نقشه جدید انرژی در شرق؛ اتحاد گازی تهران-مسکو شکل خواهد گرفت؟

به گزارش ایلنا، در دیدار روز گذشته‌ی وزیر نفت با سرگئی تیسیلیوف، وزیر انرژی روسیه، علاوه بر بررسی موضوع سرمایه‌گذاری شرکت‌های روس در میدان‌های نفت و گاز ایران یکی از مهم‌ترین مسائل نیز تجارت گاز بین جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه بود؛ که به گفته محسن پاک نژاد مذاکرات آن طی ماه‌های گذشته پیشرفتی قابل توجه داشته است. 

وی با اشاره به مطالبه تهران از مسکو برای شتاب بخشی به امضای قرارداد نهایی تجارت گاز بین دو کشور تأکید کرده بود: درباره بندهای اصلی این قرارداد توافق شده و تنها دو بند باقی مانده است که به مذاکرات تکمیلی نیاز دارد و امیدواریم در آینده نزدیک نهایی شود. 

سعید توکلی معاون وزیر نفت کشورمان نیز با بیان اینکه تجارت گاز تنها به خرید و فروش محدود نمی‌شود، افزود: تجارت گاز مجموعه‌ای از فعالیت‌ها شامل سوآپ، ترانزیت، واردات، صادرات و خرید و فروش گاز را در بر می‌گیرد و همه این گزینه‌ها در چهارچوب همکاری‌های ایران و روسیه بررسی شده است. 

در همین ارتباط و در ارزیابی تجارت گازی ایران و روسیه مهران امیرمعینی، مدیر پیشین امور بین الملل شرکت ملی گاز ایران، به خبرنگار اقتصادی ایلنا گفت: از زمانی که جنگ شد ما بدنبال دریافت گاز از روسیه بوده‌ایم و هنوز به سرانجام نرسیده است اما اگر قرار بر این باشد که تجارتی در حوزه گاز بین دو کشور شکل بگیرد باید استقبال کنیم. 

وی افزود: این کشور دنبال بازار جدید است و ما نیز به گاز نیاز داریم، اگر گاز روسیه به ایران منتقل شود باید زمینه اجرایی شدن فراهم شود. اما در عین حال قیمت نیز مهم است، باتوجه به شرایطی که روسیه دارد، در قیمت‌گذاری فضای منطقه را در نظر می‌گیرد و تبعیض قیمتی اعمال می‌کند. 

مدیر پیشین امور بین الملل شرکت ملی گاز ایران اظهار داشت: باید به نوعی از این فرصت استفاده کرد و با نرخ خوب گاز روسیه را وارد ایران کنیم، هم می‌توان گاز روسیه را برای مصارف داخلی استفاده کرد و هم اینکه اگر حجم زیاد باشد بخشی از آن را به صورت سواپ به کشورهای همسایه از جمله عراق و پاکستان ارسال کنیم. 

وی خاطرنشان کرد: اگر این اتفاق بیفتد ما قطعا از موقعیت استفاده می‌کنیم اما در عین حال نباید زیاد امیدوار باشیم، زیرا حدود ۵ سال است که با این کشور در زمینه واردات گاز مذاکره می‌کنیم و به نتیجه نرسیده ایم. 

امیرمعینی یادآور شد: گاز روسیه باید از مسیر کشورهای دیگر به ما برسد که روسیه باید این مشکل را حل کند ما پتانسیل لازم برای عبور خط لوله از مسیر کشورهای دیگر را برای انتقال گاز نداریم، بنابراین روسیه از مسیر آذربایجان این مشکل را حل کند. 

وی در ادامه خاطرنشان کرد: این گاز وارداتی نمی‌تواند ناترازی را حل کند اما بخشی از نیازهای شمال و شمال شرق کشور و همچنین بخشی از گاز پتروشیمی و سوخت را می‌توانیم از این مسیر تامین کنیم. به هرحال تجارت است و نباید فقط به تراز کردن فکر کنیم؛ اینکه یک منبع ارزان را در داخل به مصرف رسانده و از سمت دیگر گاز تولیدی داخل کشور را صادر کنیم، در راستای منافع و سود کشور است. 

این کارشناس حوزه انرژی متذکر شد: بخش خصوصی بهتر می‌تواند پروژه‌های این چنینی را به سرانجام برساند، بروکراسی بخش دولتی شرایط را کُند می‌کند اما در هر حال اکنون در ایران بخش نفت و گاز انحصاری است و دولت باید مجوز بدهد که فعلا این امکان وجود ندارد. 

وی درباره فراهم بودن شرایط سیاسی منطقه برای اجرای پروژه گفت: مسائل سیاسی عبور گاز از مسیر خط را تحت الشعاع قرار نداده و خللی ایجاد نمی‌کند، ما با روسیه ارتباطات خوبی داریم و روس‌ها دنبال اخذ مجوز از امریکا هم نیستند اما در عین حال مسائل سیاسی را نمی‌توان بدون ریسک دید و اینکه روس‌ها هم با امریکا بده بستان داشته باشند غیر قابل تصور نیست. زیرا این کشور چندین بار با کارت ایران بازی کرده است. ولی به هرحال در شرایط فعلی مشکل سیاسی از جانب روس‌ها وجود ندارد مگر اینکه کشورهای دیگر سنگ اندازی کنند که روس‌ها بهتر می‌توانند این مسئله را حل کنند. 

امیرمعینی بیان کرد: به خاطر نیاز گازی که ایران دارد و روسیه به خاطر از دست دادن بازار اروپا شکل گیری این تجارت را تحریک می‌کند، روس‌ها از مسیر خط لوله و ال ان جی بدنبال شکل گرفتن این پروژه هستند و این فرصت خوبی است که به سرانجام برسد و درواقع یک بازی برد-برد برای هر دو کشور است. 

وی با بیان اینکه ما باید روی قرارداد بلندمت و حداقل ۲۰ساله تمرکز کنیم تا منافع کشور را تضمین کند، تاکید کرد: انتقال گاز از جنوب به شمال هزینه‌بر است، با دستیابی به یک منبع مطمئن گاز از همسایه شمالی؛ فرصت سرمایه‌گذاری در حوزه صنایع را در شمال شمال شرق و غرب و حتی مرکز کشور به ما خواهد داد، ما خطوط لوله را در تمام این مناطق توسعه دادیم و فقط منابع آن باید تامین شود که همکاری با روسیه این فرصت را به ما می‌دهد.