مرکز وکلای قوه قضاییه:
سیاسیسازی سازوکارهای آژانس علیه ایران را نمیپذیریم/ آژانس در برابر حمله به تأسیسات هستهای ایران پاسخگو باشد
مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه در بیانیهای رسمی در واکنش به تصویب قطعنامه اخیر شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی علیه ایران، این تصمیم را «سیاسیشده و فاقد توازن» دانست و خواستار بازگشت موضوع به مسیر گفتوگوی فنی، حقوقی و دیپلماتیک شد.
به گزارش ایلنا، مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه، در پی تصویب قطعنامه اخیر شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی علیه جمهوری اسلامی ایران با ۲۳ رأی موافق، ۳ رأی مخالف و ۸ رأی ممتنع و درخواست گزارش موضوع به شورای امنیت سازمان ملل متحد، این اقدام را محکوم کرد.
این مرکز با تأکید بر ضرورت رعایت اصول حقوق بینالملل، حفظ استقلال نهادهای تخصصی و پرهیز از سیاسیسازی سازوکارهای پادمانی، در بیانیهای دیدگاهها و مواضع خود را در این خصوص اعلام کرد که موارد آن به شرح زیر است:
۱. آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای کمک به صلح و امنیت هستهای جهان ایجاد شده است، نه برای تبدیل شدن به ابزار فشار سیاسی علیه دولتهای عضو. فلسفه وجودی آژانس، توسعه استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای، نظارت فنی و پادمانی و جلوگیری از انحراف فعالیتهای هستهای به سمت مقاصد نظامی است. این وظایف باید با بیطرفی، استقلال و حسن نیت انجام شود.
۲. حق استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای، حق مسلم و قراردادی دولتهای عضو NPT است. ماده IV معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای، حق ذاتی و غیرقابل سلب دولتهای عضو برای تحقیق، تولید و استفاده از انرژی هستهای برای مقاصد صلحآمیز را به رسمیت شناخته است؛ حقی که نمیتوان آن را با فشار سیاسی یا تفسیر گزینشی تعهدات پادمانی بیاثر کرد.
۳. پرسش اساسی از شورای حکام این است: آژانس در برابر حمله به تأسیسات هستهای تحت پادمان خود چه کرده است؟
اسناد رسمی خود آژانس ثبت کردهاند که در ژوئن ۲۰۲۵ تأسیسات هستهای ایران هدف حملات نظامی قرار گرفتند و پس از آن فعالیتهای راستیآزمایی آژانس متوقف و بازرسان از ایران خارج شدند. آژانس همچنین در گزارشهای رسمی خود حملات سال ۲۰۲۶ به نطنز، بوشهر و دیگر تأسیسات هستهای ایران را ثبت کرده و تصریح کرده است که حمله به تأسیسات هستهای با اصول حقوق بینالملل مغایر است.
با این حال، سؤال ملت ایران همچنان بیپاسخ است: چرا این محکومیتها به اقدام مؤثر حقوقی و بینالمللی تبدیل نشد؟
۴. سکوت و انفعال آژانس در برابر تهدیدها و حملات علیه تأسیسات هستهای ایران، با وظیفهای که از یک نهاد بینالمللی تخصصی و مسئول انتظار میرود، سازگار نیست.
امروز نیز، در حالی که تهدیدهای آشکار علیه تأسیسات هستهای ایران ادامه دارد و رئیسجمهور آمریکا مجدداً از احتمال حمله به یک تأسیسات هستهای ایران سخن گفته است، انتظار طبیعی و حقوقی آن است که آژانس از امنیت تأسیسات تحت پادمان خود و اصل منع حمله به تأسیسات هستهای صلحآمیز دفاع کند.
۵. نگرانی دیگر، امنیت دانشمندان و متخصصان هستهای ایران و حفاظت از اطلاعات حساس است. انتشار یا انتقال اطلاعاتی که بتواند امنیت اشخاص، تأسیسات و زیرساختهای هستهای را در معرض خطر قرار دهد، با مسئولیتهای حرفهای و امنیتی یک نظام پادمانی سازگار نیست. خود نظام امنیت هستهای آژانس بر ضرورت حفاظت از اطلاعات حساس و جلوگیری از افشای غیرمجاز اطلاعاتی که میتواند امنیت فیزیکی را به خطر اندازد تأکید دارد.
ترور دانشمندان و متخصصان هستهای ایران و حمله به تأسیسات هستهای، دو روی یک تهدید علیه امنیت علمی و صلحآمیز کشور است و جامعه بینالمللی نمیتواند نسبت به آن بیتفاوت باشد.
۶. ما اصل صلاحیت قانونی آژانس در اجرای پادمانها را انکار نمیکنیم؛ اما با قاطعیت با سیاسیشدن این صلاحیت و استفاده گزینشی از سازوکارهای پادمانی مخالفیم.
ماده XII.C اساسنامه آژانس، سازوکار گزارش موارد عدم پایبندی به شورای امنیت را پیشبینی کرده است؛ اما این سازوکار نباید به ابزاری برای فشار سیاسی، تهدید نظامی یا مشروعیتبخشی به حمله علیه یک دولت عضو تبدیل شود.
۷. اگر آژانس واقعاً مدافع صلح و امنیت هستهای است، باید در برابر همه تهدیدها یکسان بایستد.
نمیتوان از ایران اجرای کامل تعهدات پادمانی را مطالبه کرد، اما در برابر حمله به تأسیسات تحت پادمان، تهدید به حمله مجدد و به خطر افتادن جان دانشمندان و کارکنان هستهای سکوت کرد.
حقوق بینالملل نباید فقط برای نظارت بر ایران به کار گرفته شود؛ باید برای حمایت از ایران در برابر نقض حقوق بینالملل نیز به کار گرفته شود.
مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه، تصمیم اخیر شورای حکام را در شرایط کنونی اقدامی سیاسیشده و فاقد توازن لازم میداند و خواستار بازگشت موضوع به مسیر گفتوگوی فنی، حقوقی و دیپلماتیک است.
ما از آژانس میخواهیم:
- حملات به تأسیسات هستهای ایران را صریح و بدون تبعیض محکوم کند؛ امنیت تأسیسات و کارکنان هستهای تحت پادمان را تضمین و پیگیری کند؛ در برابر تهدیدهای جدید به تأسیسات هستهای ایران موضع روشن و فوری اتخاذ نماید؛ از افشای اطلاعات حساس که امنیت اشخاص و تأسیسات را به خطر میاندازد جلوگیری کند؛ و از تبدیل سازوکارهای فنی و پادمانی به ابزار فشار سیاسی جلوگیری نماید.
ایران حق دارد از حاکمیت، امنیت، دانشمندان، زیرساختهای علمی و حقوق مسلم هستهای صلحآمیز خود دفاع کند؛ و در پایان تأکید میکنیم:
آژانس اگر امروز در برابر تهدید حمله به تأسیسات هستهای ایران سکوت کند، فردا نمیتواند ادعا کند که از نظام ایمنی، امنیت و عدم اشاعه هستهای در جهان دفاع کرده است.صلح هستهای با بمب و تهدید ساخته نمیشود بلکه با عدالت، قانون و رفتار برابر با ملتها ساخته میشود.
