مذاکره نه بد است نه خوب؛ ابزاری برای پیشبرد منافع و امنیت ملی است آزموده را آزمودن خطاست

به گزارش خبرنگار ایلنا، اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه در نشست خبری خود که صبح امروز برگزار شد گفت: امروز، مصادف با ۱۶ شهریور، روز سیستان و بلوچستان است و جا دارد به این مناسبت، این روز را به هموطنان عزیزمان در استان سیستان و بلوچستان تبریک بگوییم و بر اهمیت این منطقه بسیار مهم تأکید کنیم.

وی ادامه داد: سیستان و بلوچستان یکی از مهم‌ترین نقاط اتصال ایرانِ سرزمینی با پیشینه‌ای تمدنی و استوار است؛ منطقه‌ای که از یک سو به دریای عمان و اقیانوس هند راه دارد و از سوی دیگر، در مجاورت پاکستان و در امتداد مسیرهای طبیعی ارتباطی ایران با شبه‌قاره و آسیای مرکزی قرار گرفته است.

سخنگوی وزارت خارجه گفت: چابهار، به‌عنوان تنها بندر اقیانوسی ایران، می‌تواند حلقه اتصال آسیای مرکزی و ایران به اقیانوس هند باشد و این مسیر را تا دریای خزر و روسیه امتداد دهد. البته همه ما می‌دانیم که اهمیت واقعی سیستان و بلوچستان فقط در بندر و موقعیت جغرافیایی آن خلاصه نمی‌شود؛ بلکه اهمیت این استان در پیوند میان جغرافیا، تاریخ، تجارت، فرهنگ و سرمایه انسانی است.

بقایی با اشاره به وقایع هفته گذشته گفت: شهادت جمعی از فرزندان این آب و خاک، از جمله کودک شهید، امیرعلی کریمی، را به خانواده‌های محترم شهدا و عموم مردم ایران تسلیت عرض می‌کنم.بار دیگر باید به یاد داشته باشیم که نمود واقعی نگاه آمریکا به ما و جنایت‌های آن، در همین تجاوز نظامی بود که در هفته گذشته اتفاق افتاد و طی آن، مراسم جشن و سرود هموطنان ما در کوهستکِ سیریک مورد حمله قرار گرفت.

وی ادامه داد: همچنین لازم می‌دانم به هموطنان عزیزمان در استان کردستان، به‌دلیل حادثه دلخراش کامیون که منجر به جان‌باختن جمعی از هم‌میهنانمان شد، تسلیت عرض کنم و این مصیبت را به خانواده‌های داغدار آنان تسلیت می‌گویم.همچنین از مدیریت خوب مقام‌های استانی در سنندج و استان کردستان تشکر می‌کنم.

سخنگوی وزارت خارجه یادآور شد: منطقه ما در وضعیت بسیار پیچیده‌ای قرار دارد. تجاوز نظامی آمریکا که از ۹ اسفند آغاز شد، با همدستی رژیم صهیونیستی، تا به امروز به اشکال مختلف، از جمله محاصره دریایی و جنگ اقتصادی، ادامه پیدا کرده است. جنگ اقتصادی آمریکا نیز موج جدیدی از اقدامات علیه یک کشور نیست؛ این اقدامات فقط علیه ایران نیست، بلکه علیه کل جامعه جهانی، علیه اصول و حاکمیت کشورها و علیه تجارت آزاد است.

وی با اشاره حملات رژیم صهیونیستی به غزه و لبنان گفت: همزمان، جنایات رژیم صهیونیستی در لبنان نیز به‌شدت ادامه دارد. نسل‌کشی فلسطینیان در غزه و کرانه باختری نیز بدون هیچ وقفه‌ای تداوم دارد. در چند روز اخیر شاهد ادامه کشتار فلسطینیان بودیم؛ از جمله یک کودک فلسطینی، یک دختر بچه که در بازگشت از مدرسه، در نخستین روز سال تحصیلی، قربانی جنایت جنگی رژیم صهیونیستی شد.

بقایی گفت: اکنون با صحنه دردناک دیگری مواجه هستیم؛ بیرون کشیدن پیکر تعداد زیادی از شهدایی که در جریان نسل‌کشی اخیر به شهادت رسیده‌اند. شماری از فلسطینی‌هایی که در این حملات جان خود را از دست داده بودند، از زیر آوار بیرون کشیده شدند. جامعه جهانی باید متوجه باشد که ما فقط درباره اعداد و آمار صحبت نمی‌کنیم.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی عنوان کرد: هرکدام از این قربانیان، انسانی بودند مانند همه انسان‌های دیگر؛ با زندگی، خانواده و آینده‌ای که از آنان گرفته شد. این لکه ننگی که به‌دلیل نقض فاحش حقوق بشر و جنایاتی که صورت گرفته، بر دامن جامعه انسانی نشسته است، هیچ‌گاه از تاریخ و تمدن بشری پاک نخواهد شد.

 وی همچنین درخصوص عدم دیدار دوجانبه رؤسای جمهور چین و ایران که حاشیه‌هایی نیز به دنبال داشت، با توجه به حضور وزیر امور خارجه در هیئت همراه، پاسخ وزارت امور خارجه به بخشی از افکار عمومی که این پرسش را مطرح می‌کنند، چیست؟ گفت: اجلاس شانگهای، اجلاس بسیار مهمی بود و سران کشورهای عضو پیمان در آن شرکت داشتند. رئیس‌جمهور کشورمان با تعدادی از همتایان خود از تاجیکستان، پاکستان، روسیه و جمهوری آذربایجان دیدار کردند و دیدارهای خوبی برگزار شد.

وی ادامه داد: با نخست‌وزیر چین نیز دیداری انجام شد. این دیدار کوتاه بود، اما در همان فرصت کوتاه نیز موضوعات مهمی مورد تبادل نظر قرار گرفت. این نشست‌ها از جمله نشست‌هایی هستند که در یک بازه زمانی کوتاه برگزار می‌شوند و طبیعی است که گاهی امکان برگزاری دیدارهای طولانی‌مدت با همه سران و مقام‌هایی که در یک رویداد حضور دارند، وجود نداشته باشد.

بقایی بیان کرد: ما با چین روابط بسیار خوب و مستحکمی داریم و تماس‌ها در سطوح مختلف به‌صورت مستمر برقرار است. همین هفته، فکر می‌کنم روز شنبه، اجلاس دیگری برگزار خواهد شد و بار دیگر فرصتی برای گفت‌وگو میان جمهوری اسلامی ایران و سایر کشورهایی که عضویت مشترک در سازمان همکاری شانگهای دارند، فراهم خواهد بود.

وی گفت: بنابراین، اینکه در یک نشست، یک جلسه یا دیدار خاص برگزار شده یا نشده باشد، نباید ملاک ارزیابی روابط قرار گیرد. ما حتماً از فرصت‌های متعدد و موجود برای تداوم تماس و رایزنی با چین و سایر دوستان و شرکای خود استفاده خواهیم کرد.

بقایی درباره اظهارات محسن رضایی در خصوص اینکه بعد از اینکه آمریکایی‌ها از تفاهمنامه اسلام‌آباد خارج شدند یک تغییر راهبردی در دیپلماسی حاصل شده است، گفت: مذاکره مطلقاً نه بد است و نه خوب؛ مذاکره یک ابزار است برای پیشبرد منافع کشور و تأمین منافع و امنیت ملی.

وی ادامه داد: دیپلماسی نیز، کمااینکه در این شش ماه نشان داده، همراه و هماهنگ با سایر ارکان نظام، پشتیبان نیروهای مسلح و همدل و هم‌صدا با ملت بزرگ ایران، در مسیر صیانت از منافع ملی گام برداشته است. در ادامه مسیر نیز وزارت امور خارجه تابع تصمیم‌هایی خواهد بود که در مراجع ذی‌ربط، از جمله در سطح شورای عالی امنیت ملی، اتخاذ می‌شود و حتماً در این مسیر با تمام توان خود کوشا خواهیم بود.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به این سوال که دونالد ترامپ درگیری اخیر را ناچیز مطرح می‌کند و در آمریکا و حتی در برخی موارد در خاورمیانه، از آن به‌عنوان جنگ نام برده نمی‌شود. آیا این جنگ نیست؟ گفت: وضعیت دقیقاً یک وضعیت نظامی آشکار علیه حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی است. با هیچ نوع بیان و لفاظی نمی‌شود شکست‌ها را پنهان کرد و نمی‌شود شدت و عمق جنایاتی را که همه دنیا شاهد آن بوده‌اند، مخفی کرد.

وی گفت: همه دنیا دیدند که در نوعی اقدام آشکار، آمریکا در ماه اسفند، در نقض آشکار منشور سازمان ملل متحد، جنگی را علیه جمهوری اسلامی ایران، منطقه و جهان تحمیل کرد.

بقایی یادآور شد: به هیچ عنوان نمی‌توانند با این لفاظی‌ها ماهیت اقدام خودشان را مخفی کنند. این یک تجاوز نظامی آشکار و نقض صریح همه اصول و موازین حقوق بین‌الملل است. حتی در رسانه‌های آمریکا نیز درباره این موضوع صحبت شده است، ولی آنچه مسلم و مشهور است، این است که این اقدام، یک اقدام تجاوزکارانه بوده و آمریکا قطعاً باید پاسخگو باشد؛ هم به خاطر تحمیل یک جنگ غیرقانونی علیه جمهوری اسلامی ایران و هم به خاطر تک‌تک جنایات جنگی که در جریان این جنگ علیه مردم ایران مرتکب شده است.

وی درباره اقدام آمریکا، فرانسه و آلمان در شورای حکام و موضوع ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت؛ در پاسخ به این سوال که پیام ایران به این کشورها چیست و پاسخ ایران در صورت تصویب این قطعنامه چه خواهد بود؟ گفت: این قطعنامه بر اساس گزارشی است که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و مدیرکل آژانس منتشر کرده‌اند. ما قبلاً هم با این الگو و این روند مواجه بوده‌ایم.

سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: گاهی وقت‌ها تصور می‌کنم نحوه رفتار آژانس و شخص مدیرکل آن، یادآور یک رویه تکراری است. هر جا که در حوزه‌های دیگر کم می‌آورند، آژانس و شخص مدیرکل یا خودشان را در اختیار سوءاستفاده طرف‌های اروپایی و آمریکا علیه ایران قرار می‌دهند یا زمینه چنین سوءاستفاده‌ای را فراهم می‌کنند.

بقایی با بیان اینکه اقدام اخیر از چند جهت بی‌معناست، گفت: اول اینکه با این اقدام، قطعنامه‌های شورای امنیت را احیا کردند. اقدام سه کشور اروپایی و آمریکا برای اینکه مجدداً موضوع هسته‌ای ایران را در شورای امنیت سازمان ملل مطرح کنند، نقض همان ادعاهایی است که خودشان قبلاً مطرح کرده بودند و در واقع اثبات‌کننده درستی موضع ایران، چین و روسیه است که اساساً سازوکار اسنپ‌بک را غیرقانونی و غیرقابل اعمال می‌دانند.

وی تصریح کرد: دوم اینکه سه کشور اروپایی بار دیگر خودشان را بی‌اعتبار می‌کنند. سه کشور اروپایی قبلاً این مسیر را طی کرده‌اند و دیدند چه پاداشی از طرف آمریکا گرفتند؛ تحقیر شدند، به حاشیه رانده شدند و در عین حال موجب پیچیده‌تر شدن موضوعات مرتبط با پرونده هسته‌ای ایران شدند.

سخنگوی وزارت خارجه گفت: این اقدام واقعاً نامعقول است. از یک طرف، آمریکا و رژیم صهیونیستی بانی و باعث این وضعیت هستند. دلیل اینکه آژانس نمی‌تواند به مراکز و تأسیسات هسته‌ای ایران دسترسی داشته باشد، جنایت و تجاوز آمریکا است. خودشان این مسیر را مسدود کرده‌اند و حالا ایران را به دلیل عدم امکان دسترسی آژانس به تأسیسات هسته‌ای، مورد مؤاخذه قرار می‌دهند. این اقدام سه کشور اروپایی و آمریکا، نقض غرض است و قطعاً نشانه خوبی نیست. نشانه این است که آنها به دنبال پیچیده‌تر کردن اوضاع هستند.

وی ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران نیز قطعاً تدابیر لازم را در قبال این اقدام نسنجیده سه کشور اروپایی و آمریکا خواهد اندیشید. ما بارها به کشورهای اروپایی توصیه کرده‌ایم که از این حکمت ایرانی درس بگیرند: آزموده را آزمودن خطاست.

بقایی در پاسخ به سؤالی درباره تجاوزات اخیر اسرائیل به لبنان گفت:‌ رژیم صهیونیستی به دلیل برخورداری حمایت از آمریکا و بی عملی سازمان ملل و بی تفاوتی کشورهای اروپایی که مدعی قانون، حقوق بشر و حقوق بین‌الملل هستند. متأسفانه برای برخی طرف‌ها به‌گونه‌ای بوده که از نوعی مصونیت برخوردار بوده‌اند؛ گویی برای هر جنایتی و برای تخطی از همه اصول و موازین حقوق بین‌الملل، از مصونیت برخوردار هستند. آنچه امروز شاهد آن هستیم، بیش از پیش اهمیت مقاومت و ضرورت بهره‌مندی مقاومت از همه امکانات و توانمندی‌های لازم برای صیانت از عزت، کرامت و تمامیت سرزمینی لبنان را نشان می‌دهد.

بقایی گفت: این اتفاقات برای همه طرف‌ها، چه در لبنان و چه در منطقه، درس‌های زیادی دارد. در برابر طرفی که به هیچ حد و حدودی پایبند نیست، جز با اتکا به مقاومت و استقامت نمی‌توان کیان کشورها و تمامیت سرزمینی آنها را حفظ کرد. حتماً مردم و دولت لبنان نیز با تمام توان برای مقابله با این روند که هدفی جز مخدوش کردن و تضعیف جایگاه و حاکمیت لبنان ندارد، ایستادگی خواهند کرد.

وی درباره احتمال حضور غیرنظامی کره جنوبی در تنگه هرمز و خلیج فارس گفت: ما روابط خوبی با کره جنوبی داشته‌ایم و برای این روابط ارزش قائلیم. در عین حال، این‌گونه اقدامات قطعاً باعث امن‌تر شدن مسیرهای دریانوردی نخواهد شد. ما البته موضع رسمی در این خصوص نگرفته‌ایم، اما به نحو مقتضی با مقامات مربوطه از طریق سفارتمان در سئول در ارتباط هستیم. این هشدار را نیز به‌صورت عمومی و درباره همه کشورها مطرح می‌کنیم که کشورها مراقب باشند به ابزار اعمال اقدامات تجاوزکارانه آمریکا تبدیل نشوند.

سخنگوی وزارت امور خارجه  در خصوص تشدید درگیری‌های جنگ و حمله به نفتکش ها و اینکه آیا رایزنی‌هایی در این زمینه صورت گرفته و نتیجه داده است، گفت: اصطلاح «جنگ نفتکش‌ها» شاید اصطلاح دقیقی برای اشاره به آنچه در منطقه شاهد هستیم، نباشد. باید صورت مسئله را همیشه در ذهن داشته باشیم. ما از اسفندماه با تجاوز نظامی مواجه شدیم و از همان زمان، تنگه هرمز و خلیج فارس ناامن شد؛ نه به دلیل اقدام ایران، بلکه به دلیل اقدام تجاوزکارانه آمریکا. این وضعیت نیز تا به امروز به شکل‌های مختلف ادامه پیدا کرده است.

وی افزود: این نکته را هم باید در نظر داشته باشیم که حمله به کشتی‌ها، چه در منطقه ما و چه در دریای آزاد، توسط آمریکا آغاز شد. آنچه در همین چند روز اخیر اتفاق افتاد، مطمئن باشید یک تحول تعیین‌کننده از حیث تدابیر دفاعی جمهوری اسلامی ایران در برابر آمریکا بود. این اقدام، بهانه‌ای برای حمله آمریکا به شناورهای تجاری ایران شد. حمله به شناورهای تجاری، اقدامی آشکارا خلاف حقوق بین‌الملل و اقدامی تروریستی است. اینکه وزیر دفاع آمریکا، یا به تعبیر خودشان وزیر جنگ آمریکا، به این اقدام افتخار می‌کند، اعتراف به ارتکاب یک جنایت جنگی علیه کشتی‌های تجاری است.

سخنگوی وزارت خارجه گفت: مادامی که این وضعیت، یعنی جنگ اقتصادی و تحریم و محاصره دریایی علیه ایران، ادامه داشته باشد، به منزله تداوم تجاوز نظامی خواهد بود و از حیث حقوقی و عملیاتی، ایران را مجاز می‌کند تدابیر لازم را برای دفاع از خود اتخاذ کند. اقدامات ایران کاملاً دفاعی است و در برابر تداوم تجاوز نظامی آمریکا صورت می‌گیرد.

وی خاطرنشان کرد: آمریکا نیز در جریان اقدامات نظامی خود، عملیاتی را انجام داده که از ابتدا در مطبوعات خود آمریکا با عنوانی مشخص از آن یاد شده است. آنچه مسلم است این است که این اقدام تجاوزکارانه در رسیدن به اهداف خود ناکام بود، اما در عین حال باعث بی‌اعتباری بیش از پیش آمریکا شد. این اقدامات، نقض فاحش حقوق بشردوستانه و حقوق بین‌الملل است. قطعاً هر انسان عاقلی می‌گوید که باید از به‌کار بردن چنین عباراتی برای توصیف یک جنگ غیرقانونی شرم کرد.

بقایی درباره اینکه آمریکا اعلام کرده است که ایران به ناوهای آمریکایی حمله کرده و در صورت تکرار این اقدامات، ناوهای آمریکایی اهداف بیشتری را در ایران مورد حمله قرار خواهند داد گفت: برای کشوری که خودش را بزرگ‌ترین ابرقدرت تاریخ می‌داند، اینکه به چنین تهدیدهایی متوسل شود و به حمله به کشتی‌های تجاری، در تلافی آنچه خودشان نیز به آن اعتراف کرده‌اند، یعنی حمله ایران به ناو نظامی‌شان، اقدام کند، واقعاً هیچ افتخاری ندارد.

وی ادامه داد: اینکه چنین قدرتی برای فشار وارد کردن بر جمهوری اسلامی ایران، به حمله به غیرنظامیان و کشتار کودکان در یک جشن عروسی متوسل شود، هیچ افتخاری ندارد. روایت‌های آنها در این خصوص نیز مطلقاً نادرست است.

بقایی یادآور شد: همان‌طور که عرض کردم، جمهوری اسلامی ایران در موضع دفاع از خود قرار دارد؛ به دلیل ادامه محاصره دریایی و تداوم جنگ اقتصادی. در چنین شرایطی، اقدامی که ایران انجام داد، چه در قالب ضربات دفاعی علیه پایگاه‌های نظامی آمریکا و چه علیه ناو نظامی این کشور، قطعاً در چارچوب حق ذاتی دفاع مشروع قرار دارد؛ حقی که در ماده ۵۱ منشور ملل متحد نیز به‌خوبی متبلور شده و به رسمیت شناخته شده است.

سخنگوی وزارت خارجه درباره اظهارات نخست‌وزیر سابق رژیم صهیونیستی، که رقیب نتانیاهو نیز محسوب می‌شود و در موضعی تهدیدآمیز مطرح شده که بالاخره روزی قطر را بمباران خواهند کرد و در آن روز، عربستان و کویت نیز با اسرائیل همراهی خواهند کرد، گفت: برای هیچ کشوری در منطقه تردیدی وجود ندارد که رژیم صهیونیستی سودای تسلط بر کل منطقه و تحقیر و تضعیف همه کشورهای منطقه را دارد.

وی ادامه داد: اینکه با صراحت، کشورهای منطقه را تهدید می‌کنند، موضوع جدیدی نیست. قبلاً نیز از «رویای اسرائیل بزرگ» صحبت کرده‌اند و ترکیه را به شکل‌های مختلف مورد تهدید قرار داده‌اند. اینها نشانگر خوی و نگاه توسعه‌طلبانه رژیم صهیونیستی است. همه این موارد باید زنگ هشدارباشی برای کشورهای منطقه باشد تا دشمن واقعی صلح و امنیت منطقه را بشناسند و مراقب باشند که مشغول شدن به موضوعات دیگر، باعث نشود دشمن اصلی و خطر اصلی برای صلح و امنیت منطقه را جری‌تر کنند.

بقایی درباره سفر رییس جمهور به نیویورک برای شرکت در نشست‌های سازمان ملل، آیا برنامه‌ای برای حضور در این نشست‌ها وجود دارد؟ گفت: قبلاً عرض کردم که قطعاً ما از این فرصت‌ها برای تبیین مواضع خود، همانند سال‌های گذشته، استفاده خواهیم کرد. بنا بر این است که در این نشست مشارکت کنیم. البته این موضوع مشروط به آن است که کشور میزبان به تعهدات خود، طبق معاهده مقر و مقررات مربوط به روادید، عمل کند و روادید لازم را صادر کند.

وی در رابطه با وضعیت نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل و اینکه چه کسی مدیریت نمایندگی را برعهده خواهد داشت، گفت: مراجعه نماینده کشور به این معنا نخواهد بود که تا زمان اعزام سفیر جدیدمان، نمایندگی بدون مدیریت خواهد ماند. تا زمان اعزام سفیر جدید، نمایندگی و سفیر جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل توسط سفیر دوم نمایندگی مدیریت خواهد شد و الحمدلله کارها به‌خوبی در حال انجام است.

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره ناامنی در تنگه هرمز گفت: ناامن شدن تنگه هرمز نتیجه قهری اقدامات آمریکاست. مگر قبل از ۹ اسفند، پیش از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، تنگه هرمز دچار مشکلی بود؟ اینکه روایت وارونه‌ای تولید می‌کنند و ایران را به‌عنوان عامل ناامنی و تهدیدی برای امنیت تنگه هرمز معرفی می‌کنند، یک دروغ آشکار است.

وی گفت: تنگه هرمز به دلیل اقدام آمریکا و رژیم صهیونیستی در حمله به ایران و همچنین به دلیل سوءاستفاده از قلمرو کشورهای واقع در کرانه جنوبی خلیج فارس، دچار مشکل شد. مادامی که این وضعیت ادامه داشته باشد، اساساً نمی‌توان از امن شدن تنگه هرمز صحبت کرد. مشکل از اقدامات ایران نیست؛ مشکل از تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی است که کماکان ادامه دارد؛ چه به شکل محاصره دریایی، چه به شکل جنگ اقتصادی و چه به شکل تعرض به شناورهای تجاری ایران.