یک شاهنامهپژوه و تاریخدان مطرح کرد؛
شاهنامه، شناسنامه فرهنگی ایرانیان و راهنمایی برای آینده نسلها
محمد رسولی، شاهنامهپژوه و تاریخدان، با تأکید بر ضرورت بازخوانی شاهنامه با رویکردهای نوین، این اثر سترگ را فراتر از یک متن ادبی دانست و گفت: شاهنامه گنجینهای از تاریخ، فرهنگ، حکمت، اخلاق و دانش است و هیچ کتابی به اندازه آن در حفظ هویت و انسجام ملی ایرانیان نقشآفرین نبوده است.
به گزارش ایلنا به نقل از مؤسسه فرهنگی و مطالعاتی بزرگمهر حکیم، محمد رسولی، شاهنامهپژوه و تاریخدان با اشاره به گذشت بیش از هزار سال از سرایش شاهنامه اظهار کرد: پیشرفت علوم، پژوهشهای تاریخی و یافتههای باستانشناسی، زمینه شناخت عمیقتر بسیاری از مفاهیم و روایتهای شاهنامه را فراهم کرده و همین مسئله، ضرورت ارائه خوانشهای تازه از این اثر ماندگار را دوچندان کرده است.
وی با بیان اینکه در گذشته شاهنامه عمدتاً به عنوان یک شاهکار ادبی شناخته میشد، افزود: امروز میتوان این اثر را از منظرهای تاریخی، اجتماعی، حقوقی، سیاسی، فرهنگی، روانشناختی و مدیریتی نیز مورد مطالعه قرار داد، زیرا شاهنامه سرشار از مفاهیم علمی و حکمت عملی است.
این شاهنامهپژوه با ابراز نگرانی از فاصله گرفتن نسل جوان با شاهنامه، تصریح کرد: متأسفانه بسیاری از جوانان تصویر درستی از شاهنامه ندارند، در حالی که این کتاب بیش از آنکه روایتگر جنگ باشد، کتاب خرد، اخلاق، جوانمردی و نیکرفتاری است.
رسولی تأکید کرد: در ایران هیچ اثری به اندازه شاهنامه ظرفیت تقویت هویت ملی و انسجام اجتماعی را ندارد و داستانهای آن، با وجود تفاوت شرایط تاریخی، همچنان با مسائل و چالشهای انسان معاصر ارتباط برقرار میکنند.
وی همچنین بر ضرورت اصلاح برداشتهای کلیشهای از شاهنامه تأکید کرد و گفت: نگاه علمی و نوآورانه به این اثر میتواند زوایای ناشناخته بسیاری را آشکار کرده و زمینه جذب نسل جدید و پژوهشگران را فراهم سازد.
این پژوهشگر با اشاره به گسترش مطالعات میانرشتهای درباره شاهنامه در سالهای اخیر اظهار داشت: حوزههایی همچون حقوق، سیاست، جامعهشناسی، سینما و مطالعات زنان، بیش از گذشته به ظرفیتهای این اثر توجه نشان دادهاند.
رسولی درباره جایگاه زنان در شاهنامه نیز گفت: پژوهشهای جدید نشان میدهد شخصیتهایی همچون سیندخت، فرانک و بانو هما نقشهای مهم سیاسی، اجتماعی و مدیریتی در روایتهای شاهنامه ایفا کردهاند و این ظرفیت در خوانشهای نوین بیش از گذشته آشکار شده است.
وی شاهنامه را «شناسنامه فرهنگی ایرانیان» توصیف کرد و افزود: مفاهیمی همچون عدالتخواهی، خردورزی، میهندوستی، مبارزه با ستم و ترجیح منش بر تنش، ارزشهایی جهانشمول هستند که میتوانند پاسخگوی نیازهای فرهنگی و هویتی نسل امروز و آینده باشند.
این شاهنامهشناس، بهرهگیری از ابزارهای نوین فرهنگی از جمله تولید انیمیشن، بازیهای رایانهای، آثار سینمایی، تئاتر، پادکست و روایتهای خلاقانه را از راهکارهای مؤثر برای معرفی دوباره شاهنامه به نسل جوان دانست و تأکید کرد: شاهنامه باید از قالب کتاب خارج شود و به تجربهای زنده در زندگی فرهنگی جامعه تبدیل شود.
رسولی در پایان با اشاره به نقش آموزههای شاهنامه در ارتقای فرهنگ اجتماعی گفت: فردوسی خرد را معیار مشروعیت و حکمرانی میداند و ترویج سیاستورزی مبتنی بر خرد، عدالت و اخلاق از رهگذر خوانش نوین شاهنامه میتواند در تقویت بلوغ اجتماعی جامعه مؤثر باشد.
