از تهدید حمله تا تلاش برای توافق؛ پشتپرده روزهای سرنوشتساز جنگ آمریکا و ایران
گزارش الجزیره از تشدید همزمان تحرکات نظامی و دیپلماتیک حکایت دارد؛ جایی که آمریکا گزینه حمله گسترده به ایران را بررسی میکند و در مقابل، میانجیها برای جلوگیری از وقوع جنگی فراگیر وارد عمل شدهاند.
به گزارش ایلنا، با ورود جنگ آمریکا و ایران به پنجمین ماه، تحولات سیاسی و نظامی منطقه وارد مرحلهای سرنوشتساز شده است. اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره احتمال اجرای حملهای گسترده علیه ایران، در کنار تحرکات دیپلماتیک برای احیای مذاکرات، نشان میدهد واشنگتن و تهران همزمان در دو مسیر «تشدید تنش» و «مذاکره» حرکت میکنند.
ترامپ طی روزهای اخیر در گفتوگو با رسانههای آمریکایی اعلام کرده است که درباره اجرای حملهای گسترده علیه ایران بهزودی تصمیمگیری خواهد کرد. وی مدعی شده حمله احتمالی آمریکا «بزرگتر از هر عملیات پیشین» خواهد بود، اما در عین حال تأکید کرده هنوز تصمیم نهایی را اتخاذ نکرده و احتمال دارد شرایط به نقطهای نرسد که چنین حملهای ضروری باشد.
رئیسجمهور آمریکا همچنین با اشاره به مذاکرات غیرمستقیم با تهران مدعی شد واشنگتن تنها دو گزینه پیشرو دارد؛ یا از طریق فشار نظامی توانمندیهای ایران را تضعیف کند یا به توافقی جدید دست یابد.
همزمان، روزنامه نیویورکتایمز به نقل از منابع آگاه گزارش داد ترامپ نشستی با مشاوران ارشد امنیتی و اعضای کابینه خود برگزار کرده تا گزینههای تشدید عملیات نظامی علیه ایران را بررسی کند.
در همین حال، ترامپ هشدار داده است که هرگونه حمله جدید نیروهای انصارالله یمن علیه منافع آمریکا یا متحدانش را به ایران نسبت خواهد داد و تهران را مسئول پیامدهای آن میداند.
در بخش دیگری از این تحولات، رئیسجمهور آمریکا درباره نقش رژیم صهیونیستی در هرگونه عملیات احتمالی علیه ایران نیز اظهاراتی دوپهلو مطرح کرده است. او گفته اسرائیل در صورت درخواست واشنگتن آمادگی دارد به عملیات نظامی بپیوندد، اما در عین حال اذعان کرده ورود تلآویو به جنگ میتواند با واکنش مستقیم ایران همراه باشد.
در همین راستا، رسانههای اسرائیلی نیز از افزایش سطح آمادهباش ارتش این رژیم خبر دادهاند. بر اساس این گزارشها، تلآویو خود را برای سناریوی حمله گسترده آمریکا به ایران آماده کرده و در انتظار تصمیم نهایی کاخ سفید است.
همزمان با افزایش احتمال تشدید درگیریها، وزارت خارجه آمریکا نیز به شهروندان خود در کشورهای خاورمیانه هشدار داده است نسبت به اختلال در پروازها، بسته شدن احتمالی حریمهای هوایی و تشدید ناامنیها هوشیار باشند. سفارتخانههای آمریکا در عراق، اردن و سرزمینهای اشغالی نیز توصیههای مشابهی به اتباع آمریکایی ارائه کردهاند.
در عرصه داخلی آمریکا نیز موضوع ایران به یکی از محورهای اختلاف میان کنگره و کاخ سفید تبدیل شده است. اگرچه مجلس نمایندگان طرحی را برای محدود کردن اختیارات رئیسجمهور در آغاز جنگ با ایران تصویب کرد، اما سنای آمریکا ساعاتی بعد با رأی خود این محدودیت را لغو کرد؛ اقدامی که دست ترامپ را برای تصمیمگیری درباره هرگونه عملیات نظامی باز میگذارد.
در مقابل این فضای پرتنش، تلاشهای دیپلماتیک نیز ادامه دارد. منابع آگاه از برگزاری مذاکرات میان هیأت عمانی و مقامهای ایرانی در تهران خبر دادهاند؛ گفتوگوهایی که با محوریت مدیریت امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز و کاهش تنشهای منطقهای دنبال میشود. این مذاکرات قرار است در روزهای آینده نیز ادامه یابد.
از سوی دیگر، خبرگزاری رویترز به نقل از سه منبع پاکستانی گزارش داده است که اسلامآباد با حمایت چین در تلاش است مسیر گفتوگوهای ایران و آمریکا را احیا کند. به گفته این منابع، رایزنیهایی در جریان سفر اخیر وزیر کشور ایران به پاکستان و همچنین دیدارهای مقامات پاکستانی با مسئولان چینی در پکن انجام شده است.
بر اساس این گزارش، پکن نیز با توجه به نگرانی از تأثیر گسترش جنگ بر مسیرهای حیاتی تجارت جهانی، از ابتکارهای میانجیگرانه حمایت کرده و خواستار بازگشت ثبات به منطقه شده است.
در مجموع، تحولات اخیر نشان میدهد منطقه در نقطهای حساس قرار گرفته است؛ جایی که از یک سو تهدیدهای نظامی واشنگتن و آمادهباش متحدانش احتمال تشدید درگیری را افزایش داده و از سوی دیگر، میانجیگریهای منطقهای و بینالمللی همچنان برای جلوگیری از ورود بحران به مرحلهای غیرقابل بازگشت ادامه دارد.
