واکنش بازیگران و مجریان تلویزیون به حضور مردم در آیین تشییع رهبر شهید
اسفند تمام شد، بهار زمستان گذشت و تیر بر قلبمان نشست؛ اما داغ آن روزها هنوز در سینه خیابانها و در چشمهای نگران شهر نشسته است. تشییع و بدرقه رهبر شهید، فراتر از یک رویداد رسمی سیاسی، به مرثیهای سوزناک و وداعی خانوادگی میان ملت و پدر معنویشان بدل شد.
به گزارش ایلنا به نقل از پایگاه اطلاعرسانی سیما، به نقل از روابط عمومی رسانه ملی، حضور بیشمار مردم با چشمهای بارانی و پرچمهای سرخ در میان هرمِ گرمای تابستان، تابلویی بیبدیل از عشق، شکوه و همدلی خلق کرد؛ تصویری لبریز از جزئیات انسانی که قاب هیچ دوربینی تاب ثبت تمام عظمت آن را نداشت. در گفتوگو با چند چهره عرصه هنر و مجریان رسانه ملی، به بازخوانیِ عاطفی آن ساعاتِ غریب و تاریخی نشستیم. از نگاه آنان، این خروش مردمی نه یک خداحافظی ساده، که تجدید پیمانی بود که نشان داد نام ایران و یاد رهبر شهیدش، همواره میتواند قلبهای خسته را به هم نزدیک کند و چراغ پرفروغ وحدت ملی را روشن نگه دارد.
تشییع رهبر شهید؛ آغاز روایتی که باید ادامه یابد
راحله امینیان، مجری تلویزیون، با اشاره به تجربه حضور خود در مراسم تشییع رهبر شهید، این مراسم را یکی از متفاوتترین و تاریخیترین رخدادهای معاصر ایران توصیف کرد و گفت: برگزاری این آیین، هم از نظر ابعاد مردمی و هم از منظر شرایط سیاسی و اجتماعی، تجربهای بیسابقه بود که بسیاری از حاضران آن را قدمبهقدم و در فضایی آمیخته با اندوه و شکوه تجربه کردند.
وی با بیان اینکه از شامگاه شنبه تا صبح یکشنبه در مصلای تهران حضور داشته است، اظهار کرد: این مراسم از آن اتفاقهایی بود که هیچکدام از ما دوست نداشتیم روزی با آن روبهرو شویم، اما وقتی رخ داد، همه چیز برای مردم و حتی برگزارکنندگان تجربهای تازه بود.
امینیان با اشاره به ویژگیهای خاص این مراسم افزود: شهادت رهبر یک کشور و یک جریان بزرگ دینی در چنین شرایطی، اتفاقی کمسابقه در تاریخ معاصر است. طبیعی بود که هیچکس تصویر روشنی از نحوه برگزاری مراسم نداشته باشد و همه ما لحظهبهلحظه آن را تجربه کنیم. همین ویژگی، فضای مراسم را متفاوت و تاریخی کرده بود.
این مجری تلویزیون، یکی از مهمترین ویژگیهای مراسم را تنوع و گستردگی حاضران دانست و گفت: چیزی که بیش از هر چیز توجهم را جلب کرد، حضور طیفهای مختلف مردم بود. افراد با پوششها، سلیقهها و سبک زندگی متفاوت در کنار یکدیگر حضور داشتند و همین تنوع، تصویری روشن از وحدت جامعه ایران را به نمایش گذاشت.
امینیان درباره انگیزه شخصی خود برای حضور در این مراسم گفت: حضور در این آیین، حداقل کاری بود که میتوانستم برای قدردانی از کسی انجام دهم که ۸۶ سال از عمر خود را در مسیر مبارزه، هدایت و رهبری این کشور سپری کرد. بهویژه سال پایانی عمر ایشان که یکی از سختترین دورههای تاریخ معاصر بود و با وجود همه فشارها، با اقتدار در کنار مردم ایستادند.
وی افزود: برای من حضور در این مراسم، صرفاً یک حضور عاطفی نبود؛ بلکه ادای احترام به شخصیتی بود که بخش مهمی از تاریخ معاصر ایران با نام و تصمیمهای او گره خورده است.
این مجری تلویزیون، مسئولیت رسانه ملی در چنین رویدادهایی را بسیار سنگین ارزیابی کرد و گفت: رسالت اصلی رسانه ملی، روایتگری است؛ آن هم روایت اول و معتبر. خوشبختانه در روزهای پس از شهادت رهبر، رسانه ملی و دیگر رسانههای داخلی توانستند روایت نخست این اتفاق را به دست بگیرند و اجازه ندهند فضای رسانهای کشور در اختیار روایتهای غیررسمی قرار گیرد.
وی درعینحال تأکید کرد که این مسیر هنوز به پایان نرسیده است و افزود: ما هنوز راه زیادی در پیش داریم تا ابعاد مختلف شخصیت، زندگی، مبارزات و شیوه رهبری ایشان را برای نسل امروز روایت کنیم. آنچه در این روزها بهوضوح دیدهام، عطش مردم برای شناخت بیشتر است؛ مردم میخواهند درباره زندگی رهبر شهید، خانواده ایشان و زوایای کمتر گفتهشده شخصیتشان بیشتر بدانند و رسانه ملی باید پاسخگوی این مطالبه باشد.
امینیان مهمترین پیام مراسم تشییع رهبر شهید را تقویت انسجام ملی دانست و گفت: حدود ۱۳۰ روز بود که مردم ایران حول پرچم کشورشان کنار هم ایستاده بودند و این مراسم نیز بار دیگر بهانهای شد تا همه اقشار جامعه، فارغ از تفاوتهای فکری و ظاهری، در کنار یکدیگر قرار بگیرند. رهبر شهید همواره بر وحدت و انسجام ملی تأکید داشتند و این مراسم نیز تجلی همان نگاه بود
وداع مردم با یک پدر را دیدم
مهدی مفیدی، مجری تلویزیون، با اشاره به تجربه حضور خود در مراسم تشییع رهبر شهید، این آیین را فراتر از یک مراسم رسمی و سیاسی توصیف کرد و گفت: آنچه در این مراسم دیده شد، جلوهای از پیوند عاطفی مردم با شخصیتی بود که برای بسیاری از حاضران، جایگاهی فراتر از یک مسئول سیاسی داشت.
وی با بیان اینکه شکوه مراسم فراتر از پیشبینیها بود، اظهار کرد: پس از گذشت بیش از ۱۲۰ روز از شهادت رهبر، هنوز همان داغ، احساس و حالوهوای عاطفی در میان مردم وجود داشت. معمولاً تصور میشود که با گذشت زمان شدت اندوه کمتر میشود، اما آنچه در میان مردم دیدم، نشان میداد این ارتباط برای بسیاری از افراد، یک رابطه عمیق قلبی بوده است.
مفیدی افزود: فکر میکنم تنها عشق میتواند چنین جمعیتی را با چنین انگیزهای گرد هم بیاورد. هرکسی را که میدیدم، احساس میکردم با یک علاقه و دلبستگی شخصی آمده است. احساس کردم شاهد بدرقه یک پدر هستم. بسیاری از کسانی که در این مراسم حضور داشتند، مانند فرزندانی بودند که برای وداع با پدر خود آمدهاند و همین ویژگی، فضای مراسم را متفاوت کرده بود.
وی درباره انگیزه شخصی خود برای حضور در مراسم تشییع گفت: من شخص رهبری را بسیار دوست داشتم و ارادتی ویژه به ایشان داشتم. ایشان را رهبری فرزانه میدانستم که شجاعت، قدرت مدیریت، مرام انسانی و شیوه رفتارشان در دوران رهبری برای بسیاری قابلتوجه بود.
وی افزود: در سالهای اخیر احساس میکردم ایشان در شرایط دشواری قرار داشتند و گاهی مانند گوهری بودند که آنگونه که باید شناخته نشدند. اگر این اتفاقات تلخ رخ نمیداد، طبیعتاً دل من خوشتر بود، اما بههرحال این دوره تاریخی بخشی از واقعیت کشور ماست.
این مجری تلویزیون با اشاره به نقش رسانه ملی در پوشش این رویداد گفت: صداوسیما تلاش خود را انجام داد و بهترین عملکردی را که میتوانست، ارائه کرد، اما به نظرم مهمترین وظیفه رسانه در ادامه مسیر، بازشناساندن شخصیت رهبر شهید به مردم و روایت بخشهایی از زندگی و تفکر ایشان است که شاید کمتر دیده شده باشد.
وی ادامه داد: رسانه باید به سراغ پرسشها، ابهامات و شبهاتی که در جامعه وجود دارد برود و تلاش کند با گفتوگو و روایت دقیق، پاسخهای روشن در اختیار مردم قرار دهد.
این مجری و گوینده رادیو با تأکید بر اهمیت اندیشههای رهبر شهید افزود: وظیفه رسانه، پاسداری از اندیشههایی است که برای جامعه اهمیت دارد. به باور من یکی از مهمترین دغدغههای ایشان، اعتلای ایران بود. ایشان ایران را دوست داشتند و کسانی را بیشتر موردتوجه قرار میدادند که برای کشور تلاش میکردند. این بخش از شخصیت ایشان باید بیشتر موردتوجه رسانه قرار گیرد.
مفیدی تأکید کرد: مهمترین درسی که از این مراسم میتوان گرفت، اهمیت انسجام ملی است. اختلافنظر طبیعی است، اما آنچه اهمیت دارد این است که مردم در موضوعات اساسی کشور و آینده ایران، نقطههای مشترک خود را پیدا کنند و اجازه ندهند این سرمایه بزرگ اجتماعی از بین برود
ضرورت ثبت و ماندگاری حماسه تاریخی برای آیندگان
رضا مسعودی، بازیگر سینما و تلویزیون، با اشاره به برگزاری مراسم تشییع رهبر انقلاب، این رویداد را از منظر نظم اجرایی، حضور گسترده مردم و نقش رسانه ملی موردتوجه قرار داد و تأکید کرد که چنین رخدادهایی علاوه بر ابعاد داخلی، ظرفیت مهمیبرای روایت در عرصه بینالمللی دارند.
وی با اشاره به مشاهداتش از روند برگزاری مراسم گفت: آنچه از نزدیک دیدم و آنچه در روزهای منتهی به مراسم دنبال میکردم، نشان میداد این آیین، با شکوه و نظم قابلتوجهی برگزار شد. از دو تا سه روز قبل، هنگام تردد در سطح شهر، بهویژه در خیابانهای مطهری و بهشتی، حضور نیروهای اجرایی، راهنمایی و رانندگی و همچنین موکبهای مردمیکاملاً مشهود بود و از همان زمان مشخص بود که برنامهریزی دقیقی برای مدیریت جمعیت انجام شده است.
این بازیگر سینما و تلویزیون در ادامه با اشاره به اهمیت پوشش رسانهای چنین رویدادهایی، نقش رسانه ملی را فراتر از اطلاعرسانی داخلی دانست و گفت: تلویزیون در سالهای گذشته رویدادهای مختلفی را پوشش داده است، اما این مراسم ویژگی متفاوتی داشت؛ چراکه مخاطب آن تنها مردم داخل کشور نبودند و افکار عمومی جهان نیز این مراسم را دنبال میکردند. به همین دلیل، مسئولیت رسانه ملی در روایت دقیق و حرفهای این اتفاق بسیار سنگینتر از گذشته بود.
وی ادامه داد: به اعتقاد من، تلویزیون در این مراسم نقش محوری داشت. پخش زنده، گزارشهای میدانی و نمایش ابعاد مختلف مراسم اهمیت زیادی داشت، اما این پایان کار نیست. چنین رویدادهایی باید در قالب مستندهای حرفهای و آثار تصویری ماندگار نیز ثبت شوند تا در سالهای آینده هم قابل رجوع باشند. اتفاقاتی که کشور در سالهای اخیر پشت سر گذاشته، ازجمله جنگ تحمیلی اخیر و شهدایی که تقدیم شدهاند، بخشی از حافظه تاریخی ملت ایران هستند و این مراسم نیز میتواند در امتداد همین روایت تاریخی، سوژه آثار مستند و هنری قرار گیرد.
این بازیگر در بخش دیگری از سخنان خود به مسئولیت هنرمندان در مواجهه با چنین رویدادهایی پرداخت و گفت: هنرمندان، فارغ از رشته فعالیتشان، میتوانند روایتهایی خلق کنند که سالها در حافظه تاریخی مردم باقی بماند. نگاه یک هنرمند با نگاه روزمره تفاوت دارد و همین زاویه دید میتواند اثری ماندگار خلق کند. فیلم، مستند، عکس، موسیقی یا هر قالب هنری دیگری این توانایی را دارد که احساسات و واقعیتهای یک مقطع تاریخی را به نسلهای بعد منتقل کند.
وی افزود: خوشبختانه امروز نیز شاهد هستیم که تعدادی از مستندسازان و هنرمندان برجسته به سراغ ثبت و روایت این اتفاقات رفتهاند. اطمینان دارم آثاری که امروز تولید میشوند، در آینده ارزش تاریخی و فرهنگی بیشتری پیدا خواهند کرد و میتوانند مخاطبان داخلی و حتی جهانی را با ابعاد این رویداد آشنا کنند
مردمدوستترین رهبر، قدردانترین ملت
محمد رشنو، بازیگر تلویزیون، با اشاره به مراسم تشییع رهبر انقلاب، این آیین را در شأن جایگاه رهبری توصیف کرد و گفت: حضور گسترده مردم و هیئتهای خارجی، تصویری از جایگاه و تأثیر این شخصیت در عرصه داخلی و بینالمللی به نمایش گذاشت.
این بازیگر تلویزیون حضور مردم را مهمترین جلوه مراسم دانست و گفت: مردم ایران بار دیگر نشان دادند که در بزنگاههای تاریخی کنار کشورشان میایستند. ما ملتی هستیم که در مقاطع حساس، همواره حضور خود را ثابت کردهایم و هر زمان که احساس کردهایم کشور به همراهی و همدلی نیاز دارد، در صحنه حاضر شدهایم.
رشنو با ارزیابی عملکرد رسانه ملی در پوشش مراسم نیز گفت: تلویزیون، رسانه ملی کشور است و طبیعی بود که در چنین مراسم ملی و تاریخی، نقش محوری در اطلاعرسانی و ثبت این رویداد داشته باشد. به اعتقاد من، رسانه ملی وظیفه خود را بهدرستی انجام داد و شبکههای مختلف با پخش زنده، گزارشهای میدانی و برنامههای ویژه، توانستند ابعاد مختلف مراسم را برای مخاطبان به تصویر بکشند. ثبت چنین لحظاتی اهمیت زیادی دارد، زیرا بخشی از حافظه تاریخی یک ملت از طریق همین تصاویر و روایتها شکل میگیرد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به نقش هنرمندان در رخدادهای ملی اشاره و اظهار کرد: حضور یا نحوه واکنش هنرمندان در چنین مقاطعی تا حد زیادی به نگاه و انتخاب شخصی آنها بستگی دارد. آنچه اهمیت دارد این است که هر هنرمند بتواند در مسیر زندگی و فعالیت حرفهای خود، میان حق و باطل تمایز قائل شود و بر اساس تشخیص و باور خود، راه درست را انتخاب کند. مسئولیت اجتماعی هنرمند تنها به حضور در یک مراسم محدود نمیشود، بلکه در آثار و رفتار او نیز معنا پیدا میکند.
وی در ادامه، پیام این مراسم را بهویژه برای نسل جوان چنین توصیف کرد: به اعتقاد من، مهمترین پیامیکه میتوان از این مراسم دریافت کرد، ضرورت افزایش آگاهی، شناخت و قدرت تشخیص است. نسل جوان باید بیشتر ببیند، بیشتر بشنود، بیشتر مطالعه کند و با شناخت دقیقتر، راه درست را انتخاب کند.
این بازیگر تلویزیون در پایان، حضور مردم در مراسم تشییع را جلوهای از وفاق و همبستگی ملی دانست و گفت: به نظر من، حضور گسترده مردم در این مراسم، تثبیتکننده وحدت ملی بود. همانگونه که در ماههای گذشته نیز مردم در مقاطع مختلف برای دفاع از کشور و منافع ملی در صحنه حضور پیدا کردند، این مراسم نیز ادامه همان مسیر و تأکیدی دوباره بر انسجام اجتماعی بود. هر زمان مردم ایران در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند، توانستهاند از شرایط دشوار عبور کنند.
قابی بیسابقه برای نمایش یک عشق
کاظم احمدزاده، مجری باسابقه تلویزیون با اشاره به مراسم تشییع رهبر انقلاب، این آیین را یکی از باشکوهترین و منظمترین مراسمهای برگزارشده در سالهای اخیر توصیف کرد و گفت: حضور گسترده مردم، نظم اجرایی و فضای احساسی حاکم بر مراسم، آن را به رویدادی ماندگار در حافظه تاریخی کشور تبدیل کرد. او همچنین عملکرد رسانه ملی در پوشش این مراسم را مثبت ارزیابی کرد و مهمترین پیام این اجتماع را وفاداری، همبستگی و انسجام اجتماعی دانست.
وی افزود: آنچه بیش از همه جلبتوجه میکرد، حضور گسترده مردم بود. این میزان استقبال برای من دور از انتظار نبود، زیرا مردم ایران در مقاطع حساس تاریخی بارها نشان دادهاند که در صحنه حضور پیدا میکنند و نسبت به رویدادهای مهم کشور احساس مسئولیت دارند.
این مجری تلویزیون درباره انگیزه شخصی خود برای حضور در مراسم گفت: برای من این حضور تنها یک حضور رسمی یا شغلی نبود. احساس میکردم باید مانند بسیاری از مردم در این مراسم حاضر باشم و سهم خود را در ادای احترام ایفا کنم. طبیعی بود که در چنین روزی، همراه مردم باشم و این لحظه تاریخی را از نزدیک تجربه کنم.
احمدزاده با اشاره به جایگاه این مراسم در حافظه تاریخی جامعه ادامه داد: به باور من، این مراسم در تاریخ معاصر ایران جایگاه ویژهای خواهد داشت. از نگاه بسیاری از حاضران، این فقدان با یک حادثه تلخ و غیرمنتظره همراه بود و همین مسئله، بار عاطفی مراسم را افزایش داده بود.
وی در ادامه با بیان اینکه تلویزیون وظیفه خود را بهخوبی انجام داد، گفت: پوشش زنده، گزارشهای میدانی، اطلاعرسانی و هماهنگی میان بخشهای مختلف رسانه ملی به شکلی بود که مخاطبان توانستند در جریان جزئیات مراسم قرار بگیرند. البته مجموعهای از نهادها و دستگاههای مختلف هرکدام مسئولیت خود را بهدرستی انجام دادند. رسانه ملی نیز با توجه به گستره مخاطبان و دسترسی عمومی، نقش ویژهای در ثبت و روایت این رویداد بر عهده داشت و به نظر من، این مسئولیت را در حد توان خود بهخوبی انجام داد.
احمدزاده درباره ماندگارترین تصویری که از این مراسم در ذهنش باقی مانده است، اظهار کرد: صحنههای تأثیرگذار در این مراسم بسیار زیاد بود، اما تصویری که بیش از همه در ذهنم ماند، مربوط به دوربینی بود که بر ورودی محل استقرار پیکرها اشراف داشت و نخستین واکنش مردم را هنگام ورود ثبت میکرد.
وی ادامه داد: در آن قاب، چهرههای مردم گویای همه چیز بود. هر فرد به شیوهای احساسات خود را بروز میداد؛ برخی با سکوت، برخی با اشک و برخی با نگاههای طولانی. کمتر کسی را میشد دید که بدون تأثر از مقابل پیکرها عبور کند. این تصاویر برای من بسیار تأثیرگذار بود، زیرا احساسات واقعی مردم را بدون واسطه به نمایش میگذاشت.
این مجری تلویزیون مهمترین پیام مراسم را «وفاداری» عنوان کرد و گفت: از نگاه من، این مراسم بیش از هر چیز، تصویری از وفاداری مردم به رهبر خود بود. حضور گسترده مردم نشان میداد که بسیاری از آنان احساس میکردند باید در این مراسم شرکت کنند و به شیوه خود، قدردانی و احترامشان را ابراز کنند.
احمدزاده در ادامه افزود: در روزهای پسازاین حادثه نیز شاهد برگزاری اجتماعات و مراسم متعددی در نقاط مختلف کشور بودیم که از نظر من، بیانگر استمرار همین احساس همبستگی و همراهی در میان مردم بود.
وی درباره نقش این مراسم در تقویت وحدت ملی اظهار کرد: یکی از مهمترین ویژگیهای این مراسم، حضور اقشار مختلف جامعه در کنار یکدیگر بود. افراد با سلیقهها، دیدگاهها و سبکهای زندگی متفاوت، در کنار هم قرار گرفتند و بدون توجه به تفاوتهای ظاهری، در یک آیین مشترک شرکت کردند. همین همنشینی و همراهی، جلوهای از انسجام اجتماعی را به نمایش گذاشت.
