چین و آمریکا؛ توافق نانوشته درباره ایران شکل گرفته است؟
اظهارات اخیر دونالد ترامپ پس از دیدار با رئیسجمهور چین، گمانهزنیها درباره احتمال شکلگیری یک «توافق غیررسمی» میان واشنگتن و پکن در قبال پرونده ایران را افزایش داده است.
به گزارش ایلنا به نقل از الجزیره، در پی دیدار اخیر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با شی جینپینگ، رئیسجمهور چین در پکن، اظهارات او درباره پرونده ایران و تحریمها، موجی از گمانهزنیها را درباره احتمال شکلگیری یک «تفاهم غیررسمی» میان واشنگتن و پکن در قبال ایران بهدنبال داشته است.
ترامپ در گفتوگو با خبرنگاران در هواپیمای ریاستجمهوری و در مسیر بازگشت از چین به واشنگتن، از طرحی سخن گفت که بر اساس آن، آمریکا ممکن است در ازای تعهد چین به توقف ارسال تجهیزات نظامی به ایران، بخشی از محدودیتها و تحریمها علیه شرکتهای نفتی چینی را کاهش دهد؛ شرکتهایی که نفت ایران را خریداری میکنند.
او همچنین اعلام کرد: «در روزهای آینده درباره رفع تحریمها از شرکتهای نفتی چین که نفت ایران را خریداری میکنند تصمیم خواهم گرفت.»
ادعای توافق درباره توقف همکاری نظامی با ایران
ترامپ مدعی شد این موضوع در قالب تفاهمی با رئیسجمهور چین مطرح شده و به گفته او، شی جینپینگ تعهد داده است از ارسال تجهیزات نظامی به ایران خودداری کند؛ ادعایی که به گفته ترامپ از اهمیت بالایی برخوردار است.
با این حال، تاکنون مقامات رسمی چین یا شخص رئیسجمهور این کشور چنین ادعایی را تأیید نکردهاند و وزارت خارجه چین تنها در بیانیهای کلی نسبت به تحولات مربوط به جنگ ایران ابراز نگرانی کرده است.
تلاش برای ترسیم همسویی واشنگتن و پکن
ترامپ در ادامه سخنان خود کوشید تصویری از همگرایی میان آمریکا و چین در قبال پرونده هستهای ایران ارائه دهد و مدعی شد دو کشور بر مخالفت با دستیابی ایران به سلاح هستهای اتفاقنظر دارند.
او همچنین با اشاره به موضوع تنگه هرمز، گفت واشنگتن و پکن میتوانند نقش مهمی در مدیریت این پرونده ایفا کنند.
تشدید مواضع ضدایرانی واشنگتن
در همین چارچوب، ترامپ بار دیگر بر مواضع سختگیرانه خود تأکید کرد و گفت ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد و «صبر آمریکا رو به پایان است». او در عین حال از ترکیب فشار و مذاکره سخن گفت و مدعی شد در صورت ارائه یک تعهد واقعی، حاضر است برنامه هستهای ایران برای مدت طولانی متوقف شود.
ادامه بنبست در مذاکرات
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که مذاکرات میان ایران و آمریکا تاکنون به نتیجه مشخصی نرسیده و دو طرف یکدیگر را به عدم پیشرفت در روند گفتوگوها متهم میکنند.
در مقابل، مقامات ایرانی ضمن رد این ادعاها، بر ضرورت رفع تحریمها، توقف فشارهای اقتصادی و احترام به حاکمیت کشورها بر منابع و مسیرهای راهبردی از جمله تنگه هرمز تأکید کردهاند.
در مجموع، به نظر میرسد اظهارات اخیر ترامپ بیش از آنکه بیانگر یک توافق قطعی باشد، تلاشی برای ترسیم چارچوبی جدید از فشار و مذاکره همزمان در قبال ایران است؛ چارچوبی که همچنان با ابهامهای جدی روبهروست.