رئیس پلیس راهور فراجا:
سالانه حدود ۲۰ هزار نفر در تصادفات می‌میرند
رئیس پلیس راهور فراجا با تأکید بر اینکه تخلفات رانندگی تنها از ناآگاهی نسبت به قوانین ناشی نمی‌شوند، ریشه بخشی از رفتارهای پرخطر ترافیکی را در عادت‌های اجتماعی، ضعف مسئولیت‌پذیری و نهادینه‌نشدن فرهنگ قانون‌مداری دانست و تأکید کرد کاهش تصادفات به اصلاح هم‌زمان رفتار شهروندان، آموزش، نظارت، اجرای قانون و بهبود شرایط ترافیکی نیاز دارد.
به گزارش ایلنا، سردار سیدتیمور حسینی، رئیس پلیس راهور فراجا روز یکشنبه 10 آبان ماه 1405 در نشست شورای مدیران معاونت صدا که با حضور احمد پهلوانیان معاون صدای رسانه ی ملی و جمعی از مدیران فراجا و شبکه های رادیویی برگزار شد، با اشاره به ضرورت بازنگری در شیوه‌های فرهنگ‌سازی ترافیکی، اظهار کرد: برای اصلاح وضعیت ترافیک کشور نمی‌توان صرفاً به آموزش قوانین رانندگی یا برخورد با تخلفات اکتفا کرد؛ زیرا رفتار رانندگان در معابر، جدا از رفتارهای اجتماعی و الگوهای پذیرفته‌شده در جامعه نیست و ریشه بسیاری از تخلفات را باید در لایه‌های عمیق‌تر فرهنگی و اجتماعی جست‌وجو کرد.
وی با اشاره به تجربه چندین ساله خود در حوزه ترافیک و رفتارهای اجتماعی، افزود: مسئله ترافیک صرفاً یک موضوع فنی یا انتظامی نیست، بلکه بازتابی از نوع نگاه افراد به حقوق دیگران، مسئولیت اجتماعی و میزان پایبندی آنها به قواعد زندگی جمعی است. راننده‌ای که در خیابان حقوق عابران پیاده را نادیده می‌گیرد یا قوانین را تنها زمانی رعایت می‌کند که پلیس حضور دارد، در واقع نوعی رفتار اجتماعی را در فضای ترافیک بازتولید می‌کند.
فاصله میان دانستن قانون و عمل‌کردن به آن
سردار حسینی با تفکیک میان آموزش و تربیت در حوزه ترافیک اظهار کرد: آموزش به افراد می‌آموزد چه رفتاری درست و چه رفتاری خلاف قانون است، اما تربیت و فرهنگ‌سازی باید این آگاهی را به رفتار پایدار تبدیل کند. صرف آشنایی رانندگان با قوانین و مقررات، تضمین‌کننده رعایت آنها نیست؛ چراکه مسئله اصلی، تبدیل دانسته‌ها به باور و رفتار عملی در رانندگی است.
وی افزود: وقتی افراد به‌طور مستمر شاهد عبور از چراغ قرمز، توقف روی خط عابر پیاده یا حرکت موتورسیکلت‌ها در مسیرهای غیرمجاز باشند، به‌تدریج ممکن است این رفتارها در نگاه آنها عادی جلوه کند. در چنین شرایطی، تخلف از یک رفتار ناهنجار به رفتاری تکرارشونده تبدیل می‌شود و رعایت قانون تحت تأثیر عادت‌ها و منافع فردی قرار می‌گیرد.
رئیس پلیس راهور فراجا با تأکید بر نقش رسانه‌ها در اصلاح این نگرش‌ها گفت: رسانه‌ها، به‌ویژه رادیو، ظرفیت مؤثری برای پرداختن به ریشه‌های رفتارهای نادرست ترافیکی دارند. لازم است به‌جای اکتفا به توصیه‌های عمومی و اطلاع‌رسانی‌های مقطعی، با تشکیل اتاق‌های فکر و بهره‌گیری از نظر کارشناسان، عوامل شکل‌گیری رفتارهای پرخطر شناسایی و برای اصلاح آنها برنامه‌ریزی شود. هدف باید این باشد که رعایت مقررات رانندگی از یک الزام بیرونی به باور و مسئولیت‌پذیری درونی شهروندان تبدیل شود.
رئیس پلیس راهور فراجا، با تأکید بر ضرورت توجه به ریشه‌های شکل‌گیری تخلفات رانندگی اظهار کرد: اگر تمام تمرکز ما بر برخورد با تخلفی باشد که در سطح معابر اتفاق می‌افتد و به عوامل ایجادکننده آن توجه نکنیم، ناچار خواهیم بود به‌طور مستمر با یک رفتار تکراری مقابله کنیم، بدون آنکه بتوانیم مشکل را از ریشه برطرف کنیم.
وی افزود: برای کاهش تخلفات رانندگی باید بررسی کنیم که چرا یک رفتار پرخطر در برخی معابر یا میان گروهی از کاربران ترافیک تکرار می‌شود. در این زمینه باید مجموعه‌ای از عوامل از جمله طراحی معابر، شرایط تردد، نحوه نظارت، میزان آگاهی و آموزش کاربران راه و همچنین عادی‌شدن برخی رفتارهای قانون‌گریزانه مورد توجه قرار گیرد. برخورد با تخلف ضروری است، اما در کنار آن باید علت‌های شکل‌گیری و تداوم تخلف نیز شناسایی شود.
موتورسواران و ضرورت توجه به حقوق سایر کاربران ترافیک
رئیس پلیس راهور فراجا با اشاره به برخی رفتارهای پرخطر موتورسواران تصریح کرد: عبور موتورسیکلت از پیاده‌رو، حرکت در مسیرهای ممنوع و نادیده‌گرفتن حقوق عابران پیاده از جمله رفتارهایی است که علاوه بر ایجاد خطر برای خود موتورسوار، ایمنی سایر شهروندان را نیز به مخاطره می‌اندازد.
سردار حسینی ادامه داد: در موضوع موتورسیکلت نباید فرهنگ‌سازی را صرفاً به توصیه‌هایی مانند استفاده از کلاه ایمنی یا رعایت مقررات محدود کنیم؛ بلکه باید مسئولیت‌پذیری موتورسواران در قبال جان خود و حقوق دیگران نیز مورد توجه قرار گیرد. معابر و فضاهای عمومی متعلق به همه شهروندان است و هیچ‌کس نباید برای رسیدن سریع‌تر به مقصد، حقوق و ایمنی دیگران را نادیده بگیرد.
وی با بیان اینکه اصلاح این رفتارها به اقدامات مستمر فرهنگی و انتظامی نیاز دارد، گفت: رعایت حقوق عابران پیاده و سایر کاربران راه باید به یک باور اجتماعی تبدیل شود و در کنار برخورد قانونی با متخلفان، برای نهادینه‌کردن این مسئولیت‌پذیری نیز برنامه‌ریزی کنیم.
اجرای مستمر قانون، عامل بازدارنده در تکرار تخلفات
رئیس پلیس راهور فراجا با تأکید بر نقش اجرای مؤثر مقررات در پیشگیری از تخلفات رانندگی اظهار کرد: یکی از موضوعات مهم در این حوزه، جلوگیری از شکل‌گیری تصور بی‌پیامدبودن تخلف است. اگر افراد به این نتیجه برسند که قانون به‌صورت مستمر اجرا نمی‌شود یا احتمال برخورد با تخلف پایین است، ممکن است حتی با وجود آگاهی از خطرناک‌بودن رفتار خود، به تکرار آن ادامه دهند.
وی افزود: مقررات زمانی می‌توانند نقش بازدارنده داشته باشند که اجرای آنها مستمر، قابل پیش‌بینی و بدون تبعیض باشد. البته برخورد قانونی باید در کنار آموزش و فرهنگ‌سازی قرار گیرد تا رعایت مقررات به یک رفتار نهادینه‌شده تبدیل شود.
سردار حسینی با اشاره به نمونه‌هایی مانند استفاده از کمربند ایمنی و توقف پشت خط عابر پیاده خاطرنشان کرد: در برخی حوزه‌ها با استمرار اطلاع‌رسانی، نظارت و اجرای مقررات توانسته‌ایم رفتارهای صحیح‌تری را در میان شهروندان نهادینه کنیم. این تجربه نشان می‌دهد تغییر رفتار عمومی امکان‌پذیر است، اما به زمان، استمرار و همکاری مجموعه دستگاه‌های مسئول نیاز دارد.
رسانه‌ها باید در اصلاح رفتارهای ترافیکی نقش‌آفرینی کنند
رئیس پلیس راهور فراجا با تأکید بر مسئولیت رسانه‌ها در ارتقای فرهنگ ترافیک گفت: انتظار ما از رسانه‌ها نباید صرفاً به اعلام آمار تصادفات، انتشار اخبار حوادث یا اطلاع‌رسانی درباره محدودیت‌های ترافیکی محدود شود؛ بلکه رسانه‌ها باید با پرداختن به عوامل وقوع تصادفات، پیامدهای رفتارهای پرخطر و ضرورت رعایت حقوق سایر کاربران راه، در اصلاح نگرش و رفتار شهروندان نقش‌آفرینی کنند.
وی افزود: برای مثال، در اطلاع‌رسانی درباره تصادفات ناشی از سرعت غیرمجاز، لازم است علاوه بر بیان جزئیات حادثه، درباره پیامدهای سرعت بالا، کاهش فرصت واکنش راننده و خطراتی که این رفتار برای سرنشینان و دیگر کاربران راه ایجاد می‌کند نیز آگاهی‌رسانی شود.
سردار حسینی ادامه داد: محتوای رسانه‌ای باید با اهداف فرهنگ‌سازی ترافیکی هم‌راستا باشد. اگر در برنامه‌ها و آگهی‌ها برخی رفتارهای پرخطر به‌عنوان نشانه جسارت، مهارت یا جذابیت نمایش داده شوند، پیام‌های آموزشی و هشدارهای ایمنی نیز اثرگذاری لازم را نخواهند داشت. رسانه‌ها علاوه بر انتقال اطلاعات، در شکل‌گیری الگوهای رفتاری جامعه نیز نقش دارند و باید از این ظرفیت برای ترویج قانون‌مداری و مسئولیت‌پذیری استفاده کنند.
کاهش تصادفات نیازمند همکاری همه دستگاه‌های مسئول است
سردار حسینی با تأکید بر اینکه کاهش تصادفات و ارتقای ایمنی ترافیک صرفاً با اقدامات پلیسی محقق نمی‌شود، اظهار کرد: مهندسی ترافیک، آموزش، نظارت، اجرای قانون و فرهنگ‌سازی باید به‌صورت هم‌زمان و هماهنگ دنبال شوند. نمی‌توان انتظار داشت تنها با اصلاح رفتار رانندگان به نتیجه پایدار برسیم، در حالی که وضعیت راه‌ها، کیفیت خودروها، شرایط تردد و مسئولیت سایر دستگاه‌های مرتبط مورد توجه قرار نگیرد.
وی تصریح کرد: ایمنی ترافیک حاصل عملکرد یک دستگاه به‌تنهایی نیست. رانندگان، عابران پیاده، موتورسواران، دستگاه‌های مسئول در طراحی و نگهداری راه‌ها، خودروسازان، نهادهای آموزشی و رسانه‌ها هرکدام در این زمینه مسئولیت دارند و باید این مسئولیت‌ها به‌درستی ایفا شود.
رئیس پلیس راهور فراجا با اشاره به آمار سالانه جان‌باختگان و مصدومان حوادث رانندگی گفت: سالانه نزدیک به 20 هزار نفر در تصادفات جان خود را از دست می‌دهند و بیش از 300 هزار نفر نیز مصدوم می‌شوند. این آمار نشان می‌دهد که موضوع ترافیک تنها به نظم عبور و مرور محدود نیست، بلکه با سلامت و امنیت عمومی و کیفیت زندگی شهروندان ارتباط مستقیم دارد.
به گزارش پلیس، سردار حسینی در پایان بر ضرورت تعامل و همکاری رسانه‌ها و دستگاه‌های مسئول برای ارتقای فرهنگ ترافیک تأکید کرد و گفت: کاهش آمار جان‌باختگان تصادفات تنها با افزایش برخوردها امکان‌پذیر نیست؛ بلکه باید به سمتی حرکت کنیم که رعایت قانون از یک الزام بیرونی و ترس از جریمه فراتر برود و به بخشی از باور، فرهنگ و مسئولیت اجتماعی شهروندان تبدیل شود.
