یادداشتی از رضا میرابیان:
آمریکا در پرونده یمن، عربستان را تنها میگذارد؟
در موضوع حملات مرتبط با اسرائیل و تحولات یمن مشاهده کردیم، آمریکاییها عملاً عربستان را تنها گذاشتند و با یمن به نوعی توافق نانوشته رسیدند که بر اساس آن، یمنیها شناورهای آمریکایی را هدف قرار ندهند.
رضا میرابیان، کارشناس مسائل منطقه طی یادداشتی برای ایلنا به تشریح دلایل حملات عربستان به یمن با هماهنگی آمریکا پرداخت که به شرح زیر از نظر میگذرد:
ریاض اخیرا علیه یمن با چراغ سبز و حمایت آمریکا واکنش نشان داد؛ اما سعودیها باید به یاد داشته باشند که در جنگ هشتساله یمن شکست خوردند و در نهایت ناچار شدند با انصارالله پای میز مذاکره بنشینند و توافق آتشبس را امضا کنند. بنابراین، اگر بخواهند بار دیگر وارد این درگیری شوند، باید بدانند که با توجه به توانمندیهای کنونی انصارالله و ظرفیتهای جبهه مقاومت، عربستان در نهایت از سوی آمریکا رها خواهد شد.
اگر شرایط به نقطهای برسد که امنیت خود آمریکا با امنیت عربستان در تعارض قرار گیرد، واشنگتن بدون تردید منافع خود را بر هر چیز دیگری ترجیح خواهد داد. همانگونه که در موضوع حملات مرتبط با اسرائیل و تحولات یمن مشاهده کردیم، آمریکاییها عملاً عربستان را تنها گذاشتند و با یمن به نوعی توافق نانوشته رسیدند که بر اساس آن، یمنیها شناورهای آمریکایی را هدف قرار ندهند. در نتیجه، آمریکا در آن مقطع مسیر خود را از عربستان جدا کرد و به نظر میرسد در آینده نیز ممکن است همین اتفاق تکرار شود.
اگر سطح درگیریها در دریای سرخ افزایش یابد و شناورهای آمریکایی یا حضور نظامی آمریکا در این منطقه با تهدید جدی مواجه شود، واشنگتن حاضر نخواهد بود هزینه حمایت از عربستان را بپردازد و احتمالاً این کشور را تنها خواهد گذاشت. از این رو، سعودیها باید درک کنند که یمن همسایه دائمی آنهاست و این همسایگی تغییر نخواهد کرد. آنها در آغاز جنگ تصور میکردند ظرف سه هفته میتوانند صنعا را تصرف کنند، اما پس از هشت سال جنگ، ناچار شدند با انصارالله توافق آتشبس امضا کنند و در عمل استقلال و حاکمیت یمن را بپذیرند.
همچنین باید اجازه دهند هواپیماهای سایر کشورها مطابق قواعد و حقوق بینالملل از حریم هوایی استفاده کنند. در غیر این صورت، همانگونه که انصارالله اعلام کرده است، بهصورت پلکانی تمامی فرودگاههای عربستان در تیررس حملات قرار خواهند گرفت. اکنون برخی فرودگاههای نزدیک مرز یمن در معرض تهدید هستند و اگر سعودیها بر این سیاست اصرار ورزند، دامنه حملات میتواند به تمامی فرودگاههای مهم عربستان، چه در غرب، چه در شرق و چه در مرکز این کشور، گسترش یابد.
اگر بخواهیم روند تحولات را در کوتاهمدت تحلیل کنیم، احتمال افزایش تصاعدی تنشها وجود دارد؛ بهویژه اگر سعودیها بر مواضع خود اصرار داشته باشند. حتی حمله اخیر به جنوب یمن نیز، به اعتقاد بسیاری، بدون هماهنگی یا چراغ سبز واشنگتن امکانپذیر نبود، زیرا طرف مقابل فاقد توان هوایی مستقل بود و به نظر میرسد این عملیات با استفاده از ظرفیتهای آمریکا یا با حمایت آن انجام شده باشد.
اگر عربستان متوجه نشود که آمریکا با این سیاست در واقع آن را در مسیری پرهزینه قرار داده است و همچنان فریب این سناریو را بخورد، وارد درگیریای خواهد شد که پایان آن دیگر در اختیار ریاض نخواهد بود؛ همانگونه که پایان جنگ هشتساله یمن نیز از کنترل عربستان خارج شد. امروز شرایط به مراتب متفاوتتر از گذشته است. توان انصارالله افزایش یافته و در مقابل، آسیبپذیری عربستان نیز بیشتر شده است.
نباید فراموش کرد که امروز عربستان و دیگر کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، در برابر تحولات منطقهای بهشدت آسیبپذیر هستند و هیچیک از آنها از پیامدهای این تحولات مصون نیستند.
آمریکاییها بهخوبی میدانند که در جریان جنگ غزه، با وجود درگیری طولانیمدت انصارالله با اسرائیل، نتوانستند این جنبش را به عقب برانند یا اهداف خود را محقق کنند. حتی طرح امنیت دریایی آمریکا نیز با شکست مواجه شد و در نهایت واشنگتن ناچار شد بخشی از ناوگان خود را از منطقه خارج کند.
بر همین اساس، اگر سعودیها بخواهند عاقلانه رفتار کنند، باید با احترام، حق حاکمیت و استقلال یمن را بپذیرند. در غیر این صورت، هزینههای بسیار سنگینی متوجه عربستان خواهد شد؛ هزینههایی که ممکن است تنها به هدف قرار گرفتن فرودگاهها محدود نشود و تأسیسات حساس دیگری را نیز دربر گیرد.
نباید فراموش کرد که در گذشته، حملات یمن موجب شد حدود نیمی از تولید شرکت آرامکو از مدار خارج شود و تولید نفت عربستان نزدیک به پنج میلیون بشکه در روز کاهش یابد. بنابراین، احتمال تکرار چنین پیامدهایی کاملاً وجود دارد و آثار آن میتواند بسیار سنگینتر از گذشته باشد.
نشانههای این وضعیت نیز هماکنون قابل مشاهده است؛ از جمله حملاتی که طی روزهای اخیر به برخی کشتیها صورت گرفته است. در صورت تداوم این روند، دامنه و شدت پیامدهای آن نیز افزایش خواهد یافت.
