هر فیلم مستند یک سند تاریخی برای آیندگان است/ عملکرد مرکز گسترش در شرایط جنگ
محمد حمیدی مقدم مدیرعامل مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی گفت: وظیفه ما ثبت دقیق وقایع و حمایت از فیلمسازان است. هر فیلمی که مستندسازان برای ثبت حقایق کشور تولید میکنند، یک سند تاریخی برای آیندگان است.
به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی، سمیرا جعفری/ صبا: در شرایطی که بحرانهای ناشی از جنگ، بسیاری از بخشهای سینمایی را با رکود و توقف مواجه کرده، نقش نهادهای حمایتی بیش از گذشته اهمیت پیدا میکند. در این میان، مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی بهعنوان یکی از مهمترین بازوهای تولید و حمایت از سینمای غیرتجاری، تلاش کرده با حفظ چرخه تولید، از تعطیلی کامل بدنه سینمای مستند و تجربی جلوگیری کند.
این مرکز که در سالهای گذشته تمرکز ویژهای بر تولید آثار مستند، انیمیشن و فیلمهای تجربی داشته، در شرایط بحرانی نیز سعی کرده پروژههای در حال تولید را متوقف نکند و حتی در برخی موارد، حمایت از سوژههای مرتبط با بحران، جنگ و پیامدهای اجتماعی آن را در اولویت قرار دهد. .
با این حال، محدودیت منابع مالی، دشواریهای تولید در شرایط ناامن، کاهش امکان اکران و نمایش آثار، و همچنین افت مخاطب، از جمله چالشهایی است که عملکرد این مرکز را تحت تأثیر قرار داده است. از سوی دیگر، اهمیت روایتگری در زمان بحران، باعث شده نگاهها بیش از پیش به سینمای مستند بهعنوان ابزاری برای ثبت واقعیتها و بازتاب شرایط اجتماعی جلب شود.
در چنین فضایی، بررسی عملکرد این مرکز و سیاستهای آن در مواجهه با بحران، میتواند تصویری روشنتر از وضعیت کلی سینمای مستند و تجربی در ایران ارائه دهد.
محمد حمیدیمقدم، مدیرعامل مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، در گفتوگو با صبا، وضعیت این مرکز پس از حوادث اخیر و نقش مستندسازان در ثبت واقعیات را تشریح کرد. او تاکید کرد که با وجود خسارتهای محدود به ساختمان و تجهیزات، فعالیتها ادامه یافته و ثبت مستندات از بحرانها، اولویت اصلی مرکز است. .
مدیریت بحران و بازسازی سریع
حمیدیمقدم در توضیح خسارتهای وارد شده گفت: «خسارت به مرکز گسترش خوشبختانه زیاد نبود و تلفات جانی هم نداشتیم. آسیبها بیشتر به ماشینهای پارکشده و ساختمانهای اداری وارد شد. پلاتوی تصویری آسیب دید و شیشهها شکست، اما روند فعالیت مرکز مختل نشد. یک روز کامل مرکز تعطیل شد تا نخالهها و غبارهای وارد شده پاکسازی شود و با همکاری همکاران و شهرداری، این کار طی همان روز انجام شد.»
او اضافه کرد که مرکز با تمهیدات از پیش طراحی شده، باکسهای مونتاژ فعال کرده بود تا مستندسازان بتوانند پلانهای روزانه خود را بازبینی کنند و مرکز به عنوان پاتوق اصلی در طول تعطیلات و بحران در دسترس بود. این اقدام باعث شد حتی در شرایط تعطیلی ادارات و دفاتر، مستندسازان بتوانند به فعالیت خود ادامه دهند.
حمایت سازمان سینمایی و شهرداری
حمیدیمقدم با اشاره به همکاری نزدیک سازمان سینمایی و شهرداری گفت: «از همان لحظات اولیه، ریاست محترم سازمان، جناب آقای دکتر فریدزاده، و همکاران اداری در جریان قرار گرفتند. شبانه و فردای حادثه بازدید انجام شد و خسارتها لیستبرداری شد. اولویت با حفاظت از خانوادهها و خانههای شخصی بود و مرکز گسترش به عنوان یک مرکز اداری در ادامه قرار گرفت، اما پیگیری خسارتها توسط بخش اداری مرکز در حال انجام است.»
حفاظت از آرشیو و فعالیتهای دورکاری
حمیدیمقدم تاکید کرد که حفاظت از آرشیو مرکز که شامل صدها عنوان فیلم مستند، کوتاه، داستانی، انیمیشن و تجربی است، از اهمیت بالایی برخوردار است. «با توجه به بحران، چندین نسخه پشتیبان ایجاد شد و در مکانهای مختلف نگهداری شد تا در صورت آسیب، آثار محفوظ بمانند. ارتباط مدیران با کارمندان به صورت دورکاری ادامه داشت و معاونت مستند به عنوان مرکز ثقل فعالیتها، ۲۴ساعته در مرکز حضور داشت و بر تولیدات نظارت میکرد.»
او همچنین به اهمیت حفظ جریان تولیدات اشاره کرد: «با وجود تعطیلی دفاتر، مدیران و فیلمسازان در ارتباط مستقیم با مرکز قرار داشتند و تولیدات ادامه پیدا کرد. این تمهیدات باعث شد که حتی در شرایط بحرانی، مرکز گسترش بتواند به وظیفه حمایتی خود عمل کند.
نقش مستندسازان در بحرانها
حمیدیمقدم درباره نقش مستندسازان در ثبت وقایع توضیح داد: «فیلمسازانی که توان تطبیق با شرایط بحرانی را دارند، همانهایی هستند که ما به آنها «واکنش سریع» میگوییم. این افراد بدون تردید دوربین خود را به دست میگیرند و واقعیتهای پیرامونشان را ثبت میکنند. این مستندسازان جانفشانانه در کنار کشور ایستادهاند و تصاویر واقعی از تجاوزات و جنگها را ضبط میکنند. »
او افزود که گروه دیگری از فیلمسازان آرامتر وارد جریان میشوند و به مرور به ثبت مستندات میپیوندند. «برای ما مهم است که هر فیلمسازی که نسبت به این رخداد احساس مسئولیت کند، مورد حمایت قرار گیرد، حتی اگر بلافاصله وارد صحنه نشده باشد. این طبقهبندی نشان میدهد که همه واکنشها ارزشمند است.»
حمیدیمقدم با تاکید بر اهمیت ثبت مستندات برای نسلهای آینده گفت: «این آثار نه تنها باید در سطح داخلی مورد استفاده قرار گیرد، بلکه به عنوان اسناد بینالمللی حقانیت مردم ایران را در برابر تجاوز آشکار نشان دهد. ما اعتقاد زیادی به جشنوارهها نداریم، زیرا بسیاری از آنها تحت کنترل رسانههای صهیونیستی هستند، اما رسانههای مجازی و شبکههای اجتماعی بستر مناسب برای انتقال پیامهای مستند هستند.»
اولویتها و سبد تولید فیلمهای مرکز
مدیرعامل مرکز گسترش درباره اولویتهای تولید توضیح داد: «از مجموع تولیدات مرکز، حدود ۱۰ تا ۱۵ فیلم به موضوع جنگ رمضان اختصاص دارد و بقیه آثار موضوعات متنوعی دارند. محور اصلی تولید مستندها، ثبت واقعیات و رویدادهای معاصر است، اما تنوع در موضوعات حفظ خواهد شد. مستندها زاییده مکان و زمان واقعی هستند و طبیعی است که رویدادهای جاری بر تولید آنها تاثیر بگذارد.»
او با اشاره به اهمیت نگاه متفکرانه و اندیشمندانه مستندسازان افزود: «فیلمسازانی که به این جریان میپیوندند باید بتوانند از التهاب اولیه عبور کنند و با تحلیل دقیق محیط پیرامون، آثار خود را تولید کنند. هدف ما ثبت دقیق حقایق و واقعیتها برای نسلهای آینده است.»
بودجه، مشارکت و چشمانداز جشنوارهها
حمیدیمقدم به چالشهای بودجهای مرکز اشاره کرد: «با توجه به هزینههای بازسازی زیرساختها و محدودیتهای اقتصادی، برنامهریزی دقیق و مدیریت منابع ضروری است. با همکاری سازمان سینمایی، امیدواریم بودجه مرکز کاهش نیابد و حتی افزایش یابد تا بتوانیم کیفیت و تعداد تولیدات مستند را ارتقا دهیم.»
او درباره سیاست مشارکت افزود: «مرکز گسترش نقش تسهیلگر در ارتباط فیلمسازان با منابع مالی و نهادها را فعال کرده است. ما مشارکت با نهادها، وزارتخانهها، بنگاههای اقتصادی و خود فیلمسازان را دنبال میکنیم تا تولیدات مستند و انیمیشن به بهترین شکل ممکن انجام شود.»
حمیدیمقدم همچنین به جشنواره سینما حقیقت اشاره کرد: «برگزاری جشنواره، علیرغم چالشهای مالی و تورمی، همچنان یک اولویت است. هدف ما این است که جشنواره با تمرکز بر حمایت از تولیدات مستند برگزار شود و هزینهها از اهداف حمایتی پیشی نگیرد. در سال جاری، بخش ویژهای برای آثار مرتبط با جنگ رمضان در نظر گرفته شده است.»
تاکید بر اهمیت ملی و تاریخی ثبت وقایع
مدیرعامل مرکز گسترش در جمعبندی گفت: «وظیفه ما ثبت دقیق وقایع و حمایت از فیلمسازان است. هر فیلمی که مستندسازان برای ثبت حقایق کشور تولید میکنند، یک سند تاریخی برای آیندگان است. این آثار نه تنها باید برای نسل حاضر بلکه برای مستندسازان و پژوهشگران آینده منبع الهام و مرجع باشند.»
او ادامه داد: «امیدواریم با همکاری نهادهای مختلف و افزایش بودجه، این نقش خطیر فرهنگی و ملی به بهترین شکل ایفا شود. مستندسازان باید در مهمترین مقطع تاریخی کشور حضور فعال داشته باشند و تصاویر و روایتهای این روزهای پر التهاب ثبت شود.»
برنامههای عملیاتی مرکز
حمیدیمقدم با تشریح برنامه عملیاتی مرکز گفت: «مرکز گسترش در سال ۱۴۵ برنامهریزی کرده است که از تولیدات مستند حمایت کند، مشارکت با سرمایهگذاران و نهادها را فعال کند و جشنواره سینما حقیقت را با رعایت اولویتهای حمایتی برگزار نماید. هدف ما افزایش سطح فیلمسازی مستند، انیمیشن و حتی فیلمهای داستانی کمبودجه است تا تولیدات با کیفیت و متنوع در دسترس قرار گیرد.»
مدیرعامل مرکز گسترش در پایان تاکید کرد: «هر فیلم مستندی که توسط فیلمسازان تولید میشود، یک سند ملی و بینالمللی است. حمایت از این آثار نه تنها یک وظیفه حرفهای بلکه یک مسئولیت ملی است. ما امیدواریم با بودجه مناسب و همکاری نهادها، این روند مستندسازی به بهترین شکل ادامه یابد و نسلهای آینده بتوانند این دوره تاریخی را با واقعیت و دقت مشاهده کنند.»
