در نشست خبری مطرح شد:
کاهش مصرف آب به اندازه سد لتیان/ افزایش قیمت آب رد شد
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران با اشاره به اینکه کاهش مصرف آب در ۶ ماهه امسال به اندازه سد لتیان شد، گفت: ما پیشنهاد افزایش قیمت آب از ۶ درصد تا ۱۲ درصد بسته به پله‌های مصرف داده بودیم، ولی مورد تایید وزارت نیرو قرار نگرفت.
به گزارش خبرنگار ایلنا، علیرضا جزءقاسمی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران در نشست خبری امروز (یکشنبه ۱۹ مهرماه ۱۴۰۵) با اشاره به سهم ۳۰ درصدی تهران از آب کشور، گفت: محدودیت منابع آب و شرایط خاص اقلیمی موجب شده تامین آب در تهران با چالش‌هایی همراه باشد.
وی با بیان اینکه سالانه ۸۰۰ میلیون مترمکعب آب برای تهران نیاز است، گفت: در ۵ سال گذشته این عدد زیر ۵۰۰ میلیون مترمکعب بوده است.
مدیرعامل آبفای استان تهران با اشاره به آغاز سال آبی جدید، گفت: سال آبی جدید را با ۲۵۰ میلیون مترمکعب شروع کردیم، با وجود اینکه سال خاصی را از نظر جنگ و فشار به تاسیسات داشتیم، اما توانستیم با همراهی مردم و رسانه‌ها از تابستان بدون مشکل عبور کنیم.
جزءقاسمی ادامه داد: با وجود بارندگی، سال آبی گذشته نسبت به قبل، ۱۱ درصد مثبت بودیم ولی نسبت به بلندمدت با ۳۰ درصد منفی به اتمام رساندیم.
مدیرعامل آبفای استان تهران با بیان اینکه تامین آب تهران از قزوین شروع و البرز را هم شامل می‌شود، گفت: آب تهران از سدهای طالقان، کرج، امیرکبیر، لتیان، ماملو و آب سطحی تامین می‌شود.
جزءقاسمی با تاکید بر اینکه کیفیت آب، خط قرمز ماست، افزود: بیش از ۲۵ آزمایشگاه مربوط به شرکت آب و فاضلاب و دانشگاه‌های علوم پزشکی و شبکه بهداشت بحث کنترل کیفیت را انجام می‌دهند.
وی با اشاره به کمبود منابع این سازمان، گفت: ما پیشنهاد افزایش قیمت آب از ۶ درصد تا ۱۲ درصد بسته به پله‌های مصرف داده بودیم، ولی مورد تایید وزارت نیرو قرار نگرفت.
کاهش مصرف روزانه آب تهران از ۴ به ۳ میلیون مترمکعب
مدیرعامل آبفای استان تهران در مورد کاهش مصرف آب، گفت: مصرف روزانه آب تهران که حدود دو سال قبل به ۴ میلیون مترمکعب می‌رسید، به حدود ۳ میلیون مترمکعب کاهش یافته که این میزان مصرف معادل حدود ۶ میلیارد بطری نیم‌لیتری آب در روز است؛ در حالی که مصرف قبلی، معادل ۸ میلیارد بطری نیم‌لیتری بود.
جزءقاسمی ادامه داد: در شش ماه نخست امسال، میزان برداشت آب در استان تهران حدود ۷۰ میلیون مترمکعب کاهش یافت که از نظر حجم با ظرفیت سد لتیان قابل مقایسه است. همچنین، مقایسه مصرف در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۳ نشان می‌دهد که کاهش مصرف قابل توجهی اتفاق افتاده است.
وی با اشاره به کاهش سرانه مصرف آب در تهران گفت: سرانه مصرف آب شهروندان تهرانی که در دو سال گذشته حدود ۲۵۰ لیتر به ازای هر نفر در شبانه‌روز بود، اکنون به حدود ۱۸۰ لیتر رسیده است؛ بنابراین مصرف روزانه هر نفر حدود ۷۰ لیتر کاهش یافته است.
وی مدیریت هوشمند فشار شبکه، اصلاحات انجام‌شده در سامانه توزیع و همراهی مردم را از عوامل مؤثر در این کاهش دانست و گفت: با وجود این پیشرفت، همچنان با هدف تعیین‌شده برای کاهش سرانه مصرف به ۱۳۰ لیتر در شبانه‌روز فاصله داریم و باید مسیر مدیریت مصرف را ادامه دهیم.
اجرای چهار پروژه بزرگ فاضلاب با سرمایه‌گذاری ۲۶ همتی
مدیرعامل آبفای استان تهران با اشاره به برنامه‌های توسعه زیرساخت‌های فاضلاب استان تهران گفت: در کنار پروژه‌های جاری حوزه بهره‌برداری و تأمین آب، چند پروژه مهم نیز برای بهره‌برداری در سال جاری هدف‌گذاری شده است.
وی افزود: چهار پروژه اصلی در این بخش شامل فازهای هفتم و هشتم تصفیه‌خانه جنوب تهران، تصفیه‌خانه شهر پرند، ارتقای تصفیه‌خانه شهرک غرب تهران و تصفیه‌خانه رودهن و بومهن است.
مدیرعامل آبفای استان تهران با بیان اینکه این پروژه‌ها در مجموع ۱۱۸ میلیون مترمکعب به ظرفیت سالانه تصفیه فاضلاب و بازیابی پساب اضافه می‌کنند، گفت: سرمایه‌گذاری انجام‌شده برای این چهار پروژه حدود ۲۶ هزار میلیارد تومان است.
وی ادامه داد: اجرای این پروژه‌ها می‌تواند سهم قابل توجهی در توسعه خدمات فاضلاب کشور داشته باشد و ظرفیت تصفیه فاضلاب استان تهران را نیز افزایش دهد.
جزءقاسمی با اشاره به پیشرفت اجرایی این طرح‌ها گفت: پیشرفت فیزیکی این پروژه‌ها بیش از ۸۵ تا ۹۰ درصد اعلام شده و مراحل پایانی اجرای آنها در حال انجام است. امیدواریم تا پایان سال، این تصفیه‌خانه‌ها وارد مدار بهره‌برداری شوند.
وی افزود: با بهره‌برداری از این طرح‌ها، ظرفیت تصفیه فاضلاب افزایش می‌یابد و وضعیت زیرساخت‌های جمع‌آوری و تصفیه فاضلاب در استان تهران به تعادل بیشتری نزدیک می‌شود.
تولید داخلی تجهیزات مورد نیاز آبفا با کمک شرکت‌های دانش‌بنیان
جزءقاسمی با اشاره به محدودیت‌های تأمین برخی تجهیزات از خارج کشور، به نمونه‌ای از همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان اشاره کرد و گفت: در شهر تهران مخازن اضطراری آب نصب شده است که تعداد آنها حدود ۲۰۰ مخزن برآورد می‌شود و این طرح با همکاری شهرداری در حال توسعه است.
وی افزود: این مخازن به شیرآلات ویژه‌ای مجهز هستند که در شرایط اضطراری، از جمله هنگام وقوع زلزله، به‌صورت خودکار عمل می‌کنند و امکان حفظ ذخیره آب را فراهم می‌سازند.
مدیرعامل آبفای استان تهران ادامه داد: این شیرآلات پیش‌تر از خارج کشور، از جمله ژاپن، تأمین می‌شدند، اما یکی از شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی موفق به تولید آنها شده است. در همین راستا، سفارش ساخت بیش از ۱۳۰ شیرآلات مورد نیاز نیز ثبت شده است.
وی تصریح کرد: توسعه توان تولید داخلی، علاوه بر کاهش وابستگی به تجهیزات خارجی، می‌تواند تأمین قطعات و تجهیزات ضروری برای استمرار خدمات آب و فاضلاب را تسهیل کند.
تفکیک شبکه‌های کنترلی از اینترنت برای افزایش امنیت سایبری
مدیرعامل آبفای استان تهران در مورد امنیت سایبری زیرساخت‌های آب و فاضلاب و آمادگی این مجموعه برای مقابله با حملات احتمالی گفت: امنیت سایبری از اولویت‌های مهم آبفای استان تهران است؛ به‌ویژه آنکه تأسیسات آب و فاضلاب از طریق سامانه‌های کنترلی متعددی مدیریت می‌شوند و حفاظت از این زیرساخت‌ها اهمیت بالایی دارد.
وی افزود: اقدامات مربوط به امنیت سایبری با رعایت استانداردهای سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات (افتا) و الزامات سازمان پدافند غیرعامل دنبال می‌شود و سامانه‌های حساس کنترلی تا حد امکان از شبکه عمومی اینترنت تفکیک شده‌اند.
جزءقاسمی ادامه داد: دسترسی بیرونی به سامانه‌های حساس محدود شده و تلاش کرده‌ایم ارتباطات کنترلی به‌گونه‌ای طراحی شوند که وابستگی مستقیم به اینترنت جهانی نداشته باشند. در این زمینه، نظارت و کنترل مستمر برای جلوگیری از بروز اختلال در تأسیسات در دستور کار قرار دارد.
وی با اشاره به حملات سایبری رخ‌داده در این مدت خاطرنشان کرد: حملات سایبری نیز در این دوره اتفاق افتاده است، اما خوشبختانه تاکنون اختلال خاصی در عملکرد مجموعه آبفای استان تهران ایجاد نشده است.
جزءقاسمی درباره تأثیر کاهش مصرف آب بر درآمد شرکت آبفای استان تهران گفت: در سال ۱۴۰۴، به دلیل کاهش فروش آب، حدود ۷.۶ هزار میلیارد تومان درآمد پیش‌بینی‌شده محقق نشد. برای سال جاری نیز پیش‌بینی شده بود که درآمد شرکت به حدود ۸ هزار میلیارد تومان برسد، اما در شش ماه نخست سال، درآمد به حدود ۵ هزار میلیارد تومان رسیده است.
وی افزود: با وجود تأثیر کاهش فروش بر درآمد شرکت، اولویت اصلی ما تأمین پایدار آب است و کاهش درآمد را برای تحقق این هدف پذیرفته‌ایم. در واقع، سیاست‌های وزارت نیرو در زمینه مدیریت مصرف را دنبال می‌کنیم، هرچند شرکت‌های آب و فاضلاب برای تأمین هزینه‌های جاری و اجرای پروژه‌ها به درآمد حاصل از فروش آب متکی هستند.
مدیرعامل آبفای استان تهران با اشاره به افزایش هزینه‌های شرکت ادامه داد: هزینه‌های ما در شش ماه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته بیش از ۸۸ درصد افزایش یافته است. این در حالی است که شرکت‌های آب و فاضلاب اعتبار مستقلی از دولت برای پوشش هزینه‌های جاری دریافت نمی‌کنند و باید هزینه‌های خود را از محل درآمدهای شرکت تأمین کنند.
جزءقاسمی با اشاره به تغییر الگوی مصرف مشترکان گفت: سهم مشترکان خوش‌مصرف که دو سال پیش حدود ۲۹ درصد بود، اکنون به حدود ۵۰ درصد رسیده است. در مقابل، سهم مشترکان پرمصرف از حدود ۶۵ درصد به ۴۷ درصد و سهم مشترکان بسیار پرمصرف از ۵ درصد به ۳ درصد کاهش یافته است.
وی افزود: کاهش مصرف در گروه‌های پرمصرف، از نظر مدیریت منابع آب اتفاق مثبتی است، اما این گروه‌ها بخش مهمی از درآمد شرکت‌های آب و فاضلاب را تأمین می‌کنند. به همین دلیل، در این حوزه با دو ملاحظه هم‌زمان مواجه هستیم؛ از یک سو باید مصرف کاهش یابد و از سوی دیگر، منابع مالی لازم برای استمرار خدمات و اجرای پروژه‌ها تأمین شود.
مدیرعامل آبفای استان تهران خاطرنشان کرد: پیشنهادهایی برای اصلاح تعرفه‌ها در پله‌های مختلف مصرف، به‌ویژه برای مشترکان پرمصرف، ارائه شد. این پیشنهادها افزایش‌هایی در محدوده ۶ تا ۱۲ درصد را شامل می‌شد، اما در نهایت به تصویب نرسید.
وی تأکید کرد: کاهش درآمد شرکت، در کنار افزایش هزینه‌ها و محدودیت اعتبارات عمرانی، تأمین منابع مورد نیاز پروژه‌ها را دشوارتر کرده است. با این حال، به دلیل اهمیت زیرساخت‌های آب و فاضلاب تهران، اجرای طرح‌های اولویت‌دار را متوقف نکرده‌ایم و از منابع جاری، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و تسهیلات بانکی برای پیشبرد آنها استفاده می‌کنیم.
سهم آب زیرزمینی در تأمین آب تهران به ۳۵ درصد کاهش یافت
جزءقاسمی درباره میزان استفاده از منابع آب زیرزمینی در تأمین آب تهران و پیامدهای برداشت از این منابع گفت: در سال‌های گذشته، به دلیل کاهش منابع آب سطحی و تداوم خشکسالی‌ها، سهم آب زیرزمینی در تأمین آب تهران افزایش یافت و در مقطعی به حدود ۵۰ درصد رسید.
وی افزود: پیش از تشدید خشکسالی‌ها، حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد آب تهران از منابع زیرزمینی تأمین می‌شد، اما در سال‌های اخیر ناچار شدیم برای جبران کمبود منابع سطحی، برداشت از این منابع را افزایش دهیم.
مدیرعامل آبفای استان تهران ادامه داد: از سال گذشته روند کاهش برداشت از منابع زیرزمینی را آغاز کرده‌ایم و اکنون حدود ۳۵ درصد آب تهران از این منابع تأمین می‌شود. برنامه‌ریزی کرده‌ایم که در نیمه دوم سال نیز این سهم را کاهش دهیم و در صورت فراهم بودن شرایط، آن را به محدوده ۲۵ تا ۳۰ درصد برسانیم.
جزءقاسمی با اشاره به اینکه برداشت از منابع زیرزمینی تنها به آبفای استان تهران محدود نمی‌شود، گفت: شهرداری‌ها برای تأمین آب فضای سبز، بخش کشاورزی و برخی صنایع نیز از منابع زیرزمینی استفاده می‌کنند. بنابراین، مدیریت این منابع نیازمند توجه به مجموع برداشت‌ها در بخش‌های مختلف است.
وی با تأکید بر ضرورت کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی گفت: تلاش ما این است که با مدیریت مصرف و افزایش بهره‌وری در شبکه، وابستگی به این منابع را کاهش دهیم و از ظرفیت منابع آب سطحی به شکل مؤثرتری استفاده کنیم.
مدیرعامل آبفای استان تهران با اشاره به برنامه‌های مدیریت فشار شبکه گفت: از بهمن‌ماه سال گذشته، مدیریت فشار شبکه را بازنگری کردیم و با توسعه سامانه‌های هوشمند، تلاش شده است فشار آب در طول شبانه‌روز متعادل‌تر شود.
وی ادامه داد: برخلاف برخی دوره‌های گذشته که در بعضی مناطق، شب‌ها کاهش شدید فشار یا قطع آب اتفاق می‌افتاد، امسال برنامه ما بر این بوده است که مدیریت فشار بدون ایجاد اختلال در تأمین آب شهروندان انجام شود.
جزءقاسمی با تأکید بر ادامه این روند گفت: توسعه سامانه‌های هوشمند و استفاده از فناوری‌های شرکت‌های دانش‌بنیان از برنامه‌های ما برای مدیریت دقیق‌تر شبکه است.
وی افزود: با توجه به گستردگی شبکه آبرسانی تهران و اختلاف ارتفاع بیش از ۹۰۰ متری میان برخی نقاط، مدیریت هوشمند فشار اهمیت زیادی دارد. هدف این است که ضمن کاهش هدررفت و افزایش بهره‌وری، از قطع آب یا افت فشاری که موجب نارضایتی مردم شود، جلوگیری کنیم.
نیاز ۵ همتی برای تکمیل پروژه‌های آب و فاضلاب تهران تا پایان سال
مدیرعامل آبفای استان تهران درباره منابع مالی مورد نیاز برای اجرای پروژه‌ها و تأثیر مدیریت مصرف بر وضعیت تأمین آب اظهار کرد: با وجود کاهش درآمد ناشی از افت فروش آب و محدودیت اعتبارات عمرانی، پروژه‌های مهمی در حوزه آب و فاضلاب استان در حال اجراست که تکمیل آنها برای پایداری خدمات ضروری است.
