در گفتوگو با ایلنا عنوان شد:
خاموشیها، گرمای شدید، خشکسالی، تحریمهای صادراتی؛ پسته زرندیه گرفتار در حصار تهدیدات
بسته شدن درب بازارهای داخلی و خارجی به دلیل تحریمها و شیوع کرونا
رئیس تعاونی تولیدکنندگان پسته استان مرکزی با بیان اینکه عوامل متعددی پتانسیل ارگانیک بودن پسته زرندیه را تهدید میکند، گفت: شهرستان زرندیه به عنوان قطب اصلی تولید پسته این استان، با چالشهایی از جمله خاموشیهای برق، گرمای شدید، خشکسالی و تحریمهای صادراتی مواجه است. قطعیهای مکرر برق منجر به نابودی بخش اعظمی از محصول پسته کشور شده است. از سوی دیگر مشکلات ارزی و پروتکلهای اروپایی، عرصه بازارهای صادراتی این محصول را تنگ کرده است.
محمود بارانی در گفتوگو با خبرنگار ایلنا، افزود: گرمای شدید و خشکسالی عامل مشکلساز دیگر در تولید پسته است. شهرستان زرندیه سال گذشته یکی از سختترین سالها از نظر شرایط آبوهوایی را سپری کرد و در سال جاری نیز این مخاطرات همچنان در کمین باغات پسته است. درختان پسته به دلیل بارگیری، نیاز به آبیاری منظم دارند و وقفه در آبرسانی، عملیات بارگیری و مغزگیری را مختل میکند. این عوامل نه تنها عملکرد را کاهش میدهد، بلکه کیفیت محصول را تحت تأثیر قرار میدهد.
وی به کاهش تولید پسته اشاره کرده و ادامه داد: بهرغم اینکه میانگین برداشت محصول پسته شهرستان زرندیه 2 تن در هکتار است و این شهرستان سهم 80 درصدی از تولید پسته استان مرکزی را به خود اختصاص داده، اما تولید پسته زرندیه در سال جاری با کاهش چشمگیری مواجه شود. پسته شهرستان زرندیه یکی از با کیفیتترین ارقام تولیدی این محصول در سطح کشور است، اما متأسفانه عوامل داخلی و خارجی متعددی، هر روز عرصه تولید و صادرات را بر این محصول تنگ و تنگتر میکند.
بسته شدن درب بازارهای داخلی و خارجی به دلیل تحریمها و شیوع کرونا
رئیس تعاونی تولیدکنندگان پسته استان مرکزی به مشکلات و چالشهای موجود در حوزه فروش و صادرات پسته در بازارهای داخلی و خارجی اشاره کرده و در این خصوص اظهار داشت: مشکلات حوزه صادرات یکی از بزرگترین دغدغههای فعالان بخش تولید پسته در این استان است. پسته شهرستان زرندیه عمدتاً صادراتی است و 80 درصد محصول تولیدی، قابلیت ورود به بازارهای جهانی را دارد. اما متأسفانه تحریمها و شیوع کرونا، درب بازارهای داخلی و خارجی را بر روی پستهکاران بست.
بارانی تصریح کرد: کاهش کیفیت محصول به دلیل تغییر نامطلوب شرایط آبوهوایی و ورود غیرحرفهای برخی محصولات بیکیفیت به حوزه صادرات، عرصه بازارهای صادراتی را بر تولیدکنندگان و صادرکنندگان تنگ کرده است. اتحادیه اروپا پروتکلهای سختگیرانهای اعمال کرده که در این حوزه ایران را از سایر رقبا عقب میاندازد. اگر این مشکلات حلوفصل نشود، برند ارگانیک پسته شهرستان زرندیه به مخاطره میافتد و صادرات این محصول در سطح کشور، کمتر از میزان انتظارات خواهد بود.
وی به اتفاقات سال 1399 در حوزه تولید و صادرات پسته شهرستان زرندیه اشاره کرده و در این رابطه بیان داشت: در آن سال، از یک سو هیچ صادراتی انجام نشد و محصول در انبارها ماند تا کیفیت خود را از دست داد. از سوی دیگر انتظار فروش در شب عید چینیها و کریسمس اروپاییها نیز بر باد رفت. امروز نیز تعهدات ارزی با نرخ نیمایی، ارزشگذاری بالای گمرکی و تغییرات پروتکلهای اتحادیه اروپا مانند استانداردهای کیفیت و آفتکشی، چالشهای جدی در حوزه صادرات پسته ایجاد کرده است.
ضرورت اجرای حمایتهای دولتی و تثبیت قوانین
رئیس تعاونی تولیدکنندگان پسته استان مرکزی به مهمترین راهکارهای پیشنهادی در رابطه با حمایت از پستهکاران و تولید پسته اشاره داشته و تأکید کرد: حمایت دولتی و تثبیت قوانین، توسعه مکانیزاسیون با جایگزینی روشهای سنتی با ماشینآلات مدرن برای کاهش هزینهها و افزایش بهرهوری، حمایت از آبیاری نوین با تضمین تأمین برق برای سیستمهای قطرهای و تیپی، از مهمترین راهکارهای پیشنهادی برای حمایت از فعالان بخش تولید پسته در شهرستان زرندیه و به تبع آن استان مرکزی است.
بارانی به دیگر راهکارهای پیشنهادی در رابطه با اینکه بتوان از پستهکاران و تولید پسته حمایت کرد اشاره کرده و ابراز داشت: اصلاح سیاستهای صادراتی با حذف تعهدات ارزی دستوری، کاهش ارزشگذاری گمرکی، تسهیل پروتکلهای بینالمللی، سرمایهگذاری در حوزه تحقیق در راستای توسعه ارقام مقاوم به خشکی و آفات برای حفظ کیفیت ارگانیک، از دیگر راهکارهای پیشنهادی در حوزه حمایت از فعالان حوزه تولید پسته در شهرستان زرندیه به عنوان قطب تولید پسته در استان مرکزی است.
وی اضافه کرد: پسته شهرستان زرندیه طلای سبز منطقه است. با حمایت دولت و رفع موانع، میتوانیم جایگاه صادراتی این محصول را تقویت کرد و وابستگی به نفت را کاهش داد. پسته زرندیه به دلیل بکارگیری روشهای ارگانیک کشت، با اقبال بالایی از سوی مشتریان اروپایی مواجه است. تولید پسته برای نزدیک به 4000 نفر در منطقه سلطان احمدلو این شهرستان فرصت شغلی مستقیم ایجاد کرده است. این محصول استراتژیک، نقش کلیدی در ارزآوری و رونق اقتصادی منطقه ایفا میکند.
استقبال گسترده پستهکاران زرندیه از نیروگاههای خورشیدی
رئیس تعاونی تولیدکنندگان پسته استان مرکزی به حرکت تدریجی بخش کشاورزی به سمت استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر اشاره کرده و گفت: در بازه زمانی سالهای اخیر باغداران پسته شهرستان زرندیه استقبال قابل توجهی از احداث نیروگاههای خورشیدی داشتهاند و بسیاری از بهرهبرداران برای دریافت مجوز و آغاز اجرای این طرحها اقدام کردهاند. در این راستا بخش عمدهای از مجوزهای لازم برای احداث نیروگاه خورشیدی اخذ شده و هماکنون قراردادهای اجرایی در حال نهایی شدن است.
بارانی افزود: بسیاری از باغداران به خصوص پستهکاران شهرستان زرندیه به این جمعبندی رسیدهاند که برای کاهش وابستگی به شبکه برق و جلوگیری از خسارتهای ناشی از خاموشیها، توسعه نیروگاههای خورشیدی یک ضرورت اجتنابناپذیر است. شهرستان زرندیه در این حوزه جزء مناطق پیشرو کشور محسوب میشود. میزان ظرفیت نیروگاههای خورشیدی در حال احداث این منطقه به گونهای است که در آینده میتواند از میزان مصرف برق بخش کشاورزی این شهرستان نیز فراتر رود.
وی ادامه داد: تعاونی تولیدکنندگان پسته استان مرکزی در این راستا اجرای یک نیروگاه خورشیدی 2 مگاواتی را آغاز کرده است. در حالی که مجموع مصرف برق چاههای کشاورزی این مجموعه حدود ۶۰۰ کیلووات است، ظرفیت نیروگاه در حال احداث بیش از 3 برابر نیاز فعلی طراحی شده تا علاوه بر تأمین برق مورد نیاز، امکان کمک به پایداری شبکه نیز فراهم شود. عملیات اجرایی پروژه آغاز شده، اما هنوز وارد مدار بهرهبرداری نشده است و قطعاً به فصل برداشت سال جاری نخواهد رسید.
ضرورت حمایت از پایانه صادراتی پسته
رئیس تعاونی تولیدکنندگان پسته استان مرکزی به راهاندازی پایانه صادراتی پسته استان در شهرستان زرندیه اشاره کرده و اظهار داشت: ساخت پایانه پسته شهرستان زرندیه از سال 1385 در زمینی به وسعت 40 هکتار در کیلومتر 55 آزادراه تهران به ساوه آغاز شد. فاز نخست این پایانه سال گذشته با سرمایهگذاری 400 میلیارد ریالی بخش خصوصی، همزمان با فصل برداشت فعال شد. در سال جاری و تاکنون نیز حدود 540 میلیارد ریال سرمایهگذاری توسط بخش خصوصی برای احداث این پایانه هزینه شده است.
بارانی به آماده شدن این پایانه صادراتی اشاره داشته و در این رابطه تصریح کرد: در سال جاری عملیات اجرایی این مجموعه پس از سالها پیگیری به پایان یافته و پروژه به مرحله بهرهبرداری رسیده است. در این راستا تلاش میکنیم همزمان با فصل برداشت پیشِرو، فعالیت رسمی پایانه صادراتی پسته استان مرکزی در شهرستان زرندیه آغاز شود. تمامی زیرساختهای این مجموعه شامل تأمین آب، برق، محوطهسازی، حصارکشی، ساختمانهای اداری و تأسیسات مورد نیاز آن تکمیل شده و آماده بهرهبرداری است.
وی به بخشهای مختلف پایانه صادراتی پسته شهرستان زرندیه اشاره کرده و در این خصوص بیان داشت: این پایانه شامل بخشهای پوستکن، پوکگیر، شستوشو، نمگیر، بوگیر، نوار تست، خشککن، نوار نقالههای سورتینگ، درجهبندی و بستهبندی است. پسته بلافاصله پس از برداشت به این پایانه منتقل میشود و پس از گذراندن مراحل فوق آماده صادرات میشود. این پروژه نخستین پایانه صادراتی پسته بخش خصوصی کشور است و فعالیت آن به حفظ کیفیت و تسریع صادرات کمک بسیاری میکند.
ظرفیت ارائه خدمات پایانه صادراتی پسته استان مرکزی به استانهای همجوار
رئیس تعاونی تولیدکنندگان پسته استان مرکزی به اهداف پیش روی این پایانه صادراتی اشاره داشته و تأکید کرد: هدف این است که پسته بلافاصله پس از برداشت وارد پایانه شود و پس از سپری کردن تمام مراحل استاندارد، آماده عرضه در بازارهای داخلی و صادراتی شود. این پایانه علاوه بر استان مرکزی، ظرفیت ارائه خدمات به تولیدکنندگان استانهای همجوار را نیز خواهد داشت. حمایت از پایانه صادراتی بخش خصوصی و مکانیزاسیون برای حفظ برند ارگانیک پسته شهرستان زرندیه بسیار ضروری است.
