«وحشی»، روایتگر جدال رویاهای یک زن با واقعیت
علی ناصری خبرنگار و منتقد سینما در یادداشتی به نقد و بررسی فیلم سینمایی «وحشی» ساخته شراره سروش پرداخته است.
فیلم سینمایی «وحشی» ساخته شراره سروش که به تازگی از پلتفرم فیلمنت به صورت آنلاین اکران شده، یکی از فیلمهای اجتماعی اکران شده در سال گذشته سینمای ایران به حساب میآید که روایتی کاملاً زنانه را دنبال میکند و سعی دارد مخاطبش را با دنیای زنی همراه کند که در تلاش است تا برای از دست رفتههای زندگیاش بجنگد و با نادیده گرفتن سیاهیها این ذهنیت را دنبال میکند که شاید بتواند روزهای رفته یا هر آنچه از دست رفته را جبران کند. او همانطور که برای عصیانگری خود کلمه "وحشی" را انتخاب کرده همچنان از دنیای رام شده اطرافش آسیب میبیند و مثال تافتهای جدا بافته از آن محیط است.
«وحشی» دو مفهوم بازگشت و مادرانگی را با هم در فضایی رئالیستی دنبال میکند اما کارگردان سعی کرده در این فضا گاه ساختار بصری اثرش را به سمتی ببرد که رویاهای از دست رفته مادر را هم نشان دهد یا حداقل قابل لمس کند و در راستای دستیابی به همین اتمسفر، در کنار امر واقع که دیده میشود، در ساختار بصری اثرش، وجهی ذهنی را نیز وارد کرده که اگرچه به رویاپردازی مستقیم نمیرسد، اما از رویاهای موجود در ذهن زن خبر میدهد و از این طریق به درونیات او نزدیک میشود، مادری که حتی با مقایسه دستان خود با دستان پسرش در زیر نور خورشید به وجد میآید و فیلمساز با تعریف مسیری درست، تضاد واقعیت محتوم و میل و خواسته این زن را نه اینکه توضیح دهد بلکه قابل درک و لمس میکند.
مادر قصه «وحشی» سعی دارد آنچه از دست رفته را با هر آنچه که میتواند جبران کند اما فیلمساز با صراحت همواره واقعیت را در برابر او قرار میدهد، واقعیتی که تلختر و صریحتر از آن چیزی است که این زن همیشه در زندگی تصور کرده و مثل دوران جوانی که رابطه عاطفی با مردی سالخوردهتر از خودش او را سرخورده کرده و به دنبال رویاهایی به ترکیه کشانده و آنجا هم با سرابی از رویاهایش روبرو شده، در بازگشتی که دارد هم واقعیت با آنچه که در ذهنش میگذرد در تضاد است و حال با احساساتی روبرو شده که عنصری چون فرزند، در او زنده کرده و او را به انسانی سر به راهتر و آرامتر تبدیل کرده است هر چند فرزند او بر خلاف آنچه که انتظار دارد همدلی و همراهی چندانی نشان نمیدهد و حتی به یک بزهکار یا سارق حرفهای تبدیل شده است. با این حال مادر هیچ ایده و فکری جز مادرانگی در ذهن ندارد و واقعیت را نمیبیند و همچنان سعی دارد آن رویایی را زیست کند که مطلوب خود میداند.
«وحشی» در نهایت مخاطب را با ضرورت مواجهه با واقعیت و هزینه گریز از آن روبهرو میکند، اما در برخی صحنهها فیلمساز برای کمتر کردن میزان صراحت و مهیب بودن تلنگری که در اثرش نهفته به سمت فضاهایی میرود که تا حدی میزان احساسات جاری در آن غلیظ و کمی خارج از فضای فیلم است و این را میتوان یکی از ضعفهای «وحشی» دانست.
اولین اثر سینمایی شراره سروش گرچه دنیایی زنانه دارد، در ورطه بیانیهپردازیهای فمینیستی نمیافتد و به جای دنبال کردن ژستهای روشنفکرانه، جهان خود را بر پایه تجربه زیسته شخصیت بنا میکند و به همین دلیل برای زنان ایرانی میتواند دنیایی ملموس داشته باشد و دیدنش را میتوان پیشنهاد کرد. فیلم همانطور که شخصیت اصلیاش را در نادیده گرفتن واقعیت با پیامدهای انتخابهایش روبهرو میکند، خود نیز تلاش میکند از واقعیت فاصله نگیرد و داستان اجتماعیاش را با رویکردی واقعگرایانه روایت کند چراکه مخاطب سینما نیز بیش از اینکه نیازمند دنبال کردن مانیفستهای فلسفی، روانشناختی و اجتماعی بی ارتباط با زندگی واقعیاش باشد، به پرداختهای واقعگرایانه بومی از زندگی زیستهاش نیاز دارد.
«وحشی» اثری منسجمتر و خوشساختتر از آن حدی است که از یک فیلم اولی انتظار میرود و میتواند نوید ظهور یک فیلمساز زن دغدغهمند را دهد که سینما را میشناسد و در روایت داستان اجتماعیاش واقعیت را مهمتر از ژستهای مد روز روشنفکری میداند.
