در گفتوگو با ایلنا عنوان شد:
پدیده بیابانیزایی و تشدید فرسایش بادی اراضی؛ موضوعی فراتر از مسائل زیستمحیطی / عوامل طبیعی و انسانی تأثیرگذارند
رئیس اداره امور بیابان ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مرکزی به روند رو به رشد بیابانزایی در استان اشاره کرده و در این خصوص گفت: از مجموع 2 میلیون و 940 هزار هکتار اراضی این استان، حدود 485 هزار هکتار در معرض بیابانزایی و فرسایش بادی قرار دارد. متأسفانه روند گسترش مناطق بیابانی استان در بازه زمانی سالهای اخیر تحت تأثیر مجموعهای از عوامل طبیعی و انسانی، شتاب گرفته است.
رسول کمرهای در گفتوگو با خبرنگار ایلنا، به مهمترین دلایل این روند اشاره داشته و در این رابطه افزود: خشکسالیهای پیدرپی و تغییرات اقلیمی، کاهش محسوس بارندگیها، افت منابع آب زیرزمینی و در نتیجه کاهش دبی ورودی آب به تالاب و کویر میقان اراک، از مهمترین عوامل طبیعی مؤثر در پدیده بیابانزایی و تشدید فرسایش بادی اراضی استان مرکزی هستند. موضوعی که باید بیش از پیش مورد توجه قرار بگیرد.
وی ادامه داد: همچنین در کنار عوامل اقلیمی، دخالتهای انسانی نیز نقش قابل توجهی در گسترش بیابانزایی داشته است. از جمله تغییر کاربری اراضی کشاورزی، برداشتهای بیرویه از منابع آب زیرزمینی و افزایش چاههای غیرمجاز، که همگی موجب برهم خوردن تعادل اکولوژیکی مناطق حساس شدهاند. توسعه صنایع و استقرار شهرکهای صنعتی در حاشیه کویر میقان نیز به عنوان یکی از عوامل فشار بر این پهنه طبیعی مطرح است.
پیامدهای بیابانیزایی و تشدید فرسایش بادی اراضی
رئیس اداره امور بیابان ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مرکزی بر پیامدهای بیابانیزایی و تشدید فرسایش بادی اراضی استان تأکید کرده و اظهار داشت: گسترش مناطق بیابانی و کانونهای فرسایش بادی میتواند آثار گستردهای بر محیطزیست و زندگی انسانها داشته باشد. افزایش پدیده گردوغبار و کاهش کیفیت هوا، تهدید سلامت عمومی، افزایش بیماریهای تنفسی و قلبی، از مهمترین پیامدهای چنین پدیدهای است.
کمرهای به دیگر پیامدها و آسیبهایی که فرایند بیابانیزایی میتواند با خود در پی داشته باشد اشاره داشته و تصریح کرد: کاهش حاصلخیزی خاک و افت تولیدات کشاورزی، کاهش تنوع زیستی و تخریب زیستگاههای طبیعی و در نهایت افزایش مهاجرت از روستاها به شهرها به دلیل کاهش توان معیشتی در مناطق آسیبپذیر، از دیگر پیامدها و دستاوردهایی است که بیابانیزایی و تشدید فرسایش بادی اراضی با خود به همراه دارد.
وی به ابعاد پدیده بیابانیزایی و تشدید فرسایش بادی اراضی به عنوان موضوعی فراتر از مسائل زیستمحیطی اشاره کرده و در این خصوص بیان داشت: بیابانزایی صرفاً یک مسئله زیستمحیطی نیست، بلکه پدیدهای است که به صورت مستقیم بر اقتصاد، سلامت و امنیت غذایی منطقه اثرگذار است. چنین پدیدهای در صورت عدم مدیریت مناسب و صحیح و اصولی، میتواند هزینههای سنگینی را به بخشهای مختلف تحمیل کند.
ضرورت تقویت اعتبارات و اجرای طرحهای جامع بیابانزدایی
رئیس اداره امور بیابان ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مرکزی تأکید کرد: سال 1402 اعتبارات استانی مصوب در حوزه بیابانزدایی 30 هزار میلیون ریال بوده که 25 هزار میلیون ریال تخصیص داشته است. 77 هزار و 145 میلیون ریال اعتبارات ملی نیز در همین سال مصوب شده و 90 هزار و 700 میلیون ریال تخصیص داشت. در حوزه مقابله با ریزگردها نیز 2500 میلیون ریال مصوب و 1500 میلیون ریال تخصیص داده شد.
کمرهای به اعتبارات مذکور در سال 1403 اشاره کرده و ابراز داشت: در سال 1403 اعتبارات استانی مصوب در حوزه بیابانزدایی به 35 هزار میلیون ریال مصوب رسید و 30 هزار میلیون ریال تخصیص یافت. اعتبارات ملی همین سال نیز 105 هزار میلیون ریال مصوب شد و 95 هزار میلیون ریال تخصیص داشته است. در بخش ریزگردها نیز 28 هزار و 650 میلیون ریال مصوب و 28 هزار و 600 میلیون ریال تخصیص داده شده است.
وی به سهم استان مرکزی از اعتبارات ملی مقابله با گردوغبار و ریزگردها اشاره داشته و اضافه کرد: سهم این استان از اعتبارات مذکور حدود یک درصد کل کشور و حدود 10 میلیارد ریال است. در حالی که با توجه به گستره اراضی در معرض خطر و روند رو به رشد پدیده بیابانزایی و تشدید فرسایش بادی اراضی، تقویت اعتبارات و اجرای طرحهای جامع بیابانزدایی و مدیریت پایدار منابع طبیعی یک ضرورت جدی و اجتنابناپذیر است.
