منازعه تجاری ترامپ و کانادا مبنای سیاسی دارد/ اختلاف اتاوا و واشنگتن برای اروپا یک فرصت است

علی بیگدلی، کارشناس مسائل آمریکا در تشریح ابعاد و پیامدهای جنگ تعرفه‌ای ترامپ علیه کانادا در گفت‌وگو با ایلنا اظهار کرد: مهمترین دلیل برای توضیح اختلافات فکری و جناحی میان ترامپ و نخست‌وزیر کانادا این است که ترامپ گرایش‌های راست افراطی دارد، در حالی که نخست‌وزیر کانادا تمایلات چپ دارد و از همان روزهای نخست نیز چندان با دیدگاه‌های ترامپ موافق نبوده است. بنابراین، بخشی از فشارهایی که از سوی ترامپ علیه کانادا اعمال می‌شود، ناشی از اختلاف دیدگاه‌های سیاسی میان دو طرف است و کانادا نیز از نخستین کشورهایی بود که در معرض سیاست‌های فشار و تعرفه‌ای ترامپ قرار گرفت. البته باید به این نکته هم توجه داشت که بسیاری از اظهارات ترامپ الزاماً مبنای عقلانی و منطقی محکمی ندارند و بیشتر بر نوعی تفکر آرمان‌گرایانه و آشوب‌محور استوار هستند که در مورد کانادا نیز همین وضعیت را شاهد هستیم.

وی ادامه داد: به‌طور کلی، کانادا در میان کشورهای غربی از خوشنامی بیشتری نسبت به آمریکا برخوردار است و نوعی نگاه معقول‌تر، به‌ویژه از منظر عقلانیت سیاسی، در این کشور وجود دارد. نخست‌وزیر کانادا نیز فردی پخته است و نمی‌توان او را فردی خام دانست که به‌سادگی تحت تأثیر چنین فشارها یا اظهاراتی قرار گیرد. بنابراین، به نظر می‌رسد ترامپ موج سیاسی و رسانه‌ای ایجاد می‌کند که در نهایت نتیجه قابل‌توجهی برای او به همراه نخواهد داشت. در مورد افزایش تعرفه‌ها نیز به نظر من ترامپ به نتیجه مورد نظر خود نخواهد رسید. البته این مسئله تا حد زیادی به میزان ایستادگی کانادا در برابر فشارهای آمریکا بستگی دارد. شاید بخشی از این فضاسازی‌ها نیز به مسائل انتخاباتی مربوط باشد و ترامپ بخواهد از این طریق فضای سیاسی مناسبی برای انتخابات ایجاد کند، اما در مجموع، از این رویکرد تعرفه‌ای منفعت چندانی به دست نیاورده و در مورد کانادا نیز بعید است نتیجه مطلوبی حاصل شود. 

این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: در این میان برخی معتقدند که اقدامات ترامپ بر پیمان نفتا تأثیر خواهد گذاشت اما واقعیت این است که نفتا عملاً از بین رفته و تأثیرگذاری آن بسیار منفی شده است. ترامپ همین سیاست را در مورد مکزیک نیز دنبال کرد و حتی تعرفه ۵۰ درصدی علیه این کشور اعلام کرد؛ اما مکزیک به دلیل همراهی‌هایی که با آمریکا انجام داد، تا حدودی کوتاه آمد و مسئله در آن مقطع رها شد. بنابراین، تعهدات نفتا عملاً به پایان رسیده و این توافق دیگر نقش و اهمیت گذشته را ندارد. عامل اصلی این شکست نیز همین سیاست‌های ترامپ و تعرفه‌گذاری‌های او بوده است. به‌طور کلی، معتقدم سیاست تعرفه‌ای ترامپ تاکنون با شکست مواجه شده و در مورد کانادا نیز با شکست مواجه خواهد شد. این وضعیت در نهایت می‌تواند به نفع اتحادیه اروپا باشد؛ زیرا هر اندازه آمریکا متحدان و همسایگان خود را از دست بدهد، این مسئله می‌تواند برای اروپا فرصت ایجاد کند. کانادا نیز می‌تواند در چنین شرایطی سطح همکاری‌ها و مناسبات خود را با کشورهای مختلف، به‌ویژه کشورهای اروپایی و انگلستان، افزایش دهد. البته در اینجا یک نکته مهم وجود دارد و آن اینکه نخست‌وزیر جدید انگلیس تا حدودی تمایلات نرم‌تری نسبت به ترامپ دارد. شاید این مسئله بتواند تا اندازه‌ای به ترامپ کمک کند، هرچند هنوز درباره میزان این تأثیرگذاری نمی‌توان با قطعیت صحبت کرد.

وی افزود: با این حال، در عمل شاهد نوعی نزدیکی بیشتر انگلیس به سیاست‌های آمریکا هستیم. سفر نخست‌وزیر انگلستان به اوکراین و وعده کمک‌های نظامی به این کشور، از جمله نشانه‌هایی است که می‌تواند بیانگر نزدیک‌تر شدن لندن به سیاست‌های آمریکا در دوره نخست‌وزیر جدید باشد. نکته دیگر این است که حجم تولیدات کانادا به‌مراتب کمتر از آمریکاست و بازار آن نیز کوچک‌تر است. با این حال، از نظر عرضه و تقاضا، تقاضای کانادا فقط به آمریکا محدود نمی‌شود و کشورهای اروپایی نیز می‌توانند بخشی از نیاز این کشور را پوشش دهند، اما اگر کانادا تعرفه ۵۰ درصدی را بپذیرد، از نظر حیثیتی نیز با لطمه مواجه خواهد شد. کانادا یکی از واردکنندگان اصلی خودروهای آمریکایی است و همین مسئله می‌تواند شرایط را برای دو طرف دشوار کند. بنابراین، موضوع فقط مسائل اقتصادی نیست و جنبه حیثیتی نیز پیدا کرده است.

بیگدلی در پایان خاطرنشان کرد: در واقع، همان‌طور که مسئله در مورد آمریکا به نوعی حیثیتی شده، برای کانادا نیز همین وضعیت در حال شکل‌گیری است. با این حال، تا آنجا که من می‌توانم ارزیابی کنم، اتفاق خاص و تعیین‌کننده‌ای رخ نخواهد داد و کانادا نباید بیش از اندازه از این بابت نگران باشد. این سیاست، در مجموع، سیاستی شکست‌خورده است و به همین دلیل انتظار ندارم در مورد کانادا نیز پیامد بسیار مهم و تعیین‌کننده‌ای داشته باشد.