عقبنشینی تاکتیکی کاخ سفید؛ ترامپ از «فرصت توافق» با ایران گفت
در ساعات حساس و سرنوشتسازِ تحولات خاورمیانه، رئیسجمهور آمریکا، پس از چند روز تهدید و لفاظی شدید علیه ایران، ناچار شد حمله نظامی برنامهریزیشده علیه تهران را به تعویق بیندازد و همزمان از وجود «فرصتی بسیار خوب» برای دستیابی به توافق با ایران سخن بگوید؛ موضعی که بار دیگر تناقضگویی و سردرگمی کاخ سفید را آشکار کرد.
به گزارش ایلنا، همزمان با افزایش تنشها میان تهران و واشنگتن، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از تعویق حمله نظامی برنامهریزیشده علیه ایران خبر داد و مدعی شد هنوز فرصت برای رسیدن به توافق وجود دارد؛ توافقی که به گفته او باید مانع دستیابی ایران به سلاح هستهای شود.
ترامپ با بیان اینکه دولت آمریکا در صورت تحقق چنین توافقی رضایت خواهد داشت، تأکید کرد تعویق حمله تنها موقتی و با هدف ادامه روند مذاکرات صورت گرفته است. او در عین حال بار دیگر زبان تهدید را به کار گرفت و گفت گزینه حمله گسترده علیه ایران همچنان روی میز واشنگتن قرار دارد.
رئیسجمهور آمریکا همچنین ادعا کرد آنچه «تحولی بسیار مثبت» در روند گفتوگوها با تهران خواند، عامل اصلی عقبنشینی موقت کاخ سفید از اجرای عملیات نظامی بوده است.
ترامپ در ادامه تلاش کرد این تصمیم را نتیجه رایزنیهای منطقهای جلوه دهد و گفت امیر قطر، ولیعهد عربستان و رئیس امارات از واشنگتن خواستهاند برای چند روز به مسیر دیپلماسی فرصت داده شود تا امکان دستیابی به توافقی قابل قبول فراهم شود.
او همچنین مدعی شد برخی رهبران عرب منطقه نسبت به حصول توافق درباره برنامه هستهای ایران ابراز خوشبینی کردهاند و بر همین اساس دستور توقف اجرای حمله را به وزارت دفاع آمریکا صادر کرده است.
با این حال، ترامپ همزمان هشدار داد در صورت شکست مذاکرات، آمریکا آماده اجرای حملهای فراگیر علیه ایران خواهد بود و نیروهای نظامی این کشور در بالاترین سطح آمادهباش باقی خواهند ماند.
در همین چارچوب، رسانه آمریکایی آکسیوس به نقل از ترامپ گزارش داد که واشنگتن تصمیم تعویق حمله را به رژیم صهیونیستی نیز اطلاع داده است؛ رژیمی که طی روزهای گذشته سطح آمادهباش خود را برای احتمال ازسرگیری درگیریها افزایش داده بود.
پیشتر نیز یک منبع آمریکایی به شبکه الجزیره گفته بود «صبر ترامپ رو به پایان است» و ایران تنها چند روز فرصت دارد تا با ارائه پیشنهادی تازه، بنبست مذاکرات را بشکند.
بر اساس گزارشها، میانجیگری پاکستان همچنان ادامه دارد و اسلامآباد اخیراً پیشنهاد اصلاحشدهای از سوی تهران را در قالب ۱۴ بند به واشنگتن منتقل کرده است؛ پیشنهادی که محور اصلی آن پایان جنگ و ایجاد اعتماد متقابل عنوان شده است.
با این وجود، یک مقام ارشد آمریکایی مدعی شده پیشنهاد ایران تنها شامل «تغییرات ظاهری» بوده و فاقد تعهد مشخص درباره توقف غنیسازی یا تحویل ذخایر اورانیوم است؛ ادعایی که نشان میدهد واشنگتن همچنان سیاست فشار و تهدید را در کنار مذاکرات دنبال میکند.
در مقابل، سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در دیدار با وزیر کشور پاکستان تأکید کرد «تناقض در مواضع آمریکا و مطالبات زیادهخواهانه واشنگتن» مهمترین مانع پیشرفت روند دیپلماتیک است.
عراقچی ضمن قدردانی از تلاشهای پاکستان برای جلوگیری از تشدید تنشها، تصریح کرد جمهوری اسلامی ایران با وجود بیاعتمادی جدی نسبت به دولت آمریکا، با مسئولیتپذیری وارد مسیر دیپلماسی شده است.
در همین حال، رژیم صهیونیستی نیز بهصورت موازی در حال بررسی سناریوی بازگشت به درگیری با ایران است. رسانههای عبری گزارش دادهاند بنیامین نتانیاهو طی دو نشست متوالی کابینه امنیتی، درباره احتمال آغاز دور جدیدی از تقابل با ایران گفتوگو کرده است.
روزنامههای اسرائیلی همچنین به نقل از منابع امنیتی مدعی شدهاند حمله احتمالی آینده آمریکا، در صورت وقوع، ممکن است اهدافی را شامل شود که تاکنون از حملات در امان ماندهاند.
در این میان، روزنامه واشنگتنپست به نقل از مقامهای دفاعی آمریکا گزارش داد پنتاگون همچنان ناوهای جنگی و دو ناو هواپیمابر خود را در منطقه حفظ کرده تا در صورت شکست مذاکرات، گزینه نظامی بهسرعت قابل اجرا باشد.
از سوی دیگر، اختلافات اساسی میان تهران و واشنگتن همچنان پابرجاست. بر اساس برخی گزارشها، ایران خواهان دستیابی به توافق برای پایان جنگ پیش از اعلام توافق هستهای است، اما آمریکا تلاش میکند همه موضوعات را در قالب یک بسته جامع نهایی کند.
برخی منابع همچنین از احتمال بررسی کاهش تحریمهای نفتی ایران در برابر توقف حمایت تهران از گروههای مقاومت منطقه خبر دادهاند؛ هرچند هنوز هیچیک از این موارد نهایی نشده است.
طبق این گزارشها، ایران در مذاکرات پیشین پیشنهاد آمریکا برای توقف غنیسازی اورانیوم به مدت ۲۵ سال و سپس ۲۰ سال را قاطعانه رد کرده است.
اکنون، در شرایطی که نگرانیها درباره فروپاشی آتشبس و بازگشت تنشها به مرحله درگیری مستقیم افزایش یافته، بسیاری معتقدند ساعات و روزهای آینده میتواند برای آینده منطقه و سرنوشت مذاکرات تهران و واشنگتن تعیینکننده باشد؛ مذاکراتی که شکست آن پیامدهای گستردهای برای بازار انرژی و اقتصاد جهانی به همراه خواهد داشت.
