ضرورت آمادگی دانشگاهها برای آغاز سال تحصیلی با رویکرد تقویت نشاط دانشجویی
گردهمایی معاونان فرهنگی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی منطقه ۷ کشور، روز چهارشنبه ۳۱ تیرماه، با حضور برخط دکتر معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، به میزبانی معاونت فرهنگی دانشگاه شیراز، برگزار شد.
به گزارش ایلنا، وحید شالچی در گردهمایی معاونان فرهنگی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی منطقه ۷ کشور، طی سخنانی با اشاره به اهمیت آغاز سال تحصیلی پیشرو، بر ضرورت آمادگی همهجانبه دانشگاهها تأکید کرد و گفت: لازم است از هماکنون برای مهرماه برنامهریزی دقیق داشته باشیم و دانشگاهها با در نظر گرفتن سناریوهای مختلف، آمادگی لازم را برای آغاز سال تحصیلی فراهم کنند. سناریوی مطلوب، آغاز حضوری سال تحصیلی است و باید همه دانشگاهها خود را برای این شرایط آماده کنند؛ در عین حال، لازم است برای شرایط احتمالی دیگر نیز برنامهریزی داشته باشیم.
وی با اشاره به تجربه سالهای گذشته تصریح کرد: دانشگاه زمانی میتواند نقش واقعی خود را ایفا کند که محیطی پویا، زنده و مبتنیبر تعاملات حضوری باشد و فعالیتهای مجازی هرگز نمیتواند جایگزین کامل کارکردهای فرهنگی و اجتماعی دانشگاه شود.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، یکی از مهمترین چالشهای امروز دانشگاهها را کاهش فراگیری فعالیتهای فرهنگی دانست و اظهار کرد: بخش بزرگی از بدنه دانشجویی کشور امروز درگیر فعالیتهای فرهنگی دانشگاه نیست و این مسئله یک چالش جدی محسوب میشود؛ زیرا این گروه معمولاً در سایر فعالیتهای فرهنگی جامعه نیز مشارکت ندارند.
وی تأکید کرد: جامعه دانشجویی تغییر کرده است، اما ما همچنان با همان برنامهها و قالبهای گذشته پیش میرویم. اگر میخواهیم طیف گستردهتری از دانشجویان را جذب کنیم، باید به برنامههای فرهنگی تنوع ببخشیم، طرحی نو دراندازیم و از تکرار قالبهای گذشته فاصله بگیریم.
شالچی با اشاره به ویژگیهای نسل جدید دانشجویان گفت: دانشجویان نوورود، وارث نظامهای فرهنگی پیش از دانشگاه هستند و بسیاری از مؤلفههای هویتی آنان پیش از ورود به دانشگاه شکل گرفته است؛ بنابراین برنامههای فرهنگی دانشگاه باید متناسب با این واقعیت طراحی شود.
وی افزود: دانشگاه نباید همه مسئولیت شکلگیری هویت دانشجویان را بر دوش خود ببیند؛ بلکه باید با شناخت دقیق ویژگیهای نسل جدید، برنامههایی متناسب با نیازها و اقتضائات آنان تدوین کند.
فعالیت فرهنگی؛ پیشنیاز موفقیت آموزشی و پژوهشی
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم با تأکید بر اهمیت سرمایهگذاری در حوزه فرهنگ و اجتماع دانشگاهها، تأکید کرد: اگر امروز در حوزه فرهنگی و اجتماعی سرمایهگذاری نکنیم، فردا حتی انجام مأموریتهای آموزشی و پژوهشی دانشگاهها نیز با دشواری روبهرو خواهد شد.
وی اجرای سهم پیشبینیشده بودجه فرهنگی را ضروری دانست و گفت: همانگونه که برای دیگر بخشهای دانشگاه منابع تأمین میشود، فعالیتهای فرهنگی نیز باید بهعنوان یک ضرورت مورد حمایت قرار گیرند.
دکتر شالچی بر ضرورت تقویت ارتباط مدیران دانشگاه با همه طیفهای دانشجویی تأکید کرد و گفت: یکی از مهمترین وظایف مدیران دانشگاه، حفظ مسیر ارتباط با همه دانشجویان، با همه سلایق و گرایشهاست.
وی تشکلهای دانشجویی، انجمنهای علمی، کانونهای فرهنگی و نشریات را مهمترین حلقههای واسط میان مدیریت دانشگاه و دانشجویان دانست و افزود: این مجموعهها میتوانند با هزینهای اندک، فعالیتهای فرهنگی گسترده و اثرگذاری را سامان دهند و حتی در جذب منابع بیرونی برای دانشگاهها نقشآفرین باشند.
وی نشاط را یکی از ارکان مهم محیط دانشگاه برشمرد و اظهار داشت: دانشگاه باید محیطی باشد که دانشجو علاوهبر آموزش، فرصت تجربه هنر، ورزش، گفتوگو، مهارتآموزی و فعالیتهای فرهنگی را نیز در آن بیابد.
دکتر شالچی با اشاره به تجربه دانشگاههای موفق جهان تأکید کرد: هرچه جذابیت محیط دانشگاه برای حضور و ماندگاری دانشجویان بیشتر باشد، موفقیت دانشگاه در انجام مأموریتهای فرهنگی نیز افزایش خواهد یافت.
حفظ انسجام ملی؛ مهمترین مسئولیت فرهنگی دانشگاهها
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم با اشاره به شرایط ویژه کشور، حفظ انسجام ملی را یکی از مهمترین مأموریتهای دانشگاهها دانست و گفت: هر اقدامی که موجب تقویت انسجام ملی شود، باید مورد حمایت قرار گیرد و از هر اقدامی که به دوقطبی شدن جامعه دامن بزند، باید پرهیز شود.
وی با تأکید بر اینکه برنامههای فرهنگی باید بازتابدهنده تنوع جامعه ایران باشد، تصریح کرد: فعالیتهای فرهنگی زمانی موفق خواهند بود که همه دانشجویان بتوانند خود را در آنها ببینند و با آنها احساس همذاتپنداری کنند.
شالچی در بخش پایانی سخنان خود، با اشاره به محدودیت منابع مالی، بر توسعه همکاری دانشگاهها با شهرداریها، بنیادها، نهادهای فرهنگی و دیگر دستگاههای اجرایی تأکید کرد و گفت: در شرایط کنونی باید به سمت فعالیتهای فرهنگی کمهزینه اما اثرگذار حرکت کنیم و از همه ظرفیتهای بیرونی برای تقویت برنامههای فرهنگی و اجتماعی بهره بگیریم.
وی همچنین خواستار استفاده حداکثری از ظرفیت تشکلهای دانشجویی، انجمنهای علمی و کانونهای فرهنگی برای طراحی و اجرای برنامههای فرهنگی شد و اظهار امیدواری کرد که دانشگاهها با برنامهریزی مناسب، سال تحصیلی جدید را با نشاط، امید، مشارکت و سرمایه اجتماعی بیشتر آغاز کنند.
ظرفیتهای تاریخی و فرهنگی منطقه ۷ کشور
معاون فرهنگی و اجتماعی دانشگاه شیراز نیز در جریان این نشست، ضمن گرامیداشت یاد شهدای انقلاب و دفاع مقدس و آرزوی سرفرازی برای مدافعان امنیت در جنوب کشور، بر اهمیت نقشآفرینی راهبردی این منطقه در عرصههای فرهنگی و سیاسی تأکید کرد.
ابراهیم عباسی با اشاره به اینکه دبیرخانهی منطقه ۷ کشور به میزبانی دانشگاه شیراز فعال است، تصریح کرد: منطقه ۷ تنها یک تقسیمبندی جغرافیایی نیست؛ این منطقه شامل استانهای مهم بوشهر، کهگیلویه و بویراحمد و فارس، مهد شاعران، نویسندگان برجسته و کانون دفاع جانانه از کیان ایران اسلامی است.
وی با یادآوری نامآورانی چون آریوبرزن، سلمان فارسی، امامقلیخان، رئیسعلی دلواری و سرداران مهدوی و تنگسیری، افزود: همانگونه که در تاریخ، استعمارگران از خلیج فارس بیرون رانده شدند، امروز نیز این منطقه در خط مقدم دفاع از کشور قرار دارد و ظرفیتهای فرهنگی آن از دیگر مناطق متمایز است.
دکتر عباسی در این نشست که با حضور نمایندگان ۲۲ دانشگاه از مجموع ۲۴ دانشگاه استان فارس و معاونین فرهنگی دانشکدههای دانشگاه شیراز برگزار شد، با اشاره به شرایط حساس کنونی اظهار داشت: ما هفتماه از فضای حضوری دانشگاهها فاصله گرفتهایم. دانشجویان با انبوهی از نگرانیها و اضطرابها به محیط دانشگاه بازمیگردند.
وی ادامه داد: اولویت ما در این ترم، ایجاد آرامش است؛ چراکه دانشگاه کانون جریانسازی است و اگر در این محیط آرامش حکمفرما باشد، این آرامش به سایر بخشهای جامعه نیز تسری خواهد یافت.
علیرضا رمضانزاده، مدیر فرهنگی دانشگاه شیراز هم در ابتدای این رویداد، دستورکار نشست را تشریح کرد و گفت: هماندیشی برای سیاستگذاری و برنامهریزی فرهنگی و اجتماعی آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵، برنامهریزی ویژه برای دانشجویان نوورود با هدف ارتقای نشاط، امید، پویایی، انسجام و سرمایه اجتماعی، بررسی نیازها و چالشهای فرهنگی و اجتماعی دانشگاههای منطقه، بررسی اقدامات فرهنگی، اجتماعی و روانشناختی متناسب با شرایط پس از جنگ تحمیلی و همچنین تبادل تجربههای موفق و تدوین برنامههای مشترک فرهنگی از مهمترین محورهای این نشست است.
در این نشست، معاونان و مدیران فرهنگی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی منطقه ۷ کشور، دیدگاهها، تجربیات و پیشنهادهای خود را درباره محورهای مطرحشده ارائه کردند و بر ضرورت همافزایی دانشگاههای منطقه در اجرای برنامههای مشترک فرهنگی و اجتماعی و بهرهگیری از حمایتهای وزارت علوم تأکید شد.
