گفت‌وگوی ایلنا با معاون درمان بیمارستان فیاض‌بخش پیش از برکناری
از قطع دست مافیای تجهیزات پزشکی در اتاق‌های عمل تا برخورد قاطع با پزشکان زیرمیزی‌بگیر + فیلم
معاون درمان معزول بیمارستان فیاض‌بخش با تشریح اقدامات مدیریتی و درمانی انجام‌شده در این مرکز گفت: یکی از مهم‌ترین اقدامات ما ساماندهی اتاق‌های عمل، مقابله با دخالت شرکت‌های تجهیزات پزشکی در فرآیند جراحی و برخورد با تخلفات مالی برخی پزشکان بود. همچنین با وجود مقاومت‌ها و فشارهای مختلف، توانستیم ساختمان بلااستفاده بخش سرطان را با کمک خیرین و کمترین هزینه به چرخه خدمت بازگردانیم و درمانگاه‌های وابسته به آن را راه‌اندازی کنیم.
یک هفته پیش، برای مصاحبه با «هادی عبداللهی» قائم‌مقام و معاون درمان بیمارستان فیاض‌بخش، به این بیمارستان رفتیم تا درباره اقدامات انجام‌شده توسط تیم مدیریتی جدیدی بشنویم که از مهرماه ۱۴۰۳ مسئولیت اداره این بیمارستان را بر عهده گرفته بودند.عبداللهی از مقابله با کارشکنی‌های باندهای قدرت و ثروت (مافیای تجهیزات و زیرمیزی)، مقابله با فشارهای حقوقی و بازرسی‌ها در مسیر راه‌اندازی بخش سرطان در ساختمانی از مجموعه بیمارستان سخن گفت که سال‌ها بلااستفاده مانده بود؛ ساختمانی که برای بازسازی آن، درخواست صدها میلیارد تومان اعتبار شده بود، اما او با مدیریت منابع و هزینه‌کرد مبلغی بسیار پایین‌تر از اعتبار درخواستی، آن را راه‌اندازی کرد.
نکته جالب این بود که او می‌دانست بوی الرحمانش بلند شده است. در حین مصاحبه، از فشارهایی گفت که به‌دلیل اقداماتش برای مقابله با مافیاها بر او وارد شده و تلاش‌هایی که برای برکناری‌اش در جریان بود.او که از ۱۵ سالگی در هشت سال دفاع مقدس و تا پایان جنگ، به‌عنوان غواص حضور داشت و اکنون جانباز است و رد زخم‌های آن جنگ تحمیلی را بر بدن دارد، از هدف والایش برای خدمت به مردم می‌گفت؛ جمله‌ای کلیشه‌ای و تکراری. اما او و هدفش واقعی بودند. باورش کردیم و منتظر برکناری‌اش ماندیم.
پیش‌بینی‌اش درست بود؛ خیلی زود و در روز چهارشنبه هفته گذشته برکنار شد. برای او قابل پیش‌بینی بود، اما برای ما غیرقابل‌باور. مگر می‌شود مدیری به‌دلیل شجاعت در ایستادگی مقابل باندهای قدرت و شبکه های فساد برکنار شود؟!
در ادامه، متن گفت‌وگوی ایلنا با هادی عبداللهی تنها چند روز پیش از برکناری‌اش را می‌خوانید.
* نفر اول از سمت چپ دکتر هادی عبداللهی
بیمارستان فیاض‌بخش در سال‌های گذشته از اهداف اولیه خود فاصله گرفت
«هادی عبداللهی» معاون درمان معزول بیمارستان فیاض‌بخش در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا درباره اقدامات انجام‌شده برای ارتقای کیفیت خدمات درمانی، اصلاح فرآیندهای مدیریتی و مقابله با تخلفات در این بیمارستان اظهار کرد: بیمارستان فیاض‌بخش با صرف هزینه‌ای بالغ بر چهار همت در زمان احداث، با هدف تبدیل شدن به یک مرکز ریفرال کشوری راه‌اندازی شد. قرار بود بیمارانی که به خدمات تخصصی و فوق‌تخصصی، جراحی‌های پیچیده و درمان بیماری‌های صعب‌العلاج نیاز دارند و امکان دریافت این خدمات در استان‌های محل سکونتشان فراهم نیست، به این مرکز ارجاع داده شوند.
وی افزود: با این حال، بیمارستان طی سال‌های گذشته به‌تدریج از اهداف اولیه خود فاصله گرفت و با مشکلاتی در حوزه مدیریت، بهره‌وری و ارائه خدمات مواجه شد. در نتیجه، نگاه عمومی به این مرکز نیز به دلیل کاستی‌های گذشته، چندان مثبت نبود. از زمان ورود تیم مدیریتی جدید در مهرماه ۱۴۰۳، تصمیم گرفتیم این سرمایه ملی را احیا کنیم و ظرفیت‌های آن را در مسیر خدمت‌رسانی بهتر به مردم و بیماران به کار بگیریم.
مقابله با مافیای تجهیزات پزشکی/ اجازه ندادیم شرکت‌ها جای جراحان را بگیرند
عبداللهی با اشاره به مشکلات موجود در اتاق‌های عمل گفت: یکی از جدی‌ترین آسیب‌هایی که در بررسی‌های اولیه با آن مواجه شدیم، دخالت برخی شرکت‌های تجهیزات پزشکی و افراد وابسته به آن‌ها در فرآیندهای درمانی بود. متأسفانه در مواردی کارشناسان شرکت‌ها عملاً در جایگاهی قرار گرفته بودند که باید در اختیار پزشک متخصص و جراح باشد. حتی شرایطی ایجاد شده بود که برخی جراحی‌ها به دلیل وابستگی به حضور این افراد یا تأمین تجهیزات از سوی شرکت‌های خاص با تأخیر مواجه می‌شدند.
وی ادامه داد: در بررسی دستورالعمل‌ها و فرآیندهای موجود، با مواردی مواجه شدیم که نشان می‌داد برای انجام برخی اقدامات جراحی، بیمار باید مدت طولانی منتظر بماند. در مواردی حتی فاصله زمانی انجام یک عمل تا اقدام بعدی به ۲۰ روز می‌رسید. این وضعیت در حالی بود که بیمار نیازمند دریافت خدمات درمانی در زمان مناسب بود و تأخیر در انجام جراحی می‌توانست مشکلات جدی برای او ایجاد کند.
معاون درمان معزول بیمارستان فیاض‌بخش تصریح کرد: در این مسیر با مقاومت‌های جدی مواجه شدیم. برخی شرکت‌ها و افراد ذی‌نفع در برابر اصلاح فرآیندها ایستادگی می‌کردند و حتی تلاش می‌شد با فشارهای مختلف، شرایط گذشته حفظ شود. اما ما تصمیم گرفتیم این وضعیت را اصلاح کنیم. دستورالعمل‌های مشخصی تدوین شد تا حضور شرکت‌ها در اتاق‌های عمل و نقش کارشناسان آن‌ها در چارچوب ضوابط قانونی و تخصصی قرار بگیرد و هیچ فردی خارج از جایگاه حرفه‌ای خود در فرآیند جراحی دخالت نکند.
وی افزود: گاهی شرکت‌ها از کنسل شدن تعداد زیادی از عمل‌ها سخن می‌گفتند و تلاش می‌کردند مسئولیت مشکلات را متوجه مدیریت بیمارستان کنند؛ در حالی که باید ریشه اصلی این کنسلی‌ها و منافع افراد دخیل در آن بررسی می‌شد. من اعلام کردم ادامه این وضعیت قابل قبول نیست و با افرادی که موجب اختلال در روند درمان بیماران شوند، مطابق ضوابط برخورد خواهد شد.
عبداللهی تأکید کرد: برای ما اولویت، بیمار است و هیچ منفعت شخصی یا شرکتی نباید بر حق بیمار برای دریافت خدمات درمانی به‌موقع مقدم شود. ساماندهی این بخش یکی از اقدامات مهمی بود که با وجود هزینه‌ها و فشارهای ناشی از آن دنبال کردیم.
راه‌اندازی بخش سرطان و درمانگاه‌های وابسته با وجود سنگ‌اندازی‌ها
معاون درمان معزول بیمارستان فیاض‌بخش در ادامه به راه‌اندازی بخش سرطان و درمانگاه‌های وابسته اشاره کرد و گفت: یکی دیگر از اقدامات مهم ما، فعال‌سازی ساختمانی بود که برای ارائه خدمات مرتبط با بیماران سرطانی تجهیز شده بود، اما سال‌ها بلااستفاده باقی مانده بود. حتی در مقطعی بحث تخریب این ساختمان یا جلوگیری از بهره‌برداری از آن مطرح شده بود.
وی افزود: با وجود برخی کارشکنی‌ها، فشارهای حقوقی و بازرسی و مشکلاتی که در مسیر راه‌اندازی این مجموعه وجود داشت، تصمیم گرفتیم از ظرفیت موجود استفاده کنیم. با کمک خیرین و مدیریت منابع، توانستیم با هزینه‌ای به‌مراتب کمتر از برآوردهای سنگین و میلیاردی مطرح‌شده، بخش سرطان و درمانگاه‌های وابسته را راه‌اندازی کنیم.
عبداللهی خاطرنشان کرد: اعتقاد داشتیم وقتی یک سرمایه ملی با این حجم از هزینه ایجاد شده، نباید به دلیل اختلافات اداری یا موانع غیرضروری بلااستفاده باقی بماند. هدف ما این بود که این امکانات در خدمت بیماران قرار بگیرد و مردم برای دریافت خدمات تخصصی مجبور نباشند به مراکز درمانی دیگر مراجعه کنند.
شناسایی ۱۵۰ آسیب در ساختار بیمارستان/ اصلاح مدیریت بر اساس داده‌های واقعی
او درباره نحوه آغاز اصلاحات مدیریتی در این مرکز گفت: پس از استقرار مدیریت جدید، به‌جای اینکه بدون بررسی وارد اقدامات شتاب‌زده شویم، حدود یک تا دو ماه را به آسیب‌شناسی دقیق بخش‌های مختلف اختصاص دادیم. در این فرآیند از ظرفیت کارشناسان داخلی و خارجی استفاده کردیم و با کمک داشبوردهای مدیریتی و تحلیل شاخص‌های عملکردی، حدود ۱۵۰ آسیب عمده را شناسایی کردیم.
وی ادامه داد: برای رفع این مشکلات، برنامه عملیاتی مشخصی تدوین شد که سه محور اصلی داشت؛ کمیته نظارت بر درمان، کمیته فنی و کمیته علمی. تلاش کردیم تصمیمات بر اساس اطلاعات واقعی، مستندات و شاخص‌های قابل اندازه‌گیری اتخاذ شود، نه بر اساس برداشت‌های شخصی یا قضاوت درباره عملکرد افراد.
عبداللهی با اشاره به نتایج اصلاحات انجام‌شده در شاخص‌های بیمارستانی اظهار کرد: ضریب اشغال تخت در بیمارستان به حدود ۸۲ درصد رسید. همچنین شاخص چرخش تخت از حدود دو بار به شش بار افزایش یافت. این موضوع به معنای استفاده بهتر از ظرفیت تخت‌های بیمارستانی و کاهش زمان انتظار بیماران برای پذیرش است.
وی افزود: یکی دیگر از شاخص‌هایی که برای ما اهمیت داشت، مدت‌زمان تعیین تکلیف بیماران در اورژانس بود. میانگین حضور و تعیین تکلیف بیمار در اورژانس که پیش از این حدود شش ساعت و نیم بود، به کمتر از دو ساعت کاهش پیدا کرد. این اتفاق با اصلاح فرآیندها، هماهنگی میان بخش‌ها و مدیریت بهتر ظرفیت‌های درمانی حاصل شد.
کاهش کنسلی‌های اتاق عمل با بازمهندسی شیفت‌ها
معاون درمان معزول بیمارستان فیاض‌بخش درباره مشکلات اتاق‌های عمل و علت بالابودن تعداد کنسلی‌ها توضیح داد: ما در این بیمارستان ۱۶ اتاق عمل مجهز داریم، اما بررسی‌ها نشان داد از ظرفیت این اتاق‌ها به شکل مطلوب استفاده نمی‌شود و تعداد کنسلی‌ها نیز بالاست. در مقطعی حدود ۱۱۴ مورد کنسلی در ماه ثبت می‌شد که نشان‌دهنده وجود اشکال در برنامه‌ریزی و مدیریت زمان بود.
وی گفت: برای اصلاح این وضعیت، ابتدا استانداردهای زمانی عمل‌های جراحی را بررسی کردیم. برای مثال، مطابق استانداردهای مربوط به زمان انجام جراحی، تعویض مفصل لگن به‌طور معمول به حدود ۹۰ تا ۱۲۰ دقیقه زمان نیاز دارد. البته باید احتمال انحراف از زمان استاندارد را نیز در نظر گرفت؛ چراکه در بخشی از موارد ممکن است شرایط بیمار یا پیچیدگی عمل موجب طولانی‌تر شدن فرآیند شود.
عبداللهی ادامه داد: بنابراین نمی‌توان بدون توجه به شرایط واقعی، برای تمام عمل‌ها زمان یکسانی در نظر گرفت. ما باید زمان حضور پزشک، آمادگی بیمار، وضعیت تجهیزات، برنامه پرستاری و ظرفیت اتاق عمل را هم‌زمان بررسی کنیم. به همین دلیل، بازمهندسی شیفت‌ها و تنظیم برنامه‌های روزانه را در دستور کار قرار دادیم تا از اتلاف وقت و کنسلی‌های غیرضروری جلوگیری شود.
وی تأکید کرد: در بررسی کنسلی‌ها، صرفاً به ثبت تعداد اکتفا نکردیم، بلکه دلایل هر مورد را نیز بررسی کردیم. آمادگی نداشتن بیمار، مشکلات تجهیزات، تأخیر پزشک، مسائل مدیریتی و کمبود هماهنگی میان بخش‌های مختلف از جمله عواملی هستند که می‌توانند در این موضوع نقش داشته باشند.
۳۰۰ شکایت درباره زیرمیزی/ برخورد با پزشکانی که بیماران را به مطب ارجاع می‌دادند
عبداللهی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای مقابله با دریافت مبالغ غیرقانونی از بیماران اظهار کرد: یکی دیگر از موضوعاتی که به‌صورت جدی دنبال کردیم، دریافت زیرمیزی و ارجاع اجباری بیماران به مطب‌های شخصی بود. در این زمینه شکایات بیماران را جمع‌آوری و بررسی کردیم و تاکنون نزدیک به ۳۰۰ مورد شکایت ثبت شده است.
وی افزود: به پزشکانی که چنین تخلفاتی درباره آن‌ها مطرح شده بود، تذکر دادیم که موظف به رعایت تعهدات سازمانی و مالی خود هستند و نباید بیماران را برای دریافت خدمات یا پرداخت مبالغ خارج از ضوابط به مطب شخصی ارجاع دهند.
معاون درمان معزول بیمارستان فیاض‌بخش تصریح کرد: به پزشکان اعلام کردیم در صورت همکاری نکردن و تداوم تخلفات، موضوع از طریق بازرسی و کمیته‌های مربوطه پیگیری خواهد شد و مستندات لازم نیز در پرونده آن‌ها ثبت می‌شود. در واقع، باید میان جایگاه حرفه‌ای پزشک به‌عنوان جراح و تعهدات سازمانی او هماهنگی وجود داشته باشد.
وی ادامه داد: ما قصد نداریم با کسی برخورد سلیقه‌ای داشته باشیم، اما اجازه نمی‌دهیم حقوق بیمار نادیده گرفته شود. بیمارستان باید محلی باشد که مردم با اطمینان برای درمان به آن مراجعه کنند، نه اینکه برای دریافت خدمات با درخواست‌های مالی خارج از ضوابط مواجه شوند.
ساماندهی داروخانه بستری و بازگشت پنج میلیارد تومان دارو
او با اشاره به مشکلات موجود در حوزه دارو گفت: یکی دیگر از آسیب‌هایی که در بررسی بخش‌ها شناسایی کردیم، ثبت نشدن صحیح برخی داروها، وجود کمبود در بعضی اقلام و در مقابل، انباشت داروهای مازاد در بخش‌های مختلف بود.
وی افزود: یکی از اقداماتی که برای اصلاح این وضعیت انجام دادیم، جمع‌آوری انبارک‌های دارویی از بخش‌ها و ساماندهی فرآیند توزیع دارو بود. به بخش‌ها ابلاغ کردیم که ظرف ۱۰ روز داروهای موجود را جمع‌آوری کنند تا داروخانه بستری به‌صورت متمرکز فعالیت خود را انجام دهد.
عبداللهی خاطرنشان کرد: با اجرای این طرح، داروهای مازاد به داروخانه بازگردانده شدند و امکان نظارت دقیق‌تر بر مصرف و توزیع دارو فراهم شد. تنها با یک تذکر و پیگیری، حدود پنج میلیارد تومان دارو بیش از آنچه تصور می‌شد، جمع‌آوری شد. این اقدام علاوه بر جلوگیری از هدررفت منابع، امکان مدیریت بهتر موجودی دارویی بیمارستان را فراهم کرد.
رد ضرورت نصب دوربین در اتاق عمل/ مشکل با اصلاح فرآیندها حل می‌شود
معاون درمان معزول بیمارستان فیاض‌بخش درباره موضوع نصب دوربین در اتاق‌های عمل نیز گفت: به اعتقاد من، نصب دوربین در اتاق عمل لزوماً راه‌حل مشکلات نیست. هر فضایی شرایط و ضوابط خاص خود را دارد و نمی‌توان بدون توجه به حریم خصوصی بیماران و ملاحظات حرفه‌ای، در تمام بخش‌ها تصویربرداری انجام داد.
وی ادامه داد: موضوع اصلی از نظر من، اصلاح فرآیندها و شناسایی دقیق عوامل ایجادکننده مشکل است. زمانی که فرآیندها به‌درستی بررسی و اصلاح شوند، بسیاری از مسائل بدون نیاز به اقدامات نظارتی غیرضروری برطرف خواهند شد.
عبداللهی تصریح کرد: من برای بررسی مشکلات، برنامه‌ای چندصفحه‌ای تدوین کردم و تلاش کردم عوامل مؤثر بر بروز عوارض و اختلالات را به‌صورت دقیق مشخص کنم. مشکل را نمی‌توان صرفاً به پزشک نسبت داد؛ بیمار، تجهیزات، مدیریت، پرستاری و نحوه برنامه‌ریزی نیز در این فرآیند نقش دارند. بنابراین، با یک نگاه تک‌بعدی نمی‌توان مشکلات پیچیده اتاق عمل را حل کرد.
وی افزود: برای مثال، وقتی پزشک به‌موقع در اتاق عمل حاضر نمی‌شود و پرستار ناچار است تا نیمه‌شب برای انجام کار منتظر بماند، طبیعی است که خستگی و فشار کاری به وجود بیاید. از سوی دیگر، مشکلات تجهیزات و برخی روابط و زدوبندهای پشت پرده نیز می‌توانند بر کیفیت و سرعت ارائه خدمات تأثیر بگذارند. در چنین شرایطی، صرف نصب دوربین نمی‌تواند مشکل را حل کند.
توسعه خدمات فوق‌تخصصی و کاهش نیاز به اعزام بیماران
معاون درمان معزول بیمارستان فیاض‌بخش در ادامه با اشاره به برنامه‌های توسعه خدمات تخصصی و فوق‌تخصصی گفت: یکی از اهداف ما این بود که بیمارستان به جایگاه واقعی خود به‌عنوان مرکز ارجاعی کشور نزدیک شود. برای تحقق این هدف، جذب پزشکان فوق‌تخصص در رشته‌های مختلف را دنبال کردیم.
وی افزود: در حوزه‌هایی مانند جراحی مغز و اعصاب، جراحی ستون فقرات، انکولوژی، جراحی سرطان پستان و زنان و زایمان، با پزشکان متخصص و فوق‌تخصص همکاری‌هایی انجام شد تا بیماران بتوانند خدمات مورد نیاز خود را در همین مرکز دریافت کنند و نیاز به اعزام آن‌ها به سایر مراکز درمانی به حداقل برسد.
عبداللهی همچنین با اشاره به توسعه خدمات دیالیز گفت: ساختمان جدید دیالیز با ظرفیت ۲۲ تخت و امکان ارائه دیالیز پیشرفته HDF راه‌اندازی شده است. این اقدام می‌تواند کیفیت خدمات ارائه‌شده به بیماران دیالیزی را ارتقا دهد.
وی ادامه داد: تقویت پوشش بیمه تکمیلی و بهبود سقف تعهدات بیمه‌ای نیز از دیگر اقداماتی بود که با هدف کاهش فشار مالی بر بیماران و تسهیل دسترسی آن‌ها به خدمات درمانی دنبال شد.
بازسازی اورژانس با ۵۰۰ میلیون تومان و تقویت هماهنگی با اورژانس ۱۱۵
او درباره اقدامات انجام‌شده در بخش اورژانس گفت: ساختمان قدیمی اورژانس نیازمند بازسازی اساسی بود و برآوردهای اولیه برای انجام این کار هزینه‌های بسیار بالایی را نشان می‌داد. با این حال، تلاش کردیم با استفاده از امکانات موجود، مدیریت منابع و جلب همکاری شهرداری، این پروژه را با هزینه بسیار کمتری به سرانجام برسانیم.
وی افزود: در نهایت، بازسازی اورژانس با اعتباری در حدود ۵۰۰ میلیون تومان انجام شد؛ در حالی که برای اجرای آن برآوردهای چند ده میلیارد تومانی مطرح شده بود. در این پروژه از ظرفیت‌های موجود و کمک‌های شهرداری، از جمله تأمین و انتقال برخی مصالح و امکانات، استفاده کردیم.
عبداللهی همچنین به استقرار نماینده اورژانس ۱۱۵ در بیمارستان اشاره کرد و گفت: هماهنگی میان اورژانس پیش‌بیمارستانی و بیمارستان برای مدیریت تخت‌ها و پذیرش بیماران اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، با استقرار نماینده اورژانس ۱۱۵ در بیمارستان تلاش کردیم فرآیند ارجاع و پذیرش بیماران سریع‌تر و منسجم‌تر انجام شود تا بیماران و خانواده‌های آن‌ها کمتر با سرگردانی مواجه شوند.
معاون درمان معزول بیمارستان فیاض‌بخش در پایان تأکید کرد: هدف اصلی ما بازگرداندن بیمارستان فیاض‌بخش به جایگاه واقعی خود و افزایش اعتماد مردم به این مرکز درمانی است. اصلاح ساختارها، مقابله با تخلفات، استفاده بهینه از امکانات، توسعه خدمات تخصصی و حمایت از کادر درمان باید در کنار یکدیگر پیش بروند. اعتقاد داریم بیمارستان زمانی می‌تواند به اهداف خود برسد که هم حقوق بیمار حفظ شود و هم کارکنان و کادر درمان در محیطی مناسب و حرفه‌ای فعالیت کنند.
