نایب رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس در گفتوگو با ایلنا:
در شیوه اداره کشور باید تغییراتی ایجاد کنیم/ چرا جوانان حتی در میانسالی هم نمیتوانند خانه بخرند؟
نایب رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی با تأکید بر اینکه بسیاری از مشکلات موجود در کشور «خودساخته» و قابل اصلاح است، گفت: اگر حتی ۹۹ درصد مشکل داریم، نباید با بیان مطالبی که موجب ناامیدی مردم میشود، آنها را نسبت به آینده ناامید کنیم؛ بلکه باید مشکلات را دقیق شناسایی و برای اصلاح قوانین، سیاستها و شیوه اجرا اقدام کنیم.
علی جعفریآذر در گفتوگو با خبرنگار ایلنا، درباره اظهارات اخیر رئیس شورای اجتماعی کشور اعلام کرده است نتایج یک پیمایش نشان داده است که حدود ۷۰ درصد مردم کارآمدترین راه حل برای عبور از وضعیت کشور را تغییر سیاستهای کلان کشور میدانند حال سوال اینجاست آیا ادامه یا اجرای سیاستهای فعلی بر خلاف خواست اکثریت مردم نیست؟ گفت: البته یک نکته را باید عرض کنم؛ اینکه منظور ایشان از «سیاستهای کلان» چیست؟ برای من مشخص نیست، زیرا متأسفانه مطالب ایشان را ندیدهام. باید مشخص شود منظور ایشان از سیاستهای کلان، آیا سیاستهای کلی نظام است، یا منظور ایشان موضوع دیگری است که مردم از آن ناراضی هستند.
نائب رئیس کمیسیون اجتماعی ادامه داد: باید مشخص شود نارضایتیها مربوط به کدام بخش از سیاستهاست؛ آیا ایراد در سیاستگذاری است، قوانین دارای ایراد هستند یا مشکل در مرحله اجراست. ما پس از سیاست، بهویژه در ارتباط با سیاستهای کلی، دو مرحله دیگر داریم؛ پس از تعیین سیاستها، قانونگذاری میکنیم و براساس آن سیاستها قانون وضع میشود و پس از قانونگذاری نیز مرحله اجرا قرار دارد که دستگاههای اجرایی مسئول انجام آن هستند.
جعفریآذر افزود: بنابراین باید مشخص شود این نارضایتیها مربوط به کدام بخش از این موضوعات است؛ آیا ناشی از خود سیاستهاست یا قوانین ناشی از سیاستها؟ برای مثال، ما سیاستهای کلی خانواده و سیاستهای کلی مربوط به جمعیت را داریم و به تبع آن، قانون جوانی جمعیت تصویب شده است.
وی تصریح کرد: اگر نارضایتیهای مورد نظر ایشان مربوط به خود سیاستهای کلی باشد، سیاستهای کلی خانواده یک بحث است و سیاستهای کلی جمعیت بحث دیگری است. موضوع دیگر، قوانینی است که به تبع این سیاستها نوشته شدهاند؛ اینکه این قوانین ناقص، ناکافی یا دارای ایراد هستند.
نایبرئیس کمیسیون اجتماعی مجلس گفت: موضوع دیگر، نحوه اجرای این سیاستها و قوانین است. برای مثال، براساس سیاستهای کلی، قانون جوانی جمعیت را داریم که دولت باید به افرادی که دارای چند فرزند هستند، زمین رایگان اختصاص دهد، تسهیلات بانکی در اختیار آنها قرار دهد و کمکهای مربوط به نگهداری فرزندان را نیز برای آنها فراهم کند.
باید مشخص شود نارضایتیهای مردم مربوط به کدام موضوع است
وی ادامه داد: بنابراین، باید مشخص شود این نارضایتیها مربوط به کدام بخش از این موضوعات است. اکنون مشاهده میکنید تسهیلات مربوط به حوزه جوانی جمعیت، متأسفانه به دلایل مختلف از سوی بانکها ارائه نمیشود یا با تأخیر مواجه است؛ از جمله تسهیلات مربوط به وام ازدواج، وام فرزندآوری و وامهای مربوط به حوزه مسکن همگی این طور هستند.
جعفریآذر اظهار داشت: بانکها این تسهیلات را، چون قرار است از منابع داخلی خود و بعضاً به صورت قرضالحسنه پرداخت کنند، بهراحتی ارائه نمیدهند. بنابراین، نارضایتی موجود در این زمینه مربوط به سیاستها نیست؛ بلکه یا به قوانین مربوط یا به نحوه اجرا است.
اگر از مردم نظرسنجی کنیم اما هیچ اصلاحی انجام ندهیم، نظرسنجیها هیچ ارزشی نخواهد داشت
وی افزود: اگر مشکل مربوط به قوانین است، مناسب است آقای بطحایی یا دولت محترم و وزارت کشور، در هر موردی که مشکل مربوط به قانون است، لایحه و پیشنهاد اصلاحی ارائه کنند و مجلس نیز به سمت اصلاح آنها حرکت کند. اگر از مردم نظرسنجی کنیم اما هیچ اصلاحی انجام ندهیم، این نظرسنجی هیچ ارزشی نخواهد داشت.
در شیوه اداره کشور باید تغییراتی ایجاد کنیم
جعفریآذر در پاسخ به این که اساساً صرفا انجام نظرسنجی و اعلام نتایج آن کافی است یا دولت باید با توجه به این نتایج، تغییرات علمی و مشخصی ایجاد کند، گفت: بله، ما باید بهویژه برای دوران پس از جنگ و در بخشی از موارد حتی در شرایط جنگ، در شیوه اداره کشور تغییراتی ایجاد کنیم.
وی افزود: برای مثال، ما اکنون در نظام تعلیم و تربیت و نظام آموزش و پرورش با چالشهای جدی از جمله در نحوه تربیت فرزندان این ملت و همچنین در ارتباط با خانوادههای آنان مواجه هستیم.
نایبرئیس کمیسیون اجتماعی مجلس ادامه داد: اکنون فرزند ما با ۲۳ نوع مدرسه دولتی مواجه است. وجود ۲۳ نوع مدرسه دولتی، به نوعی بخشی از سیاست و یک رویکرد در اداره کشور در حوزه تعلیم و تربیت است.
وی گفت: این رویکرد پس از دو دهه عوارض و ایرادات متعددی ایجاد کرده و حتماً باید در آن اصلاحاتی صورت گیرد.برای مثال، یکی از نتایج آن، ایجاد ترافیک در شهرهاست. وقتی ما ۲۳ نوع مدرسه ایجاد کردهایم، نتیجه این میشود که خانوادهای که در جنوب شهر تهران زندگی میکند، احساس میکند مدرسه مناسبی در شمال شهر وجود دارد و ناچار فرزند خود را به آنجا میفرستد.
جعفریآذر اظهار داشت: نتیجه این وضعیت، هم تحمیل بار مالی به خانواده و هم صرف زمان دانشآموز در مسیر رفتوآمد است و هزینهای به خانواده تحمیل میکند. نتیجه کلان آن نیز آلودگی محیط زیست است. نتیجه کلان دیگر این است که ما به مرور در زمینه عدالت آموزشی با مشکل مواجه میشویم. نتیجه منفی دیگر نیز این است که بخشی از جامعه از آموزش مناسب برخوردار میشوند و در مقابل، بخشی دیگر محروم میمانند. در این نوع ساختارها و اقدامات، حتماً باید یک تغییر اساسی ایجاد شود.
نایبرئیس کمیسیون اجتماعی مجلس افزود: بنابراین، وقتی اکنون با کودکان و دانشآموزان مواجه میشویم و بداخلاقیها و بدرفتاریهایی را که نسبت به معلمان یا والدین مشاهده میکنیم، همچنین بیمسئولیتهایی که از سوی آنها در جامعه احساس میشود و برونداد آن است، نشان میدهد که نظام تعلیم و تربیت، علیرغم موفقیتهایی که در برخی حوزهها مانند المپیادهای فیزیک، شیمی، ریاضی و کامپیوتر به دست آورده، در تربیت نسل مناسب، خوب، صالح و امین، یعنی همین نسلی که خانواده به وجود آن افتخار میکند، با چالشهای جدی مواجه است.بخشی از فرزندان مردم در همین مقاطع دوران دبیرستان به سمت برخی بزهکاریها سوق پیدا میکنند.
جعفریآذر گفت: تقریباً همه مدارس دولتی ما باید از سطح مناسبی از امکانات و تجهیزات برخوردار باشند و توزیع معلمان خوب، متوسط و ضعیف نیز بهگونهای باشد که بتوانیم بگوییم همه دانشآموزان کشور به سطح مناسبی از عدالت آموزشی و امکانات رفاهی دسترسی دارند؛ نه اینکه مثلاً یک مدرسه آزمایشگاه مناسب، نمازخانه مناسب و سرویس بهداشتی مناسب داشته باشد و مدرسهای دیگر از همه این امکانات محروم باشد.
نایبرئیس کمیسیون اجتماعی مجلس در ادامه با اشاره به ضرورت تغییر رویکرد در حوزه مسکن اظهار داشت: یکی از موضوعاتی که حتماً باید در کشور، حتی در شرایط جنگ و پس از جنگ، تغییر رویه در آن اتفاق بیفتد، تغییر سیاست و رویکرد در حوزه مسکن است.
وی ادامه داد: ایران کشور بزرگی است و اراضی وسیع قابل سکونت دارد یا به عبارت دیگر، اراضی وسیعی دارد و استفاده از آنها به عنوان مسکن، هیچ اثر منفی بر اراضی کشاورزی ایجاد نمیکند.
تهیه مسکن برای جوانان حتی با رسیدن به دوره میانسالی ناممکن است
جعفریآذر افزود: ما میبینیم که ایران از یک سو این همه زمین دارد و از سوی دیگر از ظرفیت مهندسی مناسبی برخوردار است. مواد اولیه و ساختهشده مربوط به مسکن نیز عمدتاً تولید ملی است؛ مانند سیمان، فولاد و چوب. تقریباً همه اینها در داخل تولید میشود و دانش فنی ساختمان را نیز از گذشته در کشور داشتهایم، اما اکنون میبینیم بسیاری از خانوادهها، بهویژه جوانان، در تهیه مسکن با مشکل جدی مواجه هستند و حداقل در دوره میانسالی، تهیه مسکن برای آنها تقریباً ناممکن است؛ مگر اینکه والدین بتوانند از آنها حمایت کنند.
وی افزود: هیچکدام از جوانان این دوره ما نمیتوانند رأساً برای خود مسکن تهیه کنند؛ مگر جوانانی که از خانوادههای خاص و متمول برخوردار باشند.
باید ظرفیتهای شغلی جدیدی برای جوانان ایجاد کنیم
جعفریآذر در ادامه درباره موضوع اشتغال گفت: ما در زمینه اشتغال، بهویژه برای جوانان، باید رویکرد خود را تا حدودی اصلاح کنیم؛ یعنی دولت. منظور از دولت، مجموعه نظام، مجلس و قوه قضائیه است. بهویژه مجلس و دولت باید مسئولانه وارد میدان شوند و هم امنیت شغلی و هم ظرفیتهای شغلی جدیدی برای جوانان ایجاد کنند.
وی افزود: موضوع سوم که در این زمینه باید مورد توجه قرار گیرد، حوزه درمان است و ضروری است در این حوزه نیز اصلاح جدی انجام دهیم.
کیفیت غذایی در کشور به دلیل تورم دچار مشکل است
نایبرئیس کمیسیون اجتماعی مجلس ادامه داد: مردم ما متأسفانه با چند مشکل جدی در حوزه درمان مواجه هستند. یکی اینکه کیفیت غذایی کشور به دلایل متعدد، از جمله تورم، دچار مشکل است. برخی خانوادهها در تأمین پروتئین و کالری مورد نیاز، علیرغم وجود کالابرگ، عملاً با مشکل مواجه هستند.
وی گفت: نکته دوم، بیماریهای نوظهوری است که متأسفانه با آنها مواجه هستیم و همچنین بیماریهای سخت و صعبالعلاج که در کشور روندی رو به رشد دارند؛ مانند انواع سرطانها که مشاهده میکنیم.
جعفریآذر اظهار داشت: از سوی دیگر، درمان به سمت تکنولوژیمحور شدن پیش رفته است. اکنون حتی برای یک بیماری ساده، وقتی به پزشک عمومی مراجعه میکنید، شما را برای انجام سیتیاسکن و تصویربرداری معرفی میکند، در گذشته چنین وضعیتی وجود نداشت.
وی افزود: این تجهیزات گران هستند و بنابراین تشخیص و درمان از طریق آنها برای خانواده ایرانی هزینهبر است. بسیاری از خانوادهها توانایی پرداخت این هزینهها را ندارند. ما بیمههای پایه و تکمیلی قدرتمندی نداریم؛ بهویژه در مواردی که مردم مجبور میشوند به بیمارستانهای خصوصی مراجعه کنند.
نایبرئیس کمیسیون اجتماعی مجلس ادامه داد: در چنین شرایطی بسیاری از خانوادهها اکنون توانایی پرداخت هزینهها را ندارند و در آینده نیز با این روندی که در پیش گرفتهایم، تقریباً عموم مردم، به جز شاید دو دهک بالای جامعه، از نظر مالی امکان دسترسی مناسب به خدمات درمانی را نخواهند داشت. البته ایران از نظر دانش پزشکی، الحمدلله، پس از پیروزی انقلاب و بهویژه بعد از دوران دفاع مقدس، از نظر دانش پزشکی، علم پزشکی و دستاوردهای پزشکی تقریباً همردیف کشورهای اروپایی و حتی جلوتر است.
وی گفت: در منطقه، ایران از نظر سطح دانش پزشکی شاید بدیلی نداشته باشد. یعنی اگر بیماری در ایران درمان نشود، در هیچ جای دیگر دنیا امکان درمان آن وجود ندارد؛ اما از نظر هزینه، بسیاری از خانوادههای ایرانی همین الان حتی برای یک ایمپلنت ساده نیز توانایی مالی ندارند.
فاصله هزینههای درمانی با توان مالی مردم بسیار زیاد است
جعفریآذر افزود: برای بسیاری از بیماریهای دهان و دندان، که من موضوع زیبایی را در نظر نمیگیرم، همچنین بیماریهای مربوط به کلیه، روده و سایر بیماریها، با وجود اینکه بیمههای پایه و تکمیلی وجود دارند، فاصله هزینه تأمین این خدمات با توان مالی مردم ایران بسیار زیاد است و این فاصله نیز در حال افزایش است.
وی اظهار داشت: در حوزه های مسکن، درمان و نظام تعلیم و تربیت، یعنی آموزش و پرورش ما نیازمند تغییر حمکرانی هستیم این موضوعات نیازمند آن است که ما انشاءالله از همین اکنون و همچنین برای دوران پس از جنگ، در جهت تقویت خانواده ایرانی و توانمند ساختن آنها، یعنی به عبارتی توانمند ساختن مردم عزیزمان، در سیاستها و رویکردها تغییراتی ایجاد کنیم.
بهرهای که از منابع معدنی کشور میبریم، بسیار ضعیف است
نایبرئیس کمیسیون اجتماعی مجلس ادامه داد: بخشی از این موضوع نیز مربوط به صنایع کشور است. برای مثال، در ارتباط با صنایع کشور و بخش معدنی، تقریباً بهرهای که از منابع معدنی کشور میبریم، بسیار ضعیف است.
وی تصریح کرد: در حالی که ایران از نظر منابع معدنی در دنیا جزو کشورهای نخست است. ایران یک درصد جمعیت دنیا را دارد، ولی ۹ درصد معادن دنیا، از جمله طلا، مس و نقره، در ایران قرار دارد.
جعفریآذر گفت: تقریباً از شصت و نه ماده معدنی، همه آنها در ایران وجود دارد، ولی اکنون جایگاه معدن در تأمین منابع، بودجه و منابع رفاهی کشور، حتی در اولویت یا رتبه دهم هم نیست. این بخش میتواند دستکم جایگزین مالیات شود. البته من نمیگویم جایگزین نفت؛ به عبارت دیگر، دولت و مجلس باید اقدامی انجام دهند تا معادن دستکم همردیف مالیات، به تأمین منابع بودجه کشور کمک کنند.
نایب رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس در پاسخ به این پرسش که بطحایی اعلام کرده ۶۰ درصد مردم به بهبود آینده امید ندارند، این وضعیت چه پیامدی برای کارآمدی سیاستهای کلی نظام دارد، گفت: معتقدم گفتن این حرفها، بهویژه از سوی مسئولان، در وهله نخست با رویکردهای رهبری عزیز شهید و رهبری فعلی تعارض دارد. ما نباید مردم را ناامید کنیم. من میگویم اگر فرضاً جایی ۹۹ درصد مشکل وجود دارد، چرا باید به گونهای سخن بگوییم که ناامیدی ایجاد شود؟ چرا قرآن میگوید ناامیدی گناه کبیره است؟ زیرا ناامیدی از رحمت و توکل خداوند عیب است؛ بهویژه در منطق انسان مسلمان، به معنای قرار گرفتن در یک بنبست است.
جعفریآذر افزود: در حالی که ما میگوییم بنبستی را احساس نمیکنیم و باید راهها را طی کنیم و مشکلات را اصلاح کنیم. اگر آقای معاون وزیر یا وزیر دولت معتقد است مردم در برخی حوزهها ناامید شدهاند، دقیقاً اعلام کنند و فهرست آن را ارائه دهند که در بخش امنیتی، اجتماعی و اقتصادی چه مشکلاتی وجود دارد، به مجلس اعلام کنند و بگویند این قوانینی که مجلس شورای اسلامی وضع کرده، موجب ناراحتی و ناامیدی مردم شده است؛ بنابراین بیاییم قوانین را اصلاح کنیم.
ما یکسری مشکلات خودساخته داریم
نایبرئیس کمیسیون اجتماعی مجلس اظهار داشت: این مشکلات که بلای آسمانی نیستند که بر کشور ما نازل شده باشند. ما شاید کشور زلزلهخیزی باشیم، اما زلزلهای هم نیست که مثلاً بگوییم یکباره سی و یک استان کشور را دربرگرفته است. ما یکسری مشکلات خودساخته داریم؛ مشکلاتی که دولت ساخته است. خودساخته یعنی خودمان آنها را ایجاد کردهایم.
وی افزود: برای مثال، موضوع مدرسه را در نظر بگیرید؛ ما میتوانیم این مشکل را ظرف یک سال حل کنیم. آموزش و پرورش یک شعار خوبی دارد و میگوید بهترین مدرسه، نزدیکترین مدرسه است. بنابراین، کاری کنیم همه خانوادهها فرزندان خود را به نزدیکترین مدرسه محل سکونتشان بفرستند.به جای اینکه یک دانشآموز ۴۰ کیلومتر در مسیر باشد،
او تاکید کرد: آردمان را غنیسازی کنیم. آرد محصولی است که همه مردم ایران، اعم از ثروتمند و مستضعف، آن را مصرف میکنند.
نایبرئیس کمیسیون اجتماعی مجلس افزود: بیاییم برای سلامت مردم برنامهای تدوین کنیم که مثلاً فلان ماده مغذی و مقوی را به آرد اضافه کنیم تا به سلامت مردم و جلوگیری از انواع بیماریهای گوارشی، رودهای و معدهای کمک شود. اینها باید انجام شود. برای تامین مسکن مردم هم با توجه به اینکه در جوار شهرهای بزرگ، برخی روستاها خالی هستند، دولت برود زمینهای روستا را خریداری کند.
جعفریآذر اظهار داشت: در آنجا برای بسیاری از مردم خانههای ۲۰۰ متری، ۳۰۰ متری و ۵۰ متری ایجاد کنیم، زمین در اختیارشان قرار دهیم، تسهیلات بدهیم، بسازیم و امکان زندگی را فراهم کنیم؛ همان کاری که ما در دهه شصت، همزمان با جنگ، انجام دادیم. متأسفانه بساط آن از دهه هفتاد جمع شده است.
امروز مسکن برای مردم ایران آخرین آرزو شده است
جعفریآذر در ادامه درباره تجربه سالهای ابتدایی جمهوری اسلامی در حوزه مسکن گفت: اولین روز از جایی که جمهوری اسلامی تأسیس شد یعنی در ۱۲ فروردین ۵۸ یک هفته بعد بنیاد مسکن تأسیس شد؛ یعنی جلوتر از سپاه، جلوتر از جهاد و جلوتر از نماز جمعه تهران؛ امام فرمودند همه مردم، مخصوصاً محرومین، باید خانه داشته باشند. یک هفته بعد از تأسیس جمهوری اسلامی، هنوز هیچ وزارتخانهای تأسیس نشده بود. یعنی میخواست مسکن و زندگی را برای مردم ایران آسان کند اما امروز مسکن برای مردم ایران آخرین آرزو و اولویت شده است.
وی ادامه داد: چرا دیدگاههای سودجویانه، دیدگاههای منفعتطلبانه و دیدگاههای سرمایهدارمسلک در حوزههای مختلف، از جمله در حوزه اشتغال، حاکم شده است؟
باید دولت را در ارتباط با زندگی مردم، مسئول کنیم
نایبرئیس کمیسیون اجتماعی مجلس گفت: باید دولت را در دوره جنگ و بعد از جنگ، هر دولتی که پس از این روی کار باشد و هر مجلسی که تشکیل شود، مسئول زندگی مردم بدانیم. منظور من از دولت، حاکمیت به معنای جمهوری اسلامی است. باید دولت را در ارتباط با زندگی مردم، طبق قانون اساسی، مسئول کنیم.
جعفریآذر افزود: یعنی قانون اساسی را اجرا کنیم و ببینیم قانون اساسی درباره مسکن چه میگوید، درباره شغل چه میگوید، تأمین اجتماعی و بازنشستگی باید چگونه باشد و تربیت بدنی چگونه باید انجام شود. اینها حقوق مردم است. اگر ما پنجاه درصد این حقوق را تأمین کنیم، مردم ایران باز به جمهوری اسلامی ۹۸ درصد رأی میدهند. بله، مسائل اینهاست.
وی گفت: من پزشک نیستم و نمیدانم چرا سرطان بیشتر شده است، ولی برای اینکه چه کاری باید انجام دهیم تا نرخ سلامت را افزایش دهیم پیشنهاداتی دارم به آقای رئیسجمهور هم نامه نوشتم. یا پیشنهاد دادم برای مدارس زنگ صبحانه بگذارید؛ ۱۰ هزار تومان برای هر دانشآموز هزینه صبحانه اختصاص دهید. مانند هیئتهای حسینی و مانند موکبها. صبح، بچهها ۲۰ گرم پنیر و دو عدد خرما با یک تکه نان بربری و سنگک مصرف کنند.
جعفریآذر اظهار داشت: بسیاری از خانوادهها پول تأمین شیر، موز، میوه، کیک و اینها را ندارند. بنابراین، بچه شش ساعت در مدرسه ممکن است گرسنه باشد. اینها راهحل دارد. ما آمادهایم.
جعفریآذر افزود: اگر آقای بطحایی میگوید باید تغییر صورت گیرد، تغییر میتواند اینها باشد. بعضیها تغییر را، خدایی نکرده مانند ترامپ تغییر جمهوری اسلامی معنا میکنند؛ در صورت که ما در بسیاری از حوزهها و بسیاری از موارد، بیدلیل برای مردم هزینه ایجاد کردهایم. بله، میشود این موارد را برداریم.
وی در ادامه درباره حوزه درمان گفت: من معتقدم در ایران میتوانیم براساس درخواست یا دستور رهبری عزیز شهید که فرمودند کاری کنید که مردم اگر بیمار شدند، به غیر از رنج بیماری، رنج دیگری نداشته باشند، عمل کنیم. اکنون هم رنج بیماری وجود دارد و هم رنج بیپولی. ما میتوانیم کاری کنیم که در ایران، حداقل درمان برای مردم رایگان باشد. درمان هم یک موضوع تبلیغاتی نیست. باید درمان بیماری را برای مردم ایران رایگان کنیم. راه دیگری به غیر از آن نداریم و این کار امکانپذیر است. بحث من این است که میشود. تغییرات در این حوزه ها امکان پذیر است و ما تغییر را میتوانیم با برداشتن هزینهها از دوش مردم ایجاد کنیم.