تشدید اختلافات با واشنگتن؛ اروپا با شبح شکست در اوکراین روبه‌روست
افزایش اختلافات واشنگتن و پایتخت‌های اروپایی بر سر نحوه پایان جنگ اوکراین، نگرانی‌ها درباره آینده کی‌یف را تشدید کرده است؛ در شرایطی که احتمال کاهش حمایت آمریکا، کمبود تسلیحات و فشارهای مالی، توان اروپا برای پشتیبانی از اوکراین و جلوگیری از شکست این کشور را با چالش جدی روبه‌رو کرده است.
به گزارش ایلنا، ایزابل لاسر، روزنامه‌نگار فرانسوی، در تحلیلی در روزنامه «لو فیگارو» می‌نویسد تغییر رویکرد واشنگتن، اروپا را بر سر دوراهی دشواری قرار داده است: یا اوکراین را به پذیرش توافقی نابرابر و توقف جنگ بر اساس شروط روسیه وادار کند، یا با ادامه جنگ و در شرایط کاهش حمایت آمریکا، هزینه‌های سنگین‌تری بپردازد.
فشار اقتصادی و نظامی بر اوکراین
فشار بر کی‌یف تنها به مذاکرات محدود نیست. مؤسسه «چتم‌هاوس» می‌گوید روسیه حملات خود به زیرساخت‌های انرژی، شبکه راه‌آهن، بنادر، انبارهای غلات و تأسیسات صنعتی اوکراین را افزایش داده است؛ حملاتی که با هدف تضعیف اقتصاد این کشور و تشدید فشار بر جمعیت آن انجام می‌شود.
برآورد این مؤسسه نشان می‌دهد اوکراین در سال ۲۰۲۶ با کسری ۲۷ میلیارد دلاری در تأمین هزینه‌های دفاعی و در سال ۲۰۲۷ با شکاف بودجه‌ای ۳۲ میلیارد دلاری روبه‌رو خواهد شد.
ادامه جنگ، هم‌زمان هزینه‌های دولت‌های اروپایی را افزایش می‌دهد؛ آن هم در شرایطی که قیمت انرژی بالاست و احزاب راست‌گرا و مخالف کمک به اوکراین در برخی کشورهای اروپایی قدرت بیشتری گرفته‌اند.
چتم‌هاوس پیشنهاد می‌کند وام حمایتی ۹۰ میلیارد دلاری اروپا افزایش یابد و امکان استفاده از دارایی‌های مسدودشده روسیه نیز بررسی شود. ارزش این دارایی‌ها در اروپا حدود ۲۱۰ میلیارد یورو و در بریتانیا حدود ۲۵ میلیارد یورو برآورد می‌شود.
با این حال، استفاده از این دارایی‌ها با موانع حقوقی و سیاسی روبه‌روست. بلژیک که بخش عمده دارایی‌های روسیه در اروپا در آن نگهداری می‌شود، نگران پیامدهای قضایی و مسئولیت‌های احتمالی این اقدام است.
در جبهه نظامی نیز کمبود سامانه‌های پدافند هوایی به یکی از فوری‌ترین مشکلات اوکراین تبدیل شده است. به گزارش مؤسسه کارنگی، کی‌یف با کمبود شدید موشک‌های پاتریوت مواجه است؛ سامانه‌ای که توانایی بالایی در رهگیری موشک‌های بالستیک روسیه دارد. با این حال، آمریکا و شرکت‌های اروپایی نیز قادر نیستند موشک‌های مورد نیاز را با سرعت کافی تولید کنند.
فرانسه و ایتالیا قصد دارند موشک‌های «آستر ۳۰» را تا پایان اکتبر تحویل دهند، اما تحویل سامانه‌های اروپایی «سامپ/تی» تا سال ۲۰۲۷ به تأخیر افتاده است. این در حالی است که اوکراین برای حفاظت از شهرها و زیرساخت‌های خود در آستانه زمستان به کمک فوری نیاز دارد.
تلاش اروپا برای جبران کاهش حمایت آمریکا
کشورهای اروپایی می‌گویند برای مقابله با این وضعیت در حال افزایش اقدامات خود هستند. بر اساس گزارش نشریه «پولیتیکو»، رهبران اروپا به دنبال تشدید تحریم‌ها علیه روسیه و محدود کردن درآمدهای نفتی این کشورند. آن‌ها همچنین توافق ترامپ با پوتین درباره گازوئیل روسیه را تعهدی الزام‌آور برای اوکراین نمی‌دانند.
این اختلاف، تفاوت اولویت‌های دو سوی آتلانتیک را آشکار می‌کند: واشنگتن به دنبال کاهش قیمت سوخت پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکاست، در حالی که اروپا معتقد است درآمدهای انرژی روسیه به تأمین هزینه‌های جنگ کمک می‌کند.
بر اساس تحلیل کارنگی، اروپا در مقایسه با گذشته کمتر در برابر تغییر مواضع ترامپ دچار سردرگمی می‌شود و تلاش کرده است تحریم‌ها را گسترش دهد، تولید تسلیحات را افزایش دهد و همکاری اطلاعاتی خود با کی‌یف را تقویت کند.
آلمان نیز با موافقت آمریکا، انتقال ۱۰ سامانه پاتریوت به اوکراین را پذیرفته است؛ هرچند هنوز برنامه‌ای برای جایگزینی سریع ذخایر تسلیحاتی خود اعلام نکرده است.
با وجود این اقدامات، موانع همچنان پابرجاست. تولید تسلیحات در اروپا به‌کندی پیش می‌رود، همکاری صنعتی فرانسه و آلمان با مشکلاتی روبه‌روست و اختلاف‌نظرها درباره میزان تداوم نقش آمریکا در ساختار دفاعی اروپا ادامه دارد.
خطر شکست یا فرصتی برای استقلال اروپا؟
روزنامه «لو فیگارو» هشدار می‌دهد که وادار کردن اوکراین به پذیرش صلحی نامطلوب، لزوماً به جاه‌طلبی‌های پوتین پایان نخواهد داد. از نگاه این روزنامه، کرملین جنگ را صرفاً مناقشه‌ای بر سر سرزمین‌های اوکراین نمی‌داند، بلکه آن را بخشی از تلاش برای تضعیف اتحادیه اروپا و ناتو تلقی می‌کند.
بر این اساس، شکست اوکراین می‌تواند جناح شرقی اروپا را در موقعیت آسیب‌پذیرتری قرار دهد و به احزاب نزدیک به مسکو در فرانسه و آلمان میدان بیشتری بدهد تا خواستار لغو تحریم‌ها و ازسرگیری تجارت گاز با روسیه شوند.
با این حال، این تحلیل تأکید می‌کند که شکست اوکراین نباید از پیش قطعی فرض شود. موضع آمریکا همچنان متغیر است و اروپا نیز از منابع مالی، صنعتی و سیاسی قابل‌توجهی برخوردار است. مسئله اصلی این است که کشورهای اروپایی تا چه اندازه می‌توانند به‌سرعت و با هماهنگی عمل کنند.
اگر حمایت‌های اعلام‌شده به تأمین واقعی موشک، مهمات، منابع مالی و اطلاعات نظامی منجر نشود، ممکن است اوکراین در برابر توافقی قرار گیرد که واشنگتن و مسکو بدون مشارکت مؤثر کی‌یف درباره آن تصمیم گرفته‌اند.
در مقابل، اگر اروپا بتواند بخش عمده خلأ ناشی از کاهش حمایت آمریکا را جبران کند، این بحران می‌تواند به فرصتی برای تقویت توان دفاعی مستقل این قاره تبدیل شود؛ فرصتی برای کاهش وابستگی امنیتی به واشنگتن، به‌جای تسلیم شدن در برابر احتمال شکست اوکراین.
