مذاکره نه بد است نه خوب؛ ابزاری برای پیشبرد منافع و امنیت ملی است آزموده را آزمودن خطاست

به گزارش خبرنگار ایلنا، اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه در نشست خبری خود که صبح امروز برگزار شد گفت: امروز، مصادف با ۱۶ شهریور، روز سیستان و بلوچستان است و جا دارد به این مناسبت، این روز را به هموطنان عزیزمان در استان سیستان و بلوچستان تبریک بگوییم و بر اهمیت این منطقه بسیار مهم تأکید کنیم.

وی ادامه داد: سیستان و بلوچستان یکی از مهم‌ترین نقاط اتصال ایرانِ سرزمینی با پیشینه‌ای تمدنی و استوار است؛ منطقه‌ای که از یک سو به دریای عمان و اقیانوس هند راه دارد و از سوی دیگر، در مجاورت پاکستان و در امتداد مسیرهای طبیعی ارتباطی ایران با شبه‌قاره و آسیای مرکزی قرار گرفته است.

سخنگوی وزارت خارجه گفت: چابهار، به‌عنوان تنها بندر اقیانوسی ایران، می‌تواند حلقه اتصال آسیای مرکزی و ایران به اقیانوس هند باشد و این مسیر را تا دریای خزر و روسیه امتداد دهد. البته همه ما می‌دانیم که اهمیت واقعی سیستان و بلوچستان فقط در بندر و موقعیت جغرافیایی آن خلاصه نمی‌شود؛ بلکه اهمیت این استان در پیوند میان جغرافیا، تاریخ، تجارت، فرهنگ و سرمایه انسانی است.

بقایی با اشاره به وقایع هفته گذشته گفت: شهادت جمعی از فرزندان این آب و خاک، از جمله کودک شهید، امیرعلی کریمی، را به خانواده‌های محترم شهدا و عموم مردم ایران تسلیت عرض می‌کنم.بار دیگر باید به یاد داشته باشیم که نمود واقعی نگاه آمریکا به ما و جنایت‌های آن، در همین تجاوز نظامی بود که در هفته گذشته اتفاق افتاد و طی آن، مراسم جشن و سرود هموطنان ما در کوهستکِ سیریک مورد حمله قرار گرفت.

وی ادامه داد: همچنین لازم می‌دانم به هموطنان عزیزمان در استان کردستان، به‌دلیل حادثه دلخراش کامیون که منجر به جان‌باختن جمعی از هم‌میهنانمان شد، تسلیت عرض کنم و این مصیبت را به خانواده‌های داغدار آنان تسلیت می‌گویم.همچنین از مدیریت خوب مقام‌های استانی در سنندج و استان کردستان تشکر می‌کنم.

سخنگوی وزارت خارجه یادآور شد: منطقه ما در وضعیت بسیار پیچیده‌ای قرار دارد. تجاوز نظامی آمریکا که از ۹ اسفند آغاز شد، با همدستی رژیم صهیونیستی، تا به امروز به اشکال مختلف، از جمله محاصره دریایی و جنگ اقتصادی، ادامه پیدا کرده است. جنگ اقتصادی آمریکا نیز موج جدیدی از اقدامات علیه یک کشور نیست؛ این اقدامات فقط علیه ایران نیست، بلکه علیه کل جامعه جهانی، علیه اصول و حاکمیت کشورها و علیه تجارت آزاد است.

وی با اشاره حملات رژیم صهیونیستی به غزه و لبنان گفت: همزمان، جنایات رژیم صهیونیستی در لبنان نیز به‌شدت ادامه دارد. نسل‌کشی فلسطینیان در غزه و کرانه باختری نیز بدون هیچ وقفه‌ای تداوم دارد. در چند روز اخیر شاهد ادامه کشتار فلسطینیان بودیم؛ از جمله یک کودک فلسطینی، یک دختر بچه که در بازگشت از مدرسه، در نخستین روز سال تحصیلی، قربانی جنایت جنگی رژیم صهیونیستی شد.

بقایی گفت: اکنون با صحنه دردناک دیگری مواجه هستیم؛ بیرون کشیدن پیکر تعداد زیادی از شهدایی که در جریان نسل‌کشی اخیر به شهادت رسیده‌اند. شماری از فلسطینی‌هایی که در این حملات جان خود را از دست داده بودند، از زیر آوار بیرون کشیده شدند. جامعه جهانی باید متوجه باشد که ما فقط درباره اعداد و آمار صحبت نمی‌کنیم.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی عنوان کرد: هرکدام از این قربانیان، انسانی بودند مانند همه انسان‌های دیگر؛ با زندگی، خانواده و آینده‌ای که از آنان گرفته شد. این لکه ننگی که به‌دلیل نقض فاحش حقوق بشر و جنایاتی که صورت گرفته، بر دامن جامعه انسانی نشسته است، هیچ‌گاه از تاریخ و تمدن بشری پاک نخواهد شد.

 وی همچنین درخصوص عدم دیدار دوجانبه رؤسای جمهور چین و ایران که حاشیه‌هایی نیز به دنبال داشت، با توجه به حضور وزیر امور خارجه در هیئت همراه، پاسخ وزارت امور خارجه به بخشی از افکار عمومی که این پرسش را مطرح می‌کنند، چیست؟ گفت: اجلاس شانگهای، اجلاس بسیار مهمی بود و سران کشورهای عضو پیمان در آن شرکت داشتند. رئیس‌جمهور کشورمان با تعدادی از همتایان خود از تاجیکستان، پاکستان، روسیه و جمهوری آذربایجان دیدار کردند و دیدارهای خوبی برگزار شد.

وی ادامه داد: با نخست‌وزیر چین نیز دیداری انجام شد. این دیدار کوتاه بود، اما در همان فرصت کوتاه نیز موضوعات مهمی مورد تبادل نظر قرار گرفت. این نشست‌ها از جمله نشست‌هایی هستند که در یک بازه زمانی کوتاه برگزار می‌شوند و طبیعی است که گاهی امکان برگزاری دیدارهای طولانی‌مدت با همه سران و مقام‌هایی که در یک رویداد حضور دارند، وجود نداشته باشد.

بقایی بیان کرد: ما با چین روابط بسیار خوب و مستحکمی داریم و تماس‌ها در سطوح مختلف به‌صورت مستمر برقرار است. همین هفته، فکر می‌کنم روز شنبه، اجلاس دیگری برگزار خواهد شد و بار دیگر فرصتی برای گفت‌وگو میان جمهوری اسلامی ایران و سایر کشورهایی که عضویت مشترک در سازمان همکاری شانگهای دارند، فراهم خواهد بود.

وی گفت: بنابراین، اینکه در یک نشست، یک جلسه یا دیدار خاص برگزار شده یا نشده باشد، نباید ملاک ارزیابی روابط قرار گیرد. ما حتماً از فرصت‌های متعدد و موجود برای تداوم تماس و رایزنی با چین و سایر دوستان و شرکای خود استفاده خواهیم کرد.

بقایی درباره اظهارات محسن رضایی در خصوص اینکه بعد از اینکه آمریکایی‌ها از تفاهمنامه اسلام‌آباد خارج شدند یک تغییر راهبردی در دیپلماسی حاصل شده است، گفت: مذاکره مطلقاً نه بد است و نه خوب؛ مذاکره یک ابزار است برای پیشبرد منافع کشور و تأمین منافع و امنیت ملی.

وی ادامه داد: دیپلماسی نیز، کمااینکه در این شش ماه نشان داده، همراه و هماهنگ با سایر ارکان نظام، پشتیبان نیروهای مسلح و همدل و هم‌صدا با ملت بزرگ ایران، در مسیر صیانت از منافع ملی گام برداشته است. در ادامه مسیر نیز وزارت امور خارجه تابع تصمیم‌هایی خواهد بود که در مراجع ذی‌ربط، از جمله در سطح شورای عالی امنیت ملی، اتخاذ می‌شود و حتماً در این مسیر با تمام توان خود کوشا خواهیم بود.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به این سوال که دونالد ترامپ درگیری اخیر را ناچیز مطرح می‌کند و در آمریکا و حتی در برخی موارد در خاورمیانه، از آن به‌عنوان جنگ نام برده نمی‌شود. آیا این جنگ نیست؟ گفت: وضعیت دقیقاً یک وضعیت نظامی آشکار علیه حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی است. با هیچ نوع بیان و لفاظی نمی‌شود شکست‌ها را پنهان کرد و نمی‌شود شدت و عمق جنایاتی را که همه دنیا شاهد آن بوده‌اند، مخفی کرد.

وی گفت: همه دنیا دیدند که در نوعی اقدام آشکار، آمریکا در ماه اسفند، در نقض آشکار منشور سازمان ملل متحد، جنگی را علیه جمهوری اسلامی ایران، منطقه و جهان تحمیل کرد.

بقایی یادآور شد: به هیچ عنوان نمی‌توانند با این لفاظی‌ها ماهیت اقدام خودشان را مخفی کنند. این یک تجاوز نظامی آشکار و نقض صریح همه اصول و موازین حقوق بین‌الملل است. حتی در رسانه‌های آمریکا نیز درباره این موضوع صحبت شده است، ولی آنچه مسلم و مشهور است، این است که این اقدام، یک اقدام تجاوزکارانه بوده و آمریکا قطعاً باید پاسخگو باشد؛ هم به خاطر تحمیل یک جنگ غیرقانونی علیه جمهوری اسلامی ایران و هم به خاطر تک‌تک جنایات جنگی که در جریان این جنگ علیه مردم ایران مرتکب شده است.

وی درباره اقدام آمریکا، فرانسه و آلمان در شورای حکام و موضوع ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت؛ در پاسخ به این سوال که پیام ایران به این کشورها چیست و پاسخ ایران در صورت تصویب این قطعنامه چه خواهد بود؟ گفت: این قطعنامه بر اساس گزارشی است که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و مدیرکل آژانس منتشر کرده‌اند. ما قبلاً هم با این الگو و این روند مواجه بوده‌ایم.

سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: گاهی وقت‌ها تصور می‌کنم نحوه رفتار آژانس و شخص مدیرکل آن، یادآور یک رویه تکراری است. هر جا که در حوزه‌های دیگر کم می‌آورند، آژانس و شخص مدیرکل یا خودشان را در اختیار سوءاستفاده طرف‌های اروپایی و آمریکا علیه ایران قرار می‌دهند یا زمینه چنین سوءاستفاده‌ای را فراهم می‌کنند.

بقایی با بیان اینکه اقدام اخیر از چند جهت بی‌معناست، گفت: اول اینکه با این اقدام، قطعنامه‌های شورای امنیت را احیا کردند. اقدام سه کشور اروپایی و آمریکا برای اینکه مجدداً موضوع هسته‌ای ایران را در شورای امنیت سازمان ملل مطرح کنند، نقض همان ادعاهایی است که خودشان قبلاً مطرح کرده بودند و در واقع اثبات‌کننده درستی موضع ایران، چین و روسیه است که اساساً سازوکار اسنپ‌بک را غیرقانونی و غیرقابل اعمال می‌دانند.

وی تصریح کرد: دوم اینکه سه کشور اروپایی بار دیگر خودشان را بی‌اعتبار می‌کنند. سه کشور اروپایی قبلاً این مسیر را طی کرده‌اند و دیدند چه پاداشی از طرف آمریکا گرفتند؛ تحقیر شدند، به حاشیه رانده شدند و در عین حال موجب پیچیده‌تر شدن موضوعات مرتبط با پرونده هسته‌ای ایران شدند.

سخنگوی وزارت خارجه گفت: این اقدام واقعاً نامعقول است. از یک طرف، آمریکا و رژیم صهیونیستی بانی و باعث این وضعیت هستند. دلیل اینکه آژانس نمی‌تواند به مراکز و تأسیسات هسته‌ای ایران دسترسی داشته باشد، جنایت و تجاوز آمریکا است. خودشان این مسیر را مسدود کرده‌اند و حالا ایران را به دلیل عدم امکان دسترسی آژانس به تأسیسات هسته‌ای، مورد مؤاخذه قرار می‌دهند. این اقدام سه کشور اروپایی و آمریکا، نقض غرض است و قطعاً نشانه خوبی نیست. نشانه این است که آنها به دنبال پیچیده‌تر کردن اوضاع هستند.

وی ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران نیز قطعاً تدابیر لازم را در قبال این اقدام نسنجیده سه کشور اروپایی و آمریکا خواهد اندیشید. ما بارها به کشورهای اروپایی توصیه کرده‌ایم که از این حکمت ایرانی درس بگیرند: آزموده را آزمودن خطاست.

بقایی در پاسخ به سؤالی درباره تجاوزات اخیر اسرائیل به لبنان گفت:‌ رژیم صهیونیستی به دلیل برخورداری حمایت از آمریکا و بی عملی سازمان ملل و بی تفاوتی کشورهای اروپایی که مدعی قانون، حقوق بشر و حقوق بین‌الملل هستند. متأسفانه برای برخی طرف‌ها به‌گونه‌ای بوده که از نوعی مصونیت برخوردار بوده‌اند؛ گویی برای هر جنایتی و برای تخطی از همه اصول و موازین حقوق بین‌الملل، از مصونیت برخوردار هستند. آنچه امروز شاهد آن هستیم، بیش از پیش اهمیت مقاومت و ضرورت بهره‌مندی مقاومت از همه امکانات و توانمندی‌های لازم برای صیانت از عزت، کرامت و تمامیت سرزمینی لبنان را نشان می‌دهد.

بقایی گفت: این اتفاقات برای همه طرف‌ها، چه در لبنان و چه در منطقه، درس‌های زیادی دارد. در برابر طرفی که به هیچ حد و حدودی پایبند نیست، جز با اتکا به مقاومت و استقامت نمی‌توان کیان کشورها و تمامیت سرزمینی آنها را حفظ کرد. حتماً مردم و دولت لبنان نیز با تمام توان برای مقابله با این روند که هدفی جز مخدوش کردن و تضعیف جایگاه و حاکمیت لبنان ندارد، ایستادگی خواهند کرد.

وی درباره احتمال حضور غیرنظامی کره جنوبی در تنگه هرمز و خلیج فارس گفت: ما روابط خوبی با کره جنوبی داشته‌ایم و برای این روابط ارزش قائلیم. در عین حال، این‌گونه اقدامات قطعاً باعث امن‌تر شدن مسیرهای دریانوردی نخواهد شد. ما البته موضع رسمی در این خصوص نگرفته‌ایم، اما به نحو مقتضی با مقامات مربوطه از طریق سفارتمان در سئول در ارتباط هستیم. این هشدار را نیز به‌صورت عمومی و درباره همه کشورها مطرح می‌کنیم که کشورها مراقب باشند به ابزار اعمال اقدامات تجاوزکارانه آمریکا تبدیل نشوند.

سخنگوی وزارت امور خارجه  در خصوص تشدید درگیری‌های جنگ و حمله به نفتکش ها و اینکه آیا رایزنی‌هایی در این زمینه صورت گرفته و نتیجه داده است، گفت: اصطلاح «جنگ نفتکش‌ها» شاید اصطلاح دقیقی برای اشاره به آنچه در منطقه شاهد هستیم، نباشد. باید صورت مسئله را همیشه در ذهن داشته باشیم. ما از اسفندماه با تجاوز نظامی مواجه شدیم و از همان زمان، تنگه هرمز و خلیج فارس ناامن شد؛ نه به دلیل اقدام ایران، بلکه به دلیل اقدام تجاوزکارانه آمریکا. این وضعیت نیز تا به امروز به شکل‌های مختلف ادامه پیدا کرده است.

وی افزود: این نکته را هم باید در نظر داشته باشیم که حمله به کشتی‌ها، چه در منطقه ما و چه در دریای آزاد، توسط آمریکا آغاز شد. آنچه در همین چند روز اخیر اتفاق افتاد، مطمئن باشید یک تحول تعیین‌کننده از حیث تدابیر دفاعی جمهوری اسلامی ایران در برابر آمریکا بود. این اقدام، بهانه‌ای برای حمله آمریکا به شناورهای تجاری ایران شد. حمله به شناورهای تجاری، اقدامی آشکارا خلاف حقوق بین‌الملل و اقدامی تروریستی است. اینکه وزیر دفاع آمریکا، یا به تعبیر خودشان وزیر جنگ آمریکا، به این اقدام افتخار می‌کند، اعتراف به ارتکاب یک جنایت جنگی علیه کشتی‌های تجاری است.

سخنگوی وزارت خارجه گفت: مادامی که این وضعیت، یعنی جنگ اقتصادی و تحریم و محاصره دریایی علیه ایران، ادامه داشته باشد، به منزله تداوم تجاوز نظامی خواهد بود و از حیث حقوقی و عملیاتی، ایران را مجاز می‌کند تدابیر لازم را برای دفاع از خود اتخاذ کند. اقدامات ایران کاملاً دفاعی است و در برابر تداوم تجاوز نظامی آمریکا صورت می‌گیرد.

وی خاطرنشان کرد: آمریکا نیز در جریان اقدامات نظامی خود، عملیاتی را انجام داده که از ابتدا در مطبوعات خود آمریکا با عنوانی مشخص از آن یاد شده است. آنچه مسلم است این است که این اقدام تجاوزکارانه در رسیدن به اهداف خود ناکام بود، اما در عین حال باعث بی‌اعتباری بیش از پیش آمریکا شد. این اقدامات، نقض فاحش حقوق بشردوستانه و حقوق بین‌الملل است. قطعاً هر انسان عاقلی می‌گوید که باید از به‌کار بردن چنین عباراتی برای توصیف یک جنگ غیرقانونی شرم کرد.

بقایی درباره اینکه آمریکا اعلام کرده است که ایران به ناوهای آمریکایی حمله کرده و در صورت تکرار این اقدامات، ناوهای آمریکایی اهداف بیشتری را در ایران مورد حمله قرار خواهند داد گفت: برای کشوری که خودش را بزرگ‌ترین ابرقدرت تاریخ می‌داند، اینکه به چنین تهدیدهایی متوسل شود و به حمله به کشتی‌های تجاری، در تلافی آنچه خودشان نیز به آن اعتراف کرده‌اند، یعنی حمله ایران به ناو نظامی‌شان، اقدام کند، واقعاً هیچ افتخاری ندارد.

وی ادامه داد: اینکه چنین قدرتی برای فشار وارد کردن بر جمهوری اسلامی ایران، به حمله به غیرنظامیان و کشتار کودکان در یک جشن عروسی متوسل شود، هیچ افتخاری ندارد. روایت‌های آنها در این خصوص نیز مطلقاً نادرست است.

بقایی یادآور شد: همان‌طور که عرض کردم، جمهوری اسلامی ایران در موضع دفاع از خود قرار دارد؛ به دلیل ادامه محاصره دریایی و تداوم جنگ اقتصادی. در چنین شرایطی، اقدامی که ایران انجام داد، چه در قالب ضربات دفاعی علیه پایگاه‌های نظامی آمریکا و چه علیه ناو نظامی این کشور، قطعاً در چارچوب حق ذاتی دفاع مشروع قرار دارد؛ حقی که در ماده ۵۱ منشور ملل متحد نیز به‌خوبی متبلور شده و به رسمیت شناخته شده است.

سخنگوی وزارت خارجه درباره اظهارات نخست‌وزیر سابق رژیم صهیونیستی، که رقیب نتانیاهو نیز محسوب می‌شود و در موضعی تهدیدآمیز مطرح شده که بالاخره روزی قطر را بمباران خواهند کرد و در آن روز، عربستان و کویت نیز با اسرائیل همراهی خواهند کرد، گفت: برای هیچ کشوری در منطقه تردیدی وجود ندارد که رژیم صهیونیستی سودای تسلط بر کل منطقه و تحقیر و تضعیف همه کشورهای منطقه را دارد.

وی ادامه داد: اینکه با صراحت، کشورهای منطقه را تهدید می‌کنند، موضوع جدیدی نیست. قبلاً نیز از «رویای اسرائیل بزرگ» صحبت کرده‌اند و ترکیه را به شکل‌های مختلف مورد تهدید قرار داده‌اند. اینها نشانگر خوی و نگاه توسعه‌طلبانه رژیم صهیونیستی است. همه این موارد باید زنگ هشدارباشی برای کشورهای منطقه باشد تا دشمن واقعی صلح و امنیت منطقه را بشناسند و مراقب باشند که مشغول شدن به موضوعات دیگر، باعث نشود دشمن اصلی و خطر اصلی برای صلح و امنیت منطقه را جری‌تر کنند.

بقایی درباره سفر رییس جمهور به نیویورک برای شرکت در نشست‌های سازمان ملل، آیا برنامه‌ای برای حضور در این نشست‌ها وجود دارد؟ گفت: قبلاً عرض کردم که قطعاً ما از این فرصت‌ها برای تبیین مواضع خود، همانند سال‌های گذشته، استفاده خواهیم کرد. بنا بر این است که در این نشست مشارکت کنیم. البته این موضوع مشروط به آن است که کشور میزبان به تعهدات خود، طبق معاهده مقر و مقررات مربوط به روادید، عمل کند و روادید لازم را صادر کند.

وی در رابطه با وضعیت نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل و اینکه چه کسی مدیریت نمایندگی را برعهده خواهد داشت، گفت: مراجعه نماینده کشور به این معنا نخواهد بود که تا زمان اعزام سفیر جدیدمان، نمایندگی بدون مدیریت خواهد ماند. تا زمان اعزام سفیر جدید، نمایندگی و سفیر جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل توسط سفیر دوم نمایندگی مدیریت خواهد شد و الحمدلله کارها به‌خوبی در حال انجام است.

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره ناامنی در تنگه هرمز گفت: ناامن شدن تنگه هرمز نتیجه قهری اقدامات آمریکاست. مگر قبل از ۹ اسفند، پیش از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، تنگه هرمز دچار مشکلی بود؟ اینکه روایت وارونه‌ای تولید می‌کنند و ایران را به‌عنوان عامل ناامنی و تهدیدی برای امنیت تنگه هرمز معرفی می‌کنند، یک دروغ آشکار است.

وی گفت: تنگه هرمز به دلیل اقدام آمریکا و رژیم صهیونیستی در حمله به ایران و همچنین به دلیل سوءاستفاده از قلمرو کشورهای واقع در کرانه جنوبی خلیج فارس، دچار مشکل شد. مادامی که این وضعیت ادامه داشته باشد، اساساً نمی‌توان از امن شدن تنگه هرمز صحبت کرد. مشکل از اقدامات ایران نیست؛ مشکل از تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی است که کماکان ادامه دارد؛ چه به شکل محاصره دریایی، چه به شکل جنگ اقتصادی و چه به شکل تعرض به شناورهای تجاری ایران.

بقایی با بیان اینکه روشن است که در رابطه با مباحث مرتبط با امنیت منطقه و تنگه هرمز، ناامنی‌ای را آمریکا بر منطقه تحمیل کرده و خودش باید این ناامنی را رفع کند، گفت: این اقدام نیز باید از طریق توقف همه اقدامات تجاوزکارانه و مداخله‌جویانه، تحریم اقتصادی و محاصره دریایی صورت بگیرد. موضع ما از ابتدا، از زمانی که وارد روند دیپلماتیک شدیم، روشن بود. زمانی که در ۲۸ خردادماه به تفاهم رسیدیم، خیلی سریع و شفاف آنچه را که مدنظرمان بود، در آن یادداشت تفاهم درج کردیم. مشکل از طرف آمریکایی است که تنها ۲۲ یا ۲۳ روز بعد از امضای تفاهم، آن را نقض کرد و همه تعهداتش را زیر پا گذاشت.

سخنگوی وزات خارجه تصریح کرد: بنابراین، اگر بخواهیم از همان اصطلاح مرسوم دیپلماتیک استفاده کنیم، مدت‌هاست که توپ در زمین آمریکاست؛ به این دلیل که خودشان آغازکننده تجاوز نظامی بودند و بعد هم خودشان آغازکننده نقض تفاهمی بودند که خودشان آن را امضا کرده بودند.

وی درباره تفاهم‌نامه و وقایع روزهای اخیر در تپه علی‌الطاهر در لبنان گفت: موضوع مذاکره یک بحث مطلق نیست که بگوییم حتماً بد است یا حتماً خوب. مذاکره یک ابزار است و مادامی که بتوانیم از طریق مذاکره و دیپلماسی، منافع ملی را تأمین کنیم، حتماً باید از این ابزار استفاده کنیم.

بقایی ادامه داد: تحلیل‌ها درباره تفاهم بسیار متنوع است، اما آنچه روشن است این است که تفاهم ۲۸ خردادماه با در نظر گرفتن جمیع جهات حاصل شد؛ یعنی همه جوانب و شرایطی که در آن زمان در آن قرار داشتیم، در نظر گرفته شد و اعتقاد ما این است که آن تفاهم تأمین‌کننده منافع ملی بود. باز هم باید در نظر داشته باشیم که بدعهدی و پیمان‌شکنی دشمن و نقض عهد از سوی آمریکا نباید باعث شود که خودمان دستاوردهای خودمان را زیر سؤال ببریم.

وی افزود: ما مسئولانه وارد نبرد دیپلماتیک شدیم تا حقوق ایران را استیفا کنیم و نتیجه آن، تفاهم ۲۸ خردادماه بود؛ تفاهمی که در بند نخست آن، موضوع توقف تجاوز رژیم صهیونیستی علیه لبنان مطرح شده بود. می‌دانید که موضع حزب‌الله لبنان در رابطه با همین بند چه بوده است.

سخنگوی وزات خارجه گفت: بنابراین، اینکه آمریکا متعاقباً نقض عهد کرد، نباید باعث شود که ما خودمان را به خاطر یک اقدام درست و دستاوردی که حاصل شده بود، شماتت کنیم. همه شماتت‌ها سزاوار طرفی است که نقض عهد کرده و آن کسی نیست جز طرف آمریکایی.

وی درباره مذاکرات ایران و عمان گفت: ایران و عمان به‌عنوان دو دولت ساحلی، با جدیت مذاکراتی را برای تعیین مسیرهای امن در تنگه هرمز آغاز کرده‌اند. این مذاکرات پیشرفت بسیار خوبی داشته است. اگر در برهه‌هایی شاهد برخی فراز و فرودها بودیم، بخش عمده‌ای از آن را باید به حساب اعمال نفوذ برخی طرف‌های ثالث گذاشت؛ اعمال نفوذهایی که نوعاً مخل روند مذاکراتی بود.

بقایی گفت: اما اکنون می‌توانیم ادعا کنیم که مذاکرات ایران و عمان به مرحله نهایی رسیده است. احتمالاً ظرف روزهای آینده، تفاهم ایران و عمان برای تعیین یک مسیر موقت و امن در تنگه هرمز، نزد سازمان بین‌المللی دریانوردی ثبت خواهد شد. البته امیدوارم که باز هم برخی طرف‌ها در این روند مداخله نکنند و اجازه دهند این روند به شیوه‌ای معقول و منطقی پیش برود.

وی در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه گزارش‌ها حاکی از آن است که پنتاگون به پرسنل نظامی خود دستور داده است از عنوان «عملیات خشم حماسی» یا همان «Operation Epic Fury» استفاده نکنند و دلیل این تصمیم از نظر وزارت دفاع آمریکا چیست، گفت: عملیاتی بود که از ابتدا در مطبوعات خود آمریکا نام آن را «Operation Fury» گذاشتند و بعد از مدتی به «Operation Epic Fury» تغییر پیدا کرد. یکی از دلایل این تصمیم حتماً می‌تواند همین موضوع باشد.

بقایی ادامه داد: آنچه مشهود است، این است که این اقدام تجاوزکارانه در رسیدن به اهداف خود ناکام ماند؛ منتها باعث بی‌اعتباری بیش از پیش آمریکا، به‌ویژه از جهت نقض فاحش حقوق بشردوستانه و نقض آشکار حقوق بین‌الملل شد. قطعاً هر آمریکایی سلیم‌العقلی دیگر از استفاده از چنین عباراتی برای توصیف یک جنگ غیرقانونی و یک تجاوز نظامی شرم خواهد کرد.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره «علت غیبت ایران در رأی‌گیری قطعنامه اصلاح شیوه ترسیم نقشه کشورها» گفت: اینکه آمریکا رأی منفی داده است؛ شاید به دلیل کوچک‌تر شدن اندازه گرینلند بوده باشد. اما در رابطه با موضع ایران، اینکه ما غیبت کردیم، به این دلیل بود که در برخی از ضمائم پیوست این قطعنامه، از اسامی جعلی استفاده شده بود که با مواضع ما سازگار نبود.

وی ادامه داد: با این حال، ما از کلیت این قطعنامه حمایت کردیم و می‌کنیم؛ به این دلیل که این قطعنامه نوعی اصلاح رویکرد در ترسیم نقشه‌هاست؛ یعنی حرکت از یک نگاه استعماری و خودبرتربینانه برخی طرف‌های غربی به سمت نقشه‌ای که واقعاً بازتاب‌دهنده اندازه و جایگاه کشورها در واقعیت باشد. از این جهت، ما از این رویکرد حمایت می‌کنیم. می‌دانیم که کشورهای آفریقایی از مدافعان این رویکرد بوده‌اند و جا دارد به این کشورها به خاطر موفقیت در پیشبرد این روند تبریک بگوییم.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اینکه وزیر امور خارجه آمریکا اخیراً مدعی شده است تفاهم ایران و آمریکا پایان یافته و آیا از نگاه ایران این تفاهم همچنان از نظر حقوقی و سیاسی معتبر است یا جمهوری اسلامی ایران نیز آن را پایان‌یافته تلقی می‌کند، گفت: ما هیچ‌وقت شروع‌کننده نقض عهد نبودیم. آمریکا طرفی است که نقض عهد کرده و تعهداتش را اجرا نکرده است.

وی ادامه داد: اینکه برخی از مقامات آمریکایی، در چارچوب دعواهایی که میان خودشان وجود دارد، از ابتدا قائل به این تفاهم نبودند، موضوعی است که باید خودشان درباره آن پاسخ دهند. همین دعواهای درونی در هیئت حاکمه آمریکا یکی از عواملی بود که منجر به پیمان‌شکنی آمریکا شد. این موضوعی است که آنها باید پاسخ بدهند. جامعه جهانی، منطقه ما و ملت خودمان شاهد هستند که طرف آمریکایی نقض عهد کرده و الان هم با افتخار اعلام می‌کند که از نظر آنها این تفاهم پایان یافته است.

بقایی گفت: برای ما اسامی مهم نیست. اینکه اسم آن را تفاهم یا هر چیز دیگری بگذارند، اهمیت ندارد. مهم این است که در هر قالبی، به هر شکلی و در هر زمانی، مادامی که منافع جمهوری اسلامی ایران تأمین نشود، به هیچ عنوان شاهد بازگشت امنیت به منطقه نخواهیم بود. ما در مورد منافع خودمان، منافع ملی و منافع حیاتی خودمان، قطعاً مماشات نخواهیم کرد.

وی در پاسخ به پرسشی درباره سرنوشت خلبانان ایرانی در قطر و ایرانیان بازداشت‌شده در کویت گفت: در رابطه با سه خلبان شجاع‌مان، پیگیری‌ها ادامه دارد. در هر سفری و در هر تماسی، حتماً این موضوع در دستور کار است. هیئت فنی ستاد کل نیز طی روزهای اخیر از قطر دیدار کرده و بررسی‌ها و گفت‌وگوهای فنی در این رابطه ادامه دارد. قطعاً ما از پیگیری این موضوع صرف‌نظر نخواهیم کرد.

سخنگوی وزات خارجه گفت: در رابطه با شهروندان ایرانی اسیر در کویت نیز سفارت ما به‌جد پیگیر موضوع است. یک دیدار کنسولی انجام شد و کماکان ما پیگیر هستیم و امیدواریم دولت کویت شرایط لازم را برای آزادی این عزیزان فراهم کند.

بقایی در پاسخ به این پرسش که «در ادامه الگوی تکراری اخیر، بار دیگر ایران را تهدید کردند و از ابتدا نیز به دنبال فروپاشی ایران بوده‌اند. با توجه به اینکه خود نتانیاهو در آستانه انتخابات قرار دارد و رژیم صهیونیستی نیز جزو منفورترین رژیم‌ها در جهان است، تحلیل و پاسخ شما چیست؟» گفت: می‌فرماید که «لِیُطۡفِـُٔواْ نُورَ ٱللَّهِ بِأَفۡوَٰهِهِمۡ وَٱللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِۦ وَلَوۡ کَرِهَ ٱلۡکَٰفِرُونَ». شعری نیز در این باره هست که می‌فرماید: «چراغی را که ایزد برفروزد، هر آن‌کس پف کند، ریشش بسوزد.» البته این جماعت ریش ندارند؛ قاعدتاً منظور، ریشه آنهاست.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره حمله به یک منطقه مسکونی که در جریان آن غیرنظامیان، از جمله زنان و کودکان، کشته و زخمی شدند، درباره اینکه سخنگوی سنتکام در ابتدا این موضوع را تکذیب کرد که این حمله توسط آمریکا صورت گرفته است، اما بعد معاون رئیس‌جمهور آمریکا گفت که آمریکا، برخلاف سپاه پاسداران، غیرنظامیان را مورد حمله قرار نمی‌دهد؛ اما در ادامه صحبت‌هایش اشاره کرد که «جنگ است و این اتفاقات پیش می‌آید» از نظر شما تکرار این حملات توسط آمریکا علیه غیرنظامیان چه معنایی دارد و آیا نهادهای حقوق بشری، از جمله گزارشگر حقوق بشر ایران، در این خصوص نسبت به اقدامات آمریکا موضع خاصی گرفته‌اند یا خیر؟ گفت: مقامات آمریکایی صادقانه دروغ می‌گویند و این خودش یک هنر است. مقامات آمریکایی به‌خوبی می‌دانند که اساساً یکی از تاکتیک‌های جنگی آمریکا در این ۷۰، ۸۰ سال، حمله به اهداف غیرنظامی بوده است.

وی ادامه داد: اینکه شما از مفهومی تحت عنوان «عملیات دقیق» به عملیات‌های کور و بی‌هدف، شبیه اقدامات گروه تروریستی داعش، تقلیل پیدا کنید، خودش نشانه زوال اخلاقی یک سیستم است. اقدام آمریکا در حمله به جشن عروسی اولین بار نبود. سابقه حملات آمریکا در همین شش ماه اخیر به غیرنظامیان را مرور بکنید؛ متأسفانه مشخص است که آمریکا از الگوی اسرائیل برای حمله مکرر و نظام‌مند به غیرنظامیان استفاده می‌کند.

بقایی گفت: جالب اینکه این الگو نیز در ابتدا با انکار همراه است؛ یعنی ابتدا حاشا می‌کنند که اساساً چنین حمله‌ای صورت نگرفته و حتی بعضی‌ها کمک می‌کنند و می‌گویند این حمله توسط خود ایران انجام شده است. بعد که اسناد و مدارک و حتی رسانه‌های خودشان این موضوع را تأیید می‌کنند، می‌گویند: «خب، گاهی وقت‌ها اتفاق می‌افتد» یا اینکه احتمالاً «خسارت جانبی» بوده است.

سخنگوی وزات خارجه تصریح کرد: این اقدام عامدانه بوده است. اگر معتقدند که ما به تسلیحاتی دسترسی داریم که می‌تواند اهداف را به‌صورت میلی‌متری مورد اصابت قرار دهد، چگونه ممکن است شما مدرسه میناب را تشخیص ندهید؟ چگونه ممکن است تشخیص ندهید که ورزشگاهی را که در لامرد مورد حمله قرار دادید، یک ورزشگاه و یک محل عمومی بوده که مردم غیرنظامی از آن استفاده می‌کردند؟ همین‌طور حمله به عروسی در سیریک.

وی گفت: بنابراین، این حرف‌ها پذیرفتنی نیست. در مورد میناب و لامرد، بارها گفته‌اند که «تحقیق می‌کنیم». ما هم می‌دانیم که این تحقیقات برای سپردن موضوع به زمان است تا مشمول مرور زمان شود. اما ما به‌عنوان ایرانی‌ها و جامعه جهانی نباید اجازه بدهیم این جنایات صرفاً به بخشی از تاریخ تبدیل شود. باید آمریکا را همواره پاسخگو نگه داشت.

بقایی در پاسخ به پرسشی درباره گزارش‌های ضدونقیض منتشرشده درباره میزان و نحوه حمایت اتحادیه اروپا از اقدامات آمریکا گفت: بهتر است بگوییم گزارش‌های ضدونقیضی در رابطه با میزان و نحوه این حمایت منتشر شده است. مشخصاً گزارش یورونیوز اشاره می‌کند که بیانیه اتحادیه اروپا این رویکرد را صرفاً سیاسی می‌داند و به معنای پیوستن رسمی و عملیاتی به طرح آمریکا نیست.

وی ادامه داد: همزمان، برخی تحلیل‌ها مطرح می‌کنند که دعوت روسیه به نشست گروه ۲۰ از سوی وزیر خزانه‌داری آمریکا منجر به تغییر رویکرد اروپایی‌ها شده است. ارزیابی دستگاه سیاست خارجی مهم است. اروپا باید تصمیم خودش را بگیرد. اروپا قبلاً این مسیر را آزموده است. مسیر راضی نگه داشتن آمریکا و تبعیت از خواسته‌های آمریکا، چه در سطح شورای امنیت سازمان ملل متحد و چه در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، نتیجه‌ای جز به حاشیه رفتن بیشتر نقش اروپا نداشته است.

سخنگوی وزات خارجه گفت: در رابطه با این موضوع خاص نیز خوب می‌دانید که طبق مقررات خود اتحادیه اروپا، تبعیت از تحریم‌های ثانویه آمریکا ممنوع است. بر اساس مقررات موسوم به «قانون انسداد» (Blocking Statute)، شرکت‌های اروپایی مجاز به تبعیت از تحریم‌های فراسرزمینی آمریکا نیستند و دولت‌های اروپایی نیز موظف هستند از شرکت‌های خود در برابر آثار تحریم‌های آمریکا حمایت کنند. بیانیه اتحادیه اروپا قطعاً هم ناقض حقوق بین‌الملل است و هم مغایر با حاکمیت و استقلال خود اتحادیه اروپایی. حتماً اگر اتحادیه اروپا برای اعتبار، حاکمیت و استقلال خود و همچنین برای منافع ملی و منافع اقتصادی‌اش ارزش قائل باشد، قطعاً نباید از جنگ اقتصادی آمریکا علیه ایران تبعیت کند.

وی در پاسخ به پرسشی درباره قطع روابط دیپلماتیک ایران و پرو گفت: من توصیه‌ای ندارم، به خاطر اینکه فکر می‌کنم خالی‌فروشی کردند؛ حتی گران‌فروشی هم نبود، خالی‌فروشی بود. به خاطر اینکه اصلاً رابطه‌ای وجود نداشت که بخواهند آن را قطع کنند.

بقایی یادآور شد: به نظر می‌رسد این اقدام در آستانه سفر وزیر خارجه آمریکا به منطقه انجام شده است. ظاهراً قرار است هفدهم شهریورماه به آن منطقه سفر کند و خلاصه کاری که انجام داده‌اند این است که یک امرِ موجود نبود را به وزیر خارجه آمریکا تقدیم کنند.

وی افزود: : ما اساساً با پرو رابطه نداشتیم و حتی سفارتی هم در آنجا نداشتیم. حتماً کسانی که قرار بوده از این اقدام خوشحال شوند، بعداً که بررسی کنند، خواهند دید که سرشان کلاه رفته است.

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره دیدار پزشکیان با نخست‌وزیر هند در بیشکک گفت: یکی از دیدارهایی که انجام شد، دیدار با نخست‌وزیر هند بود. رابطه ما با هند، رابطه‌ای طولانی، تاریخی و تمدنی است و ما ارزش زیادی برای روابط‌مان با هند قائلیم. هند هم در سازمان همکاری شانگهای عضویت دارد و هم در بریکس یکی از کشورهایی است که ما روابط خوبی در حوزه‌های مختلف تجاری و اقتصادی با آن داریم.

وی گفت: موضوعات مختلفی معمولاً در رایزنی‌های بین ایران و هند مطرح می‌شود؛ از جمله موضوع چابهار که برای هر دو کشور مهم است. حتماً از فرصت نشست بریکس نیز برای ادامه گفت‌وگوها و رایزنی‌ها با هند در حوزه‌هایی که مورد علاقه دو کشور است، استفاده خواهیم کرد. به‌صورت کلی هم عرض کردم که رابطه ما با هند، رابطه‌ای در حال توسعه و بسیار خوب است.

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره تفاهم ایران و عمان برای تأمین امنیت مسیرهای تردد در تنگه هرمز گفت: فرض ما بر این است که دو دولت ساحلی تنگه هرمز، منافع و مصالح خودشان را در نظر می‌گیرند. عمان به‌عنوان دولت ساحلی و به‌عنوان همسایه خوب ما، کشوری که رابطه‌ای دیرینه و بسیار خوب با ما داشته، در این روند با حسن نیت عمل کرد و حتماً آن چیزی که برای عمان و هر کشور دیگری مهم است، منافع و مصالح خودشان است.

وی ادامه داد: اینکه در مرحله بعد ما با چه وضعی مواجه شویم، باید منتظر ماند و دید. قبلاً هم گفتیم که تفاهم بین ایران و عمان، شرط لازم برای امن شدن مسیرهای تردد در تنگه هرمز است، اما شرط کافی نیست.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی تصریح کرد: به این دلیل که باز شما را ارجاع می‌دهم به همان واقعیت که ناامنی در تنگه هرمز، محصول تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی است. تجاوز آمریکا کماکان ادامه دارد و مادامی که این وضعیت ادامه داشته باشد، کشتی‌ها نمی‌توانند احساس امنیت کنند و از این مسیر تردد کنند.

وی در پاسخ به اینکه برخی رسانه‌های عربی ادعا کرده‌اند که در خصوص منطقه «مزارع شبعا»، تپه علی‌الطاهر در جنوب لبنان، توافقی انجام شده است که بر اساس آن نیروهای ایرانی از آنجا خارج شوند و در مقابل، رژیم صهیونیستی کنترل آن منطقه را در دست بگیرد، آیا چنین امری صحت دارد؟ گفت: مطلقاً. اینها گمانه‌های رسانه‌ای و بخشی از جنگ روانی دشمن صهیونیستی است.

 بقایی درباره اظهارات و اقدامات جنجالی رئیس‌جمهور آمریکا در فضای مجازی مبنی بر اینکه اخیراً عکسی از ماه را منتشر کرده و گفته «ماه متعلق به ماست» و همچنین در تازه‌ترین اقدام خود، تغییر نام «نیومکزیکو» به «آمریکا» را مطرح کرده است، اگرچه این اظهارات در داخل آمریکا نیز با واکنش و مخالفت برخی مقامات آمریکایی مواجه شده، گفت: این یک مسئله بین‌المللی است. همه دنیا با چنین وضعیت نامتعارفی روبه‌روست. اینکه هیئت حاکمه یک کشور به هیچ‌یک از اصول و مبانی بین‌المللی، به‌ویژه اصل حاکمیت دولت‌ها و احترام به مرزهای جغرافیایی، پایبند نباشد، یک پدیده جدید در سطح بین‌المللی است.

وی گفت: این نشان می‌دهد که برخی از رفتارهایی که از جانب طرف‌های آمریکایی مشاهده می‌کنیم و متأسفانه در سطح رسانه‌ها و افکار عمومی ما نیز خیلی ضریب می‌گیرد، در واقع بخشی از عادت آنها و بخشی از طبیعت هیئت حاکمه فعلی آمریکاست؛ اینکه از این طریق خودشان را مدام در سطح رسانه‌ها نگه دارند و از این طریق، در جنگ و نزاع شناختی که برای کل دنیا ایجاد کرده‌اند، مدام کارشان را پیش ببرند.

بقایی درباره اینکه رژیم صهیونیستی ماجرای ۷ اکتبر را بهانه‌ای برای شروع جنگ با ایران می‌داند، گفت: رژیم صهیونیستی موجودیت خودش را وابسته به تداوم جنگ، تنش و ناامنی در این منطقه می‌داند. تردید نکنید که این یک امر تاریخی است. از زمان شکل‌گیری رژیم صهیونیستی در دهه ۱۹۴۰ تا به امروز، این رژیم با همه کشورهای منطقه به نوعی در تعارض و درگیری بوده و دامنه ترورها و جنایاتش نیز فراتر از منطقه رفته است.

وی گفت: بنابراین، در این تردیدی نیست که رژیم صهیونیستی مدام به دنبال گسترش دامنه جنگ و درگیری در منطقه باشد؛ البته با حمایت آمریکا و برخی کشورهای غربی. اما نکته مهمی که فکر می‌کنم باعث بیداری بین‌المللی شده، این است که همه دنیا متوجه شده‌اند رژیم صهیونیستی در پشت واژه‌هایی همچون «آنتی‌سمیتیسم»، بدترین نسل‌کشی را در منطقه ما مرتکب شده و همچنان به اشغالگری خود ادامه می‌دهد. از این جهت، مطالبه منطقه و جامعه جهانی این است که اقدامات این رژیم متوقف شود و حامیان و همراهان رژیم نیز پاسخگو شوند.