قدیمیترین سلطنت جهان در تنگنای جانشینی؛ چرا تنها دختر امپراتور نمیتواند ملکه شود؟
بحران جانشینی در ژاپن با تصویب قانون جدید وارد مرحله تازهای شده است. با وجود حمایت گسترده افکار عمومی از شاهدخت آیکو، قوانین سنتی همچنان مانع از رسیدن او به تاجوتخت میشوند.
به گزارش ایلنا به نقل از الجزیره، ژاپن این روزها با یکی از مهمترین چالشهای تاریخ معاصر خاندان امپراتوری خود روبهرو است. پارلمان این کشور قانونی را برای تضمین تداوم خاندان سلطنتی تصویب کرده، اما این قانون به دلیل محروم نگه داشتن زنان از حق جانشینی، با انتقادهای گستردهای مواجه شده است.
بر اساس قوانین فعلی، «شاهدخت آیکو» تنها فرزند امپراتور ناروهیتو، صرفا به دلیل زن بودن نمیتواند بر تخت امپراتوری تکیه بزند. همین موضوع بار دیگر بحث اصلاح قوانین جانشینی را به یکی از داغترین موضوعات سیاسی و اجتماعی ژاپن تبدیل کرده است.
قانون جدید پیشبینی میکند برخی از نوادگان مرد شاخههای قدیمی خاندان امپراتوری که حدود ۸۰ سال پیش جایگاه رسمی خود را از دست داده بودند، دوباره به خانواده سلطنتی بازگردند تا شمار وارثان مرد افزایش یابد. این تصمیم در حالی اتخاذ شده که اکنون تنها سه مرد در خاندان امپراتوری واجد شرایط جانشینی هستند.
با وجود این، بسیاری از ژاپنیها معتقدند راهحل پایدار بحران، اصلاح قانون و اعطای حق جانشینی به زنان است. شاهدخت آیکو نیز از محبوبیت قابل توجهی در میان افکار عمومی برخوردار است و نظرسنجیها نشان میدهد بیش از ۸۰ درصد مردم از امکان به سلطنت رسیدن او حمایت میکنند.
در حالی که برخی انتظار داشتند «سانائه تاکائیچی» نخستین زن در مقام نخستوزیری ژاپن، زمینه اصلاح قانون را فراهم کند، دولت او رویکردی محافظهکارانه در پیش گرفت و از تغییر نظام سنتی جانشینی حمایت نکرد. تحلیلگران این تصمیم را ناشی از فشار جریانهای محافظهکار در حزب حاکم میدانند؛ موضوعی که به گفته ناظران، به کاهش محبوبیت دولت نیز انجامیده است.
امپراتور ناروهیتو بر اساس قانون اساسی ژاپن حق دخالت در امور سیاسی را ندارد، اما بهطور غیرمستقیم بر ضرورت دستیابی به راهحلی تأکید کرده که از حمایت و اجماع مردم برخوردار باشد.
کارشناسان هشدار میدهند ادامه محرومیت زنان از حق جانشینی، آینده خاندان امپراتوری را با چالشهای جدی روبهرو خواهد کرد.
در حال حاضر، سرنوشت تاجوتخت ژاپن بیش از هر زمان دیگری به «شاهزاده هیساهیتو» ۱۹ ساله، تنها وارث مرد نسل جوان خاندان سلطنتی، گره خورده است.
دولت ژاپن نیز در آستانه معرفی ۱۱ شاهزاده از شاخههای قدیمی خاندان امپراتوری است که قرار است دوباره به این خاندان بازگردند؛ اقدامی که از آن بهعنوان آخرین تلاش برای تضمین تداوم قدیمیترین دودمان سلطنتی جهان یاد میشود.
پارلمان ژاپن پیشتر نیز اصلاحاتی را برای کاهش بحران جانشینی بررسی و تصویب کرده بود؛ از جمله حفظ جایگاه سلطنتی زنان پس از ازدواج با افراد خارج از خاندان امپراتوری و همچنین بازگرداندن بستگان مرد دور به خانواده سلطنتی، با هدف افزایش شمار وارثان احتمالی تاجوتخت.
