فشار هرمز و هزینههای تقابل؛ آیا ترامپ ناچار به امتیاز دادن به ایران میشود؟
اهمیت راهبردی تنگه هرمز و نگرانی از پیامدهای اقتصادی بحران، واشنگتن را با پرسشی جدی مواجه کرده است؛ آیا ترامپ برای پایان دادن به بنبست، حاضر به دادن امتیاز خواهد شد؟
به گزارش ایلنا به نقل از آسوشیتدپرس، بحران تنگه هرمز، دونالد ترامپ را با یک چالش دشوار روبهرو کرده است؛ برای رسیدن به توافق با ایران و بازگشت دوباره کشتیرانی به این آبراه حیاتی، رئیسجمهوری آمریکا ممکن است مجبور شود از بخشی از مواضع سختگیرانه خود کوتاه بیاید؛ اقدامی که برای سیاستمداری مانند ترامپ که همواره خود را اهل پیروزی معرفی میکند، آسان نخواهد بود.
ترامپ در حالی بر حفظ تصویر یک رهبر قدرتمند تأکید دارد که فشارهای داخلی و خارجی بر او افزایش یافته است؛ از کاهش محبوبیت در برخی نظرسنجیها و نگرانیهای اقتصادی گرفته تا بحث درباره کاهش ذخایر برخی تسلیحات مهم ارتش آمریکا پس از جنگ با ایران.
الیوت کوهن، مقام پیشین وزارت خارجه آمریکا، معتقد است نگاه ترامپ به سیاست بر پایه مفهوم «برد و باخت» استوار است و به همین دلیل، پذیرش هرگونه عقبنشینی میتواند برای او دشوار باشد؛ چراکه ممکن است آن را نشانه شکست تلقی کند.
هرمز؛ گره اصلی مذاکرات تهران و واشنگتن
در مرکز اختلافات ایران و آمریکا، مسئله تنگه هرمز قرار دارد؛ آبراهی که نزدیک به یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند و هرگونه اختلال در آن میتواند بازار انرژی و تجارت جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.
واشنگتن مخالف هر توافقی است که به ایران امکان کنترل بیشتر بر این مسیر دریایی بدهد؛ از جمله دریافت هزینه عبور کشتیها. در مقابل، تهران معتقد است تنگه هرمز نمیتواند بدون در نظر گرفتن نقش و منافع ایران، مانند گذشته یک مسیر کاملاً آزاد و بدون محدودیت باشد.
با وجود حملات گسترده آمریکا، ایران همچنان توانایی استفاده از پهپادها و موشکها را حفظ کرده و همین موضوع باعث شده تهران همچنان یک اهرم فشار مهم در برابر کشتیرانی منطقه در اختیار داشته باشد.
دیوید شنکر، مقام پیشین وزارت خارجه آمریکا، معتقد است فشارهای اقتصادی و نگرانی از پیامدهای بحران ممکن است ترامپ را به پذیرش نوعی انعطاف درباره هرمز سوق دهد؛ حتی اگر این تصمیم با هزینه سیاسی همراه باشد.
هزینههای جنگ و نگرانی از کاهش ذخایر آمریکا
در حالی که ترامپ تأکید میکند ارتش آمریکا همچنان از توان نظامی بالایی برخوردار است، برخی کارشناسان درباره کاهش ذخایر تسلیحاتی واشنگتن، بهویژه مهمات پیشرفته و سامانههای دفاعی، هشدار دادهاند.
مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی آمریکا نیز در گزارشهایی به کاهش ذخایر برخی تسلیحات اشاره کرده است. موضوعی که باعث شده پنتاگون برای افزایش بودجه دفاعی و تأمین منابع بیشتر فشار وارد کند.
مارک کلی، سناتور دموکرات و خلبان پیشین نیروی دریایی آمریکا، معتقد است مشکل اصلی نه فقط کمبود تسلیحات، بلکه نبود یک راهبرد روشن در جنگ با ایران بوده است. به گفته او، اگر هدف عملیات از ابتدا مشخص بود، شاید دامنه حملات بسیار محدودتر میشد.
ترامپ میان فشار داخلی و ضرورت توافق
ترامپ همچنان مدعی است وضعیت آمریکا مطلوب است و ارتش این کشور توان لازم را در اختیار دارد، اما برخی نظرسنجیها نشان میدهد بخش بزرگی از جامعه آمریکا نسبت به جنگ با ایران نگاه مثبتی ندارد.
بر اساس یک نظرسنجی، حدود دو سوم آمریکاییها معتقدند جنگ با ایران ارزش هزینههای آن را نداشته است؛ موضوعی که میتواند برای دولت ترامپ، بهویژه در آستانه انتخابات میاندورهای، اهمیت سیاسی داشته باشد.
هرمز باز است، اما بحران پایان نیافته
ترامپ اعلام کرده تنگه هرمز همچنان برای کشتیرانی باز است، اما در عمل نگرانی شرکتهای کشتیرانی از حملات احتمالی یا مینگذاری باعث شده فعالیت دریایی در این مسیر همچنان پایینتر از سطح عادی باشد.
بر اساس دادههای دریایی، تعداد کشتیهای عبوری از هرمز نسبت به هفتههای گذشته افزایش یافته، اما هنوز فاصله زیادی با شرایط پیش از بحران دارد.
در چنین شرایطی، مذاکرات تهران و واشنگتن بر سر یک راهحل موقت برای بازگشت امنیت به این آبراه ادامه دارد؛ راهکاری که میتواند بدون رفع کامل اختلافات، مانع از تشدید بحران شود.
با این حال، مسئله اصلی همچنان باقی است: آیا ترامپ حاضر است برای جلوگیری از یک بحران گستردهتر، از بخشی از مواضع قبلی خود عقبنشینی کند یا ترجیح میدهد فشار حداکثری را ادامه دهد؟
در نهایت، تنگه هرمز نه فقط یک مسیر انرژی، بلکه به میدان آزمون اراده سیاسی ایران و آمریکا تبدیل شده است؛ جایی که هر دو طرف تلاش میکنند بدون نشان دادن ضعف، امتیاز بیشتری به دست آورند.
