اکران «چریکه بهرام» در اولین رویداد «جمعه های تئاترشهر»؛

به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی مجموعه تئاترشهر، اولین برنامه از پروژه «جمعه‌های تئاترشهر» عصر روز جمعه بیست و پنجم اردیبهشت ماه با اکران و برگزاری جلسه پرسش و پاسخ فیلم مستند «چریکه بهرام» به نویسندگی، کارگردانی و تهیه‌کنندگی فرشید قلی‌پور مشتمل بر پرتره زنده یاد بهرام بیضایی در حضور مخاطبان و تعدادی از هنرمندان شناخته شده تئاتر و سینما از جمله محمدرضا خاکی، محسن حسینی، حسین مسافر آستانه، سیروس کهوری نژاد، عادل بزدوده، کامبیز امینی، ارزو افشار، شهرام ابوالقاسمی، آرام محضری، هادی لشگری و تعدادی دیگر در تالار مشاهیر این مجموعه برگزار شد. 

در این ویژه برنامه که سه ساعت به طول انجامید ابتدا فیلم مستند «چریکه بهرام» با حضور کارگردان به نمایش درآمد و سپس به درخواست مخاطبان در برنامه، نشست پرسش و پاسخی درباره نحوه ساخت و تولید پروژه برگزار شد.

آغاز «جمعه های تئاتر شهر» با چند هدف مهم فرهنگی

کورش سلیمانی بازیگر، کارگردان و رئیس مجموعه تئاتر شهر ضمن ابراز خرسندی از تقارن روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی با اولین رویداد «جمعه های تئاترشهر»  گفت: خدا را شکر می کنم که اولین اجرا از پروژه «جمعه های تئاترشهر»به عنوان یکی از رویدادهای مهمی که برای پویایی هرچه بیشتر وموثرتر این مجموعه در نظر داشتیم و به دلیل اتفاقات چند ماه اخیر به تعویق افتاده بود، با نام و یاد استاد بهرام بیضایی پیش روی شما مخاطبان فهیم تئاتر قرار گرفته است.

وی افزود: از فرشید قلی پور هم که دعوت ما را پذیرفت تا امروز بیننده فیلم «چریکه بهرام» او باشیم تشکر می کنم . ضمن اینکه لازم است  از مجید کاشانی که طراحی لوگوی جمعه های تئاتر شهر را انجام داد نیز قدردانی می کنم که هر دوی این بزرگواران به صورت افتخاری همکاری کردند.

رئیس مجموعه تئاتر شهر ادامه داد: ویژه برنامه «جمعه های تئاترشهر» محلی برای رخ دادن گفتگوهای تئاتری پیرامون مسایل مختلف و هم اندیشی و یادگیری به شکل های گوناگون است که نیاز به همراهی شما دارد. هفته آینده و  در دومین برنامه به جهت اهمیت جایگاه تماشاگران و برای شنیدن نظرات آن ها برنامه « حالا نوبت شماست» را  انجام خواهیم داد. البته این نکته را هم باید اشاره کنم که جناب اتابک نادری (مدیرکل هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ) هم قرار بود در کنار ما باشند که به دلیل گرفتاری کاری که برایشان پیش آمد، نتوانستیم میزبانشان باشیم.

وقتی استحاله در آثار بهرام بیضایی سرمشق زندگی یک کارگردان می‌شود 

حامد اکبری مستند ساز و مشاورپروژه مستند«چریکه بهرام» هم در بخش هایی از این نشست بیان کرد: به اعتقاد من فرشید قلی پور همان‌طور که پیشتر در اکران دیگری نیز گفتم و از این عبارت استفاده کردم، «استحاله درآثار بهرام بیضایی» را سرمشق زندگی هنری خود قرار داده است. به عبارتی می توان گفت این تنها یکی از بخش‌های کاری است که در ارتباط با استاد بیضایی انجام شده است چراکه استاد بیضایی  کتاب‌ها و پژوهش‌های متعددی انجام داده که فیلمساز دراین پروژه فقط به بخش هایی از آن پرداخته است.

در واقع آن چه در این مستند مشاهده می شود، بخشی از یک پازل درباره هنرمندی به نام بهرام بیضایی است که جا دارد مستندها و پرتره های بسیار متنوعی از این استاد بزرگ تئاتر و سینمای کشورمان پیش روی مخاطبان قرار گیرد.

وی افزود: به اعتقاد من فرشید قلی پور در این فیلم مشغول بازخوانی بخشی از فعالیت های یک اسطوره فرهنگی ایران است که قطعا دربرگیرنده جلوه های متنوعی برای پرداخت است. کما اینکه من در جریان هستم که فرشید در دیگر فعالیت های پژوهشی خود پیرامون استاد بهرام بیضایی به شاخصه های دیگری از این هنرمند پرداخته که شاید در این فیلم شاهد آن نباشیم.

پاسخ  به یک پرسش مهم درباره آثار نمایشی بهرام بیضایی

فرشید قلی‌پور نویسنده، تهیه کننده و کارگردان مستند «چریکه بهرام» هم در بخش‌هایی از این نشست که با پرسش و پاسخ حاضران در جلسه برگزار شد، درباره انگیزه‌های خود برای ساخت چنین پروژه‌ای گفت: در گام نخست، هنگامی که تصمیم به ساخت فیلم گرفتیم، بررسی کردیم که چه متریال تصویری به عنوان واقعیتی که باید در مستند ارائه می‌شد در دسترس است؟ صد البته که مستندهای پرتره (به‌ویژه برای شخصیت‌های برجسته) ضرورتاً باید آثار آن‌ها را نیز به تصویر کشیده شده تا نسل‌های بعدی، در صورت تماشای اثر، با آن فرد آشنایی پیدا کنند. مسیری که درباره آثارتئاتری استاد بیضایی دربرگیرنده تعداد بسیار اندکی از «متریال تصویری» بود. حتی اگر جستجوی ساده‌ای هم در ایننرنت انجام دهید و عبارت «بهرام بیضایی» را همراه با گزینه‌ی تصویر جستجو کنید، شاید ده تا پانزده عکس فوق‌العاده بی‌کیفیت از ایشان پیدا نکنید؛ به‌عبارتی، یافتن یک عکس با وضوح تصویری مناسب از آقای بیضایی بسیار دشوار است. چه برسد به موارد دیگر که کار را مشکل‌تر می‌کند. 

این پژوهشگر و مستندساز با اشاره به این نکته که چرا در این فیلم بیشتر به آثار سینمایی استاد بیضایی به نسبت آثار تئاتری این هنرمند فقید پرداخته شده، ادامه داد: ما بر اساس آنچه در اختیار داشتیم، ساخت مستند را آغاز کردیم. طبیعتاً آثار سینمایی آقای بیضایی بیشتر در دسترس بود؛ برخی از آن‌ها دیده شده و برخی دیده نشده بودند. کما اینکه بعدها هنرمندان شاخص سینمای جهان از جمله مارتین اسکورسیزی به سراغ مرمت فیلم‌هایی چون «غریبه و مه»، «چریکه تارا»، «رگبار»، «کلاغ» رفتند و فضایی را فراهم ساختند تا متریال بهتری به دست ما برای ساخت این مستند برسد. این توضیح را هم بدهم که در نسخه‌ی اولیه فیلم که در جشنواره‌ی «سینماحقیقت» سال ۱۳۹۷ اکران شد، عمدتا به سینمای آقای بیضایی پرداخته شده بود. اما بعدها، از آنجا که من خود را متعهد و موظف به پرداخت آثار تئاتری استاد بیضایی می‌دانستم، جستجوها را ادامه دادم و تلاش کردم تا تصاویر آثار نمایشی ایشان را هم به دست آورم. دراین شرایط و با گسترش فضای اینترنت تصویری بیشتری در اختیار ما قرار گرفت. در نتیجه به این جمع‌بندی رسیدیم که بخش تئاتر را نیز به فیلم اضافه کنیم. 

وی دربخش دیگری از این نشست تصریح کرد: گرچه وزن سینمایی اثر ممکن است بیشتر به چشم آید، اما این بدان معنا نیست که هدف ما تنها سینما بوده است؛ من معتقدم این آثار به فرهنگ ایران تعلق دارند و حتی فراتر از هنر، ارزش افزوده‌ی فرهنگ ایران محسوب می‌شوند. بنابراین بازهم تاکید می‌کنم اگر متریال تصویری بیشتری از آثار تئاتری استاد بیضایی  به دستمان بیاید طبیعتاً به اثر اضافه خواهند شد

شایان ذکر است فیلم مستند «چریکه بهرام» از جمله آثار شاخص سینمای مستند درباره زنده یاد بهرام بیضایی نویسنده، پژوهشگر و کارگردان فقید تئاتر و سینمای کشورمان است که علاوه بر حضور جشنواره «سینما حقیقت» در گروه سینمایی «هنر و تجربه – سال ۱۳۹۸»، جشنواره «دیوراما کشورهند – سال ۲۰۲۱»، جشنواره «داکا بنگلادش – سال ۲۰۲۲» به نمایش درآمده است. 

در این مستند به استاد سینما و تئاتر، بهرام بیضایی پرداخته شده و در صحبت با همکاران این هنرمند فقید و افراد صاحب‌نظر در حوزه فرهنگ و هنر ایران، تاثیرگذاری زنده یاد بهرام بیضایی بر هنر معاصر ایران و نیز فرهنگ اصیل ایرانی، تحلیل و واکاوی شده است. ضمن اینکه بخش‌های متنوعی از سخنرانی‌های بهرام بیضایی در سال‌های مختلف و بخش‌های جالب توجه دیگر، قسمت‌های تشکیل دهنده این فیلم هستند. 

ویژه برنامه «جمعه‌های تئاترشهر» از جمله رویدادهای جدید مجموعه تئاترشهر در این دوره است که طی آن برنامه‌هایی چون «اکران فیلم تئاترهای موفق به صحنه رفته در تئاترشهر»، «رونمایی از کتاب‌های تخصصی حوزه تئاتر»، «نشست‌های پژوهشی و تخصصی حوزه هنرهای نمایشی»، «مراسم نکوداشت چهره‌های شاخص عرصه تئاتر در ادوار مختلف»، «کارگاه‌های آموزشی»، «جلسات نمایشنامه‌خوانی» و برنامه‌های متنوع دیگر پیش روی مخاطبان قرار خواهد گرفت.