ایلنا گزارش می دهد،؛
کشاورزی، شغل غالب مردم گلستان زیر سایه کمآبی/ارقام جدید کشاورزی راه نجات مزارع استان
استان گلستان در ماههای اخیر با تشدید خشکسالی و کاهش قابل توجه بارشها روبهرو شده و این شرایط، بخش کشاورزی منطقه را با چالشهای جدی مواجه کرده است. کشاورزی مهمترین شغل و منبع درآمد بخش بزرگی از مردم استان به شمار میرود و ادامه این روند میتواند امنیت غذایی، اقتصاد روستایی و پایداری تولید را تحت تأثیر قرار دهد.
به گزارش خبرنگار ایلنا از گرگان، براساس گزارشهای سازمان جهاد کشاورزی گلستان، افت سطح آبهای زیرزمینی، کاهش رطوبت خاک و کمبود منابع آبی باعث شده است که عملکرد بسیاری از محصولات استراتژیک از جمله گندم، کلزا، جو و دانههای روغنی کاهش یابد. کارشناسان این بخش تأکید میکنند که برای سازگاری با شرایط جدید اقلیمی، معرفی و توسعه کشت ارقام مقاوم به خشکی ضروری است.
به گفته متخصصان، استفاده از گونههای متحمل به تنش خشکی مانند گندم، حبوبات کمنیاز آبی و برخی ارقام جدید ذرت و پنبه، میتواند ضمن حفظ تولید، مصرف آب در اراضی استان را نیز مدیریت کند. همچنین توسعه سیستمهای نوین آبیاری، تغییر الگوی کشت، بهبود مدیریت خاک و افزایش استفاده از کودهای زیستی، از دیگر راهکارهای پیشنهادی برای کاهش آسیبهای خشکسالی عنوان شده است.
مسئولان جهاد کشاورزی استان اعلام کردهاند که برنامهای برای ایجاد مزارع الگویی، آموزش کشاورزان و توزیع بذر اصلاحشده آغاز شده و تلاش میشود تا در کوتاهترین زمان، کشاورزان به سمت کشت محصولات کممصرف و مقاوم هدایت شوند. این اقدام میتواند نقش مهمی در حفظ معیشت خانوادههای روستایی ایفا کند و پایداری تولید را در سالهای خشک تضمین کند.
با توجه به شدتگرفتن تنشهای اقلیمی، کارشناسان تأکید میکنند که آینده کشاورزی استان گلستان وابسته به تغییر سریع شیوههای سنتی و حرکت بهسوی فناوریهای نوین است. بررسیهای فنی نشان میدهد که استفاده از سنسورهای رطوبتی، پایش هوشمند مزارع و بهکارگیری سامانههای آبیاری قطرهای و کمفشار میتواند میزان هدررفت آب را تا حد قابلتوجهی کاهش دهد. مسئولان همچنین بر اهمیت ترویج کشاورزی حفاظتی، کشت مستقیم، و استفاده از مالچهای زیستی برای کاهش تبخیر آب تأکید دارند.
از سوی دیگر، کشاورزان گلستانی خواستار حمایتهای بیشتر دولتی برای جبران خسارات ناشی از خشکسالی شدهاند. آنان میگویند هزینههای تولید افزایش یافته و بدون ارائه تسهیلات، بیمه مناسب و دسترسی به بذرهای اصلاحشده، توان ادامه فعالیت اقتصادی برای بسیاری از خانوارهای روستایی دشوار است.
یک کشاورز در گفت وگو با ایلنا گفت: سال گذشته هم مثل سالهای قبل، با مشکل کمآبی و خشکسالی دست و پنجه نرم کردیم. بارندگی کم بوده و زمینها تشنه ماندهاند. همین مسئله باعث شده که محصولات پارسالهم آنطور که باید و شاید از آب درنیایند و برداشتمان خیلی کمتر از حد انتظار بود. بیماریهای مانند زنگ زرد گندم هم که انگار هر سال قویتر میشوند و به جان جوانههایی که به سختی سبز شدهاند میافتند. این وضعیت واقعاً کمر کشاورز را خم کرده است.
وی افزود: گفته شده است که مرکز تحقیقات کشاورزی استان، خبرهای خوبی برای ما دارد و. ۱۵ رقم جدید بذر معرفی کردهاند که قرار است تا پایان سال ۱۴۰۵ آماده شوند. مهمترین چیزی که از این ارقام جدید انتظار داریم این است که بتوانند در برابر کمآبی مقاوم باشند و کمتر به آب نیاز داشته باشند. همچنین، امیدواریم این بذرها در برابر بیماریهایی که امانمان را بریدهاند استقامت بیشتری از خود نشان دهند تا مجبور نباشیم مدام سم و آفتکش استفاده کنیم که هم هزینهبر است و هم برای سلامتی و خاک مضر است.
وی یادآور شد: همه ما کشاورزان امیدواریم که این ارقام جدید، همانطور که میگویند، به دادمان برسند و بتوانیم دوباره رونق را به مزارعمان برگردانیم. البته یک نکته دیگر هم هست؛ اینکه دسترسی ما به این بذرها هم باید آسان باشد. یعنی نه تنها کیفیت و مقاومتشان مهم است، بلکه باید بتوانیم به راحتی و با قیمت مناسب آنها را تهیه کنیم تا بتوانیم در فصل کاشت از آنها استفاده کنیم. امیدوارم با معرفی این ارقام جدید، سالهای پربرکتی در پیش داشته باشیم و بتوانیم بخشی از ضررهای خشکسالیهای اخیر را جبران کنیم.
قربانعلی روشن، رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، در گفتوگو با ایلنا اعلام کرد که امسال ۱۵ رقم جدید بذر پس از طی دوره طولانی تحقیقات و اخذ تأییدیههای لازم معرفی میشود.
بهگفته او، تولید هر رقم جدید بین ۱۰ تا ۱۲ سال کار پژوهشی مستمر نیاز دارد و این ارقام تا پایان سال ۱۴۰۵ وارد چرخه تولید خواهند شد.
روشنی با تشریح ساختار تخصصی این مرکز گفت که فعالیتهای تحقیقاتی در شش بخش انجام میشود. در بخش گیاهپزشکی، تمرکز پژوهشگران بر شناسایی و مدیریت آفات و بیماریهای نوظهور است. در بخش آب و خاک نیز موضوعاتی چون تغذیه گیاهی، ریزمغذیها و کودهای ماکرو با هدف ارتقای عملکرد و کیفیت محصولات بررسی میشود.
به گفته رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی گلستان، در بخش علوم دامی اصلاح نژاد و بهبود جیره تغذیهای دام و طیور دنبال میشود و در بخش منابع طبیعی نیز با توجه به اینکه ۷۰ درصد مساحت استان را عرصههای ملی تشکیل میدهد، پژوهشها با رویکرد بهرهبرداری پایدار و حفاظت همزمان انجام میشود.
او از اجرای ۱۶۰ طرح پژوهشی ملی، استانی و سفارشمحور در سال جاری خبر داد و افزود: سال گذشته نیز ۱۲ رقم زراعی جدید شامل یک رقم گندم، یک رقم جو، چهار رقم ماش، دو رقم علوفهای، یک رقم سویا و چند رقم دیگر معرفی شد.
روشن تأکید کرد که بهطور متوسط سالانه ۱۲ تا ۱۵ رقم جدید به جامعه کشاورزی کشور ارائه میشود که نقشی مهم در افزایش پایداری تولید و تقویت خودکفایی دارد.
وی افزود: معرفی سالانه ۱۲ تا ۱۵ رقم جدید زراعی توسط مراکز تحقیقاتی کشور، نقشی حیاتی در خودکفایی و پایداری تولید محصولات کشاورزی ایفا میکند. این ارقام جدید معمولاً با ویژگیهایی نظیر مقاومت به تنشهای محیطی (مانند خشکی و شوری)، عملکرد بالاتر، کیفیت بهتر و نیاز کمتر به نهادهها، به کشاورزان کمک میکنند تا تولید خود را افزایش داده و با چالشهای اقلیمی و اقتصادی مقابله کنند.
