چین چگونه میتواند جنگ علیه ایران را پایان دهد؟
در شرایطی که تحولات مربوط به جنگ در منطقه و پرونده ایران وارد مرحلهای حساس شده، رسانهها و تحلیلگران غربی از نقشآفرینی احتمالی چین بهعنوان یکی از بازیگران کلیدی در مدیریت یا پایان دادن به این بحران سخن میگویند.
به گزارش ایلنا به نقل از الجزیره، همزمان با سفر قریبالوقوع دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا به چین، نگاهها به نقش پکن در آینده جنگ علیه ایران دوخته شده است؛ سفری که قرار است محورهای آن علاوه بر مسائل تجاری، شامل موضوعات حساسی همچون ایران، انرژی و تایوان باشد.
ترامپ پیشتر نیز بهطور علنی اعلام کرده بود که در دیدار با شی جینپینگ، درباره ایران گفتوگو خواهد کرد و معتقد است چین بهدلیل وابستگی شدید به نفت منطقه و بهویژه تنگه هرمز، میتواند نقش تعیینکنندهای در معادلات این بحران داشته باشد.
چرا چین به دنبال پایان جنگ است؟
بر اساس این گزارش، چین بخش مهمی از واردات انرژی خود را از خاورمیانه تأمین میکند و هرگونه تنش در تنگه هرمز یا تشدید درگیریها، بهطور مستقیم بر اقتصاد این کشور اثر میگذارد. در همین راستا، کاهش واردات نفت و افزایش ناامنی در مسیرهای کشتیرانی، نگرانی جدی برای پکن ایجاد کرده است.
از سوی دیگر، فشار تحریمهای آمریکا علیه شرکتهای چینی فعال در تجارت نفت با ایران نیز به تنشهای اقتصادی میان دو کشور دامن زده است. با این حال، پکن همچنان بزرگترین خریدار نفت ایران باقی مانده و بخش قابل توجهی از صادرات نفت ایران به این کشور انجام میشود.
چین در مواضع رسمی خود نیز بارها بر مخالفت با تشدید تنش و لزوم توقف درگیریها تأکید کرده و خواستار بازگشت به مسیر گفتوگو و دیپلماسی شده است.
نقش چین در معادلات ایران و آمریکا
برخی منابع آمریکایی معتقدند هرگونه پیشرفت در مذاکرات مرتبط با ایران تا حد زیادی به نقش چین وابسته است و پکن میتواند بهعنوان «ضامن سیاسی» برای هر توافق احتمالی عمل کند.
در همین زمینه، تحلیلگران غربی سه عامل اصلی را در نقشآفرینی چین مؤثر میدانند:
نخست، توان اقتصادی و ارتباط گسترده با ایران؛
دوم، قدرت تأثیرگذاری بر بازار انرژی جهانی؛
و سوم، مخالفت چین با رویکرد فشار حداکثری و تسلیممحور آمریکا در قبال تهران.
به اعتقاد برخی کارشناسان، ایران نیز در این معادله تمایلی به پذیرش شروط تحمیلی ندارد و بر دستیابی به توافقی «متوازن و قابل قبول» تأکید دارد؛ موضوعی که میتواند مسیر هرگونه توافق را پیچیدهتر کند.
تایوان؛ برگ مهم چین در مذاکرات
در مقابل، چین نیز موضوع تایوان را بهعنوان خط قرمز اصلی خود در برابر آمریکا مطرح کرده و انتظار دارد واشنگتن در برخی پروندههای حساس از جمله فروش تسلیحات به تایوان، ملاحظاتی جدی در نظر بگیرد.
برخی تحلیلگران معتقدند ممکن است در چارچوب مذاکرات آینده، نوعی «مبادله سیاسی-امنیتی» میان دو طرف شکل بگیرد؛ به این معنا که همکاری چین در پرونده ایران، در برابر امتیازاتی از سوی آمریکا در موضوعات حساس منطقهای و بینالمللی قرار گیرد.
ارزیابیها نشان میدهد چین در مقطع فعلی نهتنها یک بازیگر اقتصادی، بلکه یک قدرت تأثیرگذار سیاسی در معادلات جنگ و صلح در منطقه تلقی میشود؛ نقشی که میتواند در صورت تداوم بحران، به یکی از تعیینکنندهترین عوامل در مسیر پایان یا تشدید درگیریها تبدیل شود.
