در گفتوگو با ایلنا تشریح شد؛
«تخته» گاز را از بنبست خارج میکند؟
یک کارشناس حوزه انرژی گفت: کشف یک میدان به تنهایی نمیتواند راهحل نهایی ناترازی گاز باشد. برای عبور از این بحران، اقدامات همزمان و بنیادین از جمله مدیریت مصرف، افزایش راندمان، وسعه زیرساختها احداث مخازن ذخیرهسازی گاز و توسعه خطوط لوله انتقال، جذب سرمایه و تکنولوژی و از همه مهمتر اینکه دیپلماسی انرژی یعنی تقویت روابط با کشورهای همسایه برای تأمین گاز مورد نیاز در زمان پیک مصرف و صادرات مازاد در زمان وفور ضروری است.
محمود خاقانی در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی ایلنا، درباره اوضاع ناترازی گاز و تاثیر تولید از میادین جدید و از جمله میدان «تخته» در رفع کسری گاز کشور اظهار داشت: ناترازی گاز به ویژه در فصول سرد سال، به معضلی مزمن و چندوجهی تبدیل شده است. این شکاف بین تولید و مصرف، نه تنها زندگی روزمره شهروندان را تحت تأثیر قرار داده، بلکه با ایجاد محدودیت برای صنایع، رشد اقتصادی کشور را نیز با چالشهای جدی روبرو کرده و در این بین کشف میدان گازی جدیدی با نام تخته و تولید از آن اگرچه میتواند به تولید کشور کمک کند اما اینکه می تواند گرهگشای اوضاع ناترازی باشد همچنان محلی از ابهام است.
وی با بیان اینکه بخش عمدهای از ناترازی گاز به مصرف بالای بخش خانگی، به ویژه در فصول سرد سال، برمیگردد، تصریح کرد: قیمتگذاری یارانهای گاز، انگیزهای قوی برای صرفهجویی ایجاد نمیکند و منجر به هدررفت انرژی میشود. ضمن اینکه راندمان پایین صنایع و نیروگاهها نیز به این چالش افزوده است.
این کارشناس حوزه انرژی بیان کرد: ریشه ناترازیها را باید در ترکیبی از تحریمها و سیاستگذاریهای اشتباه جستجو کرد. متاسفانه نمایندگان مجلس در طول دورانهای مختلف، برنامههایی را تصویب کردهاند که یا قابل اجرا نبودهاند یا با موانع جدی روبرو شدهاند. برنامه چهارم توسعه، که یکی از بهترین برنامهها بود، توسط مجلس هفتم اجازه اجرا نیافت. برنامه ششم نیز نتوانست به اهداف خود در زمینه تولید و رفع ناترازی دست یابد و تنها ۲۰ تا ۳۰ درصد تحقق داشت. حتی برنامه هفتم که اخیراً تدوین شده، از نظر بسیاری بدترین برنامه بوده است.
وی ادامه داد: در دولت یازدهم و دوازدهم، قرارداد توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی با شرکت توتال فرانسه منعقد شد، اما با مخالفتهای داخلی و سپس خروج آمریکا از برجام، توتال و شریک چینیاش (سینوپک) از پروژه خارج شدند. سپس در دولت سیزدهم، وزیر نفت وقت با خوشحالی اعلام کرد که فاز ۱۱ را از صفر تا صد در دولت سیزدهم به اتمام رساندهاند و ناترازیها برطرف خواهد شد. حتی شهید رئیسی، برای افتتاح سکوی فاز ۱۱ که برنامهریزی از دولت یازدهم و دوازدهم شروع شده بود حضور یافت. اما نتیجه چه شد؟ چرا ناترازیها تداوم پیدا کرد؟
خاقانی گفت: با وجود پتانسیلهای عظیم گازی، طرحهای توسعه میادین جدید و همچنین حفظ فشار در میادین قدیمی مانند پارس جنوبی با تأخیرهای طولانی و کمبود سرمایهگذاری مواجه بودهاند. موضوع دیگر اینکه میدان گازی پارس جنوبی، به تدریج در حال ورود به فاز افت فشار طبیعی خود است که نیازمند سرمایهگذاری کلان برای حفظ تولید است.
وی تاکید کرد: مسئله مهمتر اینکه برنامههای توسعهای و بهینهسازی مصرف در دولتهای مختلف، نتوانستهاند به اهداف تعیین شده دست یابند و شکاف تولید و مصرف همچنان رو به افزایش است.
این کارشناس حوزه انرژی در ادامه به کشف کشف میدان گازی تخته در استان فارس اشاره و اظهار داشت: بر اساس اعلام مسئولین، این میدان دارای ذخایر قابل توجهی است و میتواند به افزایش تولید گاز کشور کمک کند. اما ارزیابی واقعبینانه اینکه کشف یک میدان، تنها گام اول است. تبدیل این کشف به تولید تجاری، فرآیندی طولانی و پرهزینه است که شامل مطالعات تکمیلی، حفاریهای اکتشافی، توسعه میادین، احداث خطوط لوله و تأسیسات فرآوری میشود. این فرآیند ممکن است سالها به طول انجامد.
وی با بیان اینکه قطعا ناترازیها با رسیدن زمستان بدتر میشود و قطعی برق و گاز ما را ناگزیر خواهد کرد. در کنار اینها، تهدیدهای اقتصادی نیز به تدریج افزایش مییابد، ادامه داد: توسعه میدان نیز نیازمند سرمایهگذاری قابل توجهی است. در شرایط تحریم و محدودیت منابع مالی، تأمین این سرمایه و جذب تکنولوژیهای لازم، چالشی اساسی خواهد بود.
خاقانی تاکید کرد: کشف یک میدان به تنهایی نمیتواند راهحل نهایی ناترازی گاز باشد. برای عبور از این بحران، اقدامات همزمان و بنیادین از جمله مدیریت مصرف، افزایش راندمان، وسعه زیرساختها احداث مخازن ذخیرهسازی گاز و توسعه خطوط لوله انتقال، جذب سرمایه و تکنولوژی و از همه مهمتر اینکه دیپلماسی انرژی یعنی تقویت روابط با کشورهای همسایه برای تأمین گاز مورد نیاز در زمان پیک مصرف و صادرات مازاد در زمان وفور ضروری است.
وی متذکر شد: کشف میدان گازی میتواند در بلندمدت به بهبود وضعیت تولید گاز کمک کند اما نباید انتظار داشت که این کشف به تنهایی و به سرعت، معضل پیچیده ناترازی گاز را حل کند. مدیریت ناترازی نیازمند رویکردی چندبعدی و اجرای همزمان برنامههای جدی در حوزه مدیریت مصرف، بهینهسازی تولید، توسعه زیرساختها و جذب سرمایه است. تا زمانی که این اقدامات مکمل صورت نگیرد، هر کشف جدیدی، تنها بخشی از راه حل خواهد بود و بحران گاز همچنان گریبانگیر کشور باقی خواهد ماند.
به گزارش ایلنا، میدان گازی «تخته» که به تازگی خبر اکتشاف آن اعلام شد، در فاصله ۱۰ کیلومتری شمالغرب شهر خنج و حدود ۳۵ کیلومتری میدانهای گازی قدیمی «شانول» و «هما» قرار دارد. حجم گاز درجای این میدان ۷ هزار و ۵۰۰ میلیارد فوتمکعب است و با احتساب ضریب بازیافت ۷۲ درصد، حدود ۵ هزار و ۷۰۰ میلیارد فوتمکعب از این حجم قابل برداشت است.گاز میدان شیرین و به فرایند شیرینسازی نیاز ندارد، ازاینرو در مراحل توسعه و فرآورش، مسیر کوتاهتری نسبت به میدانهای گازی ترش طی میکند.
حجم گاز قابل برداشت میدان «تخته» معادل حدود ۱۵ سال تولید یک فاز استاندارد پارس جنوبی است.طول میدان حدود ۵۰ کیلومتر و عرض آن را حدود ۴ کیلومتر بوده و یکی از پیچیدهترین ساختارهای اکتشافی کشفشده در ۲۰ سال اخیر است.همچنین ۲۷ میلیون بشکه میعانات گازی در میدان «تخته» وجود دارد که حدود ۲۰ میلیون بشکه از این میزان قابل استحصال است و در کنار ذخایر گازی، ارزش اقتصادی این میدان به حدود ۴۰ میلیارد دلار میرسد.
