بند امیر فارس در مسیر ثبت در فهرست «سازه‌های آبی میراث جهانی»

به گزارش ایلنا، مهرزاد احسانی گفت: چهار سازه آبی تاریخی ایران برای قرار گرفتن در فهرست «سازه‌های آبی میراث جهانی» (WHIS) به کمیسیون بین‌المللی آبیاری و زهکشی (ICID) معرفی شده‌اند که بند امیر در استان فارس، پل الله‌وردی‌خان در اصفهان، بند شادروان یا پل‌بند قیصر در خوزستان و سازه‌های آبی تاریخی سیراف در بوشهر از جمله آنها هستند.

وی افزود: برنامه «سازه‌های آبی میراث جهانی» از ابتکارات کمیسیون بین‌المللی آبیاری و زهکشی است که با هدف شناسایی، معرفی، حفظ و نگهداری سازه‌های ارزشمند تاریخی مرتبط با دانش مدیریت آب اجرا می‌شود.

احسانی با اشاره به سابقه ایران در این برنامه اظهار کرد: از زمان آغاز اجرای این طرح تاکنون، ۱۲ سازه آبی تاریخی ایران از سوی کمیته ملی آبیاری و زهکشی جمهوری اسلامی ایران به ICID معرفی و ثبت شده است و آثار ثبت‌شده سال ۲۰۲۶ نیز در اجلاس سالانه این کمیسیون در فرانسه معرفی خواهند شد.

دبیر کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران با بیان اینکه سازه‌های معرفی‌شده باید دست‌کم ۱۰۰ سال قدمت داشته و همچنان فعال و زنده باشند، گفت: با توجه به پیشینه تمدنی ایران، سازه‌های آبی تاریخی متعددی در کشور وجود دارد، اما هر کمیته ملی در هر سال امکان معرفی چهار سازه را دارد.

وی افزود: سازه‌های معرفی‌شده ایران، هر یک بخشی از تجربه تاریخی ایرانیان در زمینه مهار، انتقال، ذخیره و بهره‌برداری از منابع آب را به نمایش می‌گذارند و ثبت آنها می‌تواند زمینه توجه بیشتر به حفاظت، مرمت، نگهداری و توسعه زیرساخت‌های گردشگری آبی را فراهم کند.

بند امیر؛ میراث ۱۶۰۰ ساله مدیریت آب در فارس

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای فارس نیز با اشاره به روند معرفی بند امیر گفت: حدود یک سال پیش، طی نامه‌ای به کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران، بند امیر به عنوان یکی از سازه‌های تاریخی واجد شرایط ثبت جهانی معرفی شد.

سیاوش بدری با بیان اینکه فارس دارای سازه‌های آبی تاریخی متعددی است، افزود: معرفی بند امیر با هدف شناساندن این اثر تاریخی و فراهم کردن زمینه برای حفاظت، مرمت و نگهداری بهتر از این سازه انجام شده است.

وی همچنین از امضای تفاهمنامه میان شرکت آب منطقه‌ای و اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی فارس خبر داد و گفت: این تفاهمنامه با هدف انجام پژوهش‌های کاربردی درباره سازه‌های آبی تاریخی از جمله سدها، بندها و آبراهه‌ها به امضا رسیده و می‌تواند به شناسایی و معرفی آثار ارزشمند تاریخی در حوزه مدیریت منابع آب کمک کند.

بند امیر یا سد عضدی حدود سال ۳۶۰ هجری قمری به دستور عضدالدوله دیلمی بر روی رودخانه کُر در استان فارس احداث شده و از نمونه‌های برجسته مهندسی آب ایران در دوره اسلامی به شمار می‌رود. این سازه با استفاده از سنگ و ملات سنتی و ایجاد دریچه‌های طاقی‌شکل، امکان تنظیم جریان آب، کنترل سیلاب و مدیریت رسوب را فراهم می‌کرد.