نگاه اعضای این اتحادیه، پاداش عملکرد بخشی از دستمزد واقعی و حاصل کار انجامشده است، نه امتیازی که کارفرما بتواند هر زمان شیوۀ پرداخت آن را تغییر دهد. آنها معتقدند پیوند زدن این دریافتی به ارزش سهام شرکت، به معنای انتقال بخشی از ریسک بازار سرمایه به دوش نیروی کار است؛ در حالی که کارکنان هیچ نقشی در تصمیمهای کلان اقتصادی شرکت ندارند.
سامسونگ و تغییر آرام در مناسبات کار
اهمیت این رخداد زمانی بیشتر روشن میشود که آن را در چارچوب تاریخ روابط کار در کرۀ جنوبی بررسی کنیم. سامسونگ یکی از بزرگترین نمونههای «چِبول» در این کشور است؛ اصطلاحی که به ابرشرکتهای خانوادگی بزرگ کرۀ جنوبی (مانند سامسونگ، هیوندای و الجی) اطلاق میشود که دههها نقش مسلطی در اقتصاد داشتهاند.
این ابرشرکتها در گذشته به ساختارهای مدیریتی بسیار متمرکز و مقاومت سخت در برابر شکلگیری تشکلهای مستقل کارگری شناخته میشدند. سامسونگ نیز برای سالهای طولانی سیاست موسوم به «بدون اتحادیه» را دنبال میکرد؛ رویکردی صلب که عملاً هرگونه فعالیت مستقل صنفی را محدود یا سرکوب میکرد. اما در سالهای اخیر، افزایش آگاهی صنفی، تغییر نسل نیروی کار و فشارهای اجتماعی و قانونی، ورق را به نفع کارگران برگردانده است.
موج تازۀ اعتراضهای کارگری در سامسونگ
تشکیل اتحادیۀ بخش فناوری اطلاعات سامسونگ را باید در کنار اعتراضهای اخیر کارکنان شرکت صنایع الکترونیک سامسونگ (Samsung Electronics) به عنوان بزرگترین شرکت این گروه دید. در آن پرونده، کارکنان بخشهای غیرتراشهای این شرکت نسبت به تفاوت میزان پاداشها با کارکنان بخش تولید تراشه اعتراض داشتند و خواستار بازنگری در نظام پرداخت شدند. در آن پرونده، کارکنان بخشهای غیرتراشهای این شرکت به تبعیض در میزان پرداختها معترض بودند و دست به تجمع زدند. هرچند این دو رویداد از نظر موضوعی تفاوت دارند، اما یک نقطۀ مشترک تحلیلی میان آنها وجود دارد: کارکنان غولهای فناوری دیگر حاضر نیستند تصمیمات یکجانبۀ سرمایهداران را بپذیرند.
کارشناسان روابط کار معتقدند ورود متخصصان فناوری و نیروهای موسوم به «یقهسفید» به عرصۀ تشکلیابی، فصل تازهای را در مناسبات کار کرۀ جنوبی رقم زده است. تا پیش از این، فعالیتهای اتحادیهای بیشتر با کارگران بخشهای تولیدی و کارخانهای گره خورده بود، اما اکنون کارکنان شرکتهای فناوری نیز به این نتیجه رسیدهاند که بدون سازمانیابی جمعی، قدرت چندانی برای دفاع از دستمزد، امنیت شغلی و حق مشارکت در تصمیمهای مربوط به شرایط کار نخواهند داشت.
از این منظر، اتحادیۀ تازهتأسیس این شرکت خدمات آیتی صرفاً واکنشی به اختلاف بر سر شیوۀ پرداخت پاداش نیست، بلکه نشانهای از گسترش مطالبات صنفی در میان کارکنان شرکتهای فناوری و تغییری تدریجی در مناسبات میان نیروی کار و کارفرمایان در یکی از مهمترین اقتصادهای آسیایی است؛ روندی که بسیاری از ناظران، تداوم آن در دیگر ابرشرکتهای کرۀ جنوبی را دور از انتظار نمیدانند.
