«بی‌توجهی به دروس فرهنگ‌ساز» از تبعات مصوبه کنکوری شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ زبان و ادبیات فارسی به قهقرا رانده‌ شده‌اند

به گزارش خبرنگار ایلنا، آنطور که در خبرها آمده است، علیرضا کاظمی وزیر آموزش و پرورش به تازگی در مکاتبه‌ای با شورای عالی انقلاب فرهنگی پیشنهاد داده است که با توجه به شرایط جنگی کشور و برای رفع دغدغه خانواده‌ها و دانش‌آموزان، پیشنهاد تغییر «تأثیر قطعی» معدل پایه یازدهم در کنکور که در مصوبه این شورا مورد تاکید قرار گرفته به «تأثیر مثبت» معدل پایه یازدهم در کنکور تغییر کند. 

نکته آنکه از زمان طرح مصوبه شورای انقلاب فرهنگی تا زمان تصویب آن و حتی بعد از این وضع این مصوبه، کارشناسان حوزه آموزش به موارد مطروحه در مصوبه این شورا انتقادات جدی وارد کرده و نسبت به آسیب‌هایی که این مقرره جدید به درس و آینده دانش‌آموزان وارد می‌کند، هشدار دادند. 

حالا اما کار به جایی که رسیده که شخص وزیر آموزش و پرورش هم تلاش کرده تا همراهی شورای انقلاب فرهنگی را برای تعدیل مصوبه جلب کند. 

آموزش و پرورش هم مقصر است

«هامون سبطی» در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا یادآوری می‌کند که این مصوبه پر ایراد و چالش از زمان تصویب تا کنون بارها دچار تغییرات جزیی و کلی شده است: نگاه مصوب‌کنندگان آن است که ما با قاطعیت این مصوبه را اجرا کردیم و اصلاح تدریجی آن برعهده کارگزاران حوزه آموزش و پرورش است، رویکردی که واقع‌بینانه نیست، زیرا اولا وقتی پایه یک بنا کج گذاشته شود، قابل اصلاح نخواهد بود و دوم اینکه جامعه هدف مسائل آموزشی، جوانان و نوجوانان هستند و به همین علت در مواجهه با چنین مسائلی باید رویکردی متعادل در پیش بگیریم به‌ویژه آنکه این مصوبه هم با تعیین آینده و سرنوشت این گروه سنی مرتبط است. 

او تاکید می‌کند که مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی از اساس اشتباه بوده و باعث ایجاد بی‌عدالتی در حوزه آموزش می‌شود: این مصوبه نمی‌تواند عدالت را میان گروه‌های مختلفی که قصد کنکور دادن دارند، برقرار کند. در تصحیح برگه‌های امتحانی انسان دخیل است و به علت احتمال وجود برخی اشتباهات در فرایند تصحیح برگه‌ها یا وجود نگاه‌های متفاوت تصحیح‌کنندگان نسبت به پاسخ درست سوالات نباید تاثیر معدل بر قبولی کنکور قطعی باشد. 

این کارشناس حوزه آموزش انتقاد اصلی را متوجه نهاد آموزش و پرورش می‌داند و توضیح می‌دهد: وزرای آموزش و پرورش که در دوره‌های مختلف سکان امور این وزارتخانه را به دست گرفتند، گمان می‌کردند که تاثیر قطعی معدل بر کنکور می‌تواند باعث اعتبار کلاس‌های درسی، توجه بیشتر دانش‌آموزان به محتوای کتاب و درآمدهای قانونی را برای آموزش و پرورش ایجاد کند، اما در عمل مشاهده کردیم که این درآمدها تنها متوجه مدارس غیرانتفاعی شد و به اختلاف طبقاتی لباس آموزشی هم پوشاند.

او اضافه می کند: از طرف دیگر با توجه به اینکه آموزش و پرورش مانند سازمان سنجش امکانات لازم را برای برگزاری آزمون‌ها در اختیار نداشت، دچار مشکلات بسیار شد تا جایی که امروز وزیر آموزش و پرورش پیشنهاد تغییر در این مصوبه را داده است. آنهم در حالی که نهاد آموزش و پرورش بیشترین نقش را در تصویب مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی داشته است. 

سبطی به این موضوع هم اشاره کرد که مصوبه مذکور هر روز بیش از روز قبل اصلاح و به عبارت بهتر مثله می‌شود و در واقع از مصوبه ابتدایی تقریبا چیزی باقی نمانده است: براساس این مصوبه قرار بود کنکور دو یا چند بار در سال برگزار شود که در عمل این اتفاق نیفتاد و این مورد از مصوبه حذف شد. قرار بود نمرات دانش‌آموزان در سال‌های دهم، یازدهم و دوازدهم ملاک اصلی ورود به دانشگاه باشد که باز هم نشد، ابتدا معدل سال دهم را حذف کردند و از سال گذشته هم عملا سال یازدهم حذف شد که امثال پیشنهاد آن به صورت رسمی از سوی آموزش و پرورش مطرح شده است. همچنین قرار بود که نمرات کنکور به مدت ۲ سال معتبر باشد تا داوطلب مجبور نباشد که هرسال کنکور دهد که این مقرره هم غیرعلمی و غیرقابل اجرا بود و حذف شد. 

بی‌توجهی به دروس فرهنگ‌ساز تنها مورد باقی‌مانده از مصوبه کنکوری

او اضافه می‌کند: در حال حاضر تنها یک مورد از مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی باقی مانده است یعنی بی‌توجه کردن مدارس و دانش‌آموزان به دروس فرهنگی ایران یعنی دروس زبان و ادبیات فارسی، زبان انگلیسی، دینی و عربی. این دروس به قهقرا رانده شده‌اند به این معنا که وقتی دانش‌آموز سال دهم به این نتیجه رسید که این دروس نقشی در کنکور و امتحان نهایی ندارد، آن‌ها را به کناری گذاشت و این موضوع حتی در برنامه درسی مدارس هم قابل مشاهده است.

این فعال حوزه آموزش تاکید می کند که حتی اگر تاثیر معدل پایه یازدهم در کنکور مثبت شود که موضوعی قابل دفاع است، اما همچنان دانش‌آموزان این دروس را جدی نمی‌گیرند و در سال دوازدهم با حجم سنگینی از همین مطالب مواجه می‌شوند که بی‌توجهی به آن‌ها در پایه‌های دهم و یازدهم باعث تنفر آن‌ها از این دروس فرهنگ‌ساز می‌شود. 

سبطی  این را هم می‌گوید که بر اساس قانون مجلس دروس عمومی یعنی ادبیات فارسی، زبان انگلیسی و عربی و دینی پایه اصلی سنجش آموزش برای ورود به دانشگاه قرار دارند و دروس تخصصی به این موارد اضافه می‌شوند. بنابراین مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی بر خلاف مصوبه مجلس هم هست که برآمده از نگاه مهندسان و برخی از استادان ریاضی و فیزیک بود نه کارشناسان حوزه آموزش. حالا هم بسیاری از مفاد این مصوبه حذف شده است و کارگزاران حوزه آموزش را مقصر جلوه می‌دهند به این معنا که این کارگزاران بوده‌اند که نتوانسته‌اند مصوبه را اجرا کنند، در حالی که همانطور که گفتم این مصوبه از بنیاد اشتباه و نیازمند اصلاحات ساختاری است. 

این فعال آموزشی به این موضوع اشاره می‌کند که در سال تحصیلی گذشته هم تاثیر معدل سال یازدهم بر کنکور مثبت بود و اگر این تاثیر در مصوبه هم به «مثبت» تغییر کند تازه به مشکلات سال گذشته می‌رسیم و تغییر خاصی در شرایط ایجاد نمی‌شود: در کشوری مانند ایران که تحصیلات بسیار ارزشمند است و نسل جوان به داشتن تحصیلاتی دانشگاهی از دانشگاه‌های معتبر علاقه دارند، عقلایی در طول ۵۰.۶۰ سال گذشته به این نتیجه رسیده‌اند که ورود به دانشگاه باید بر اساس آزمونی متمرکز انجام شود، زیرا در آزمون متمرکز که آزمون دهندگان زیاد هستند، اوراق باید به صورت ماشینی تصحیح شود. 

تبلیغ علیه کنکور تستی، رویکردی عوامفریبانه بود

سبطی، تبلیغات منفی علیه کنکور تستی در ایران را رویکردی عوامفریبانه توصیف می‌کند: آزمون‌های آیلتس و تافل و مانند آن بر مبنای تست هستند و این تصمیم هم بر مبنای علمی است از طرف دیگر بسیاری از متخصصانی که امروز در این شرایط، مشکلات کشور را حل می‌کنند از مسیر همین کنکور تستی وارد دانشگاه شده‌اند. به هر حال با توجه به رویکرد منفی جامعه نسبت به کنکور تستی، شورای عالی انقلاب فرهنگی در مصوبه خود تست را تبدیل به سوالات تشریحی و معدل ناشی از آن‌ها کرد. موضوعی که حالا تبدیل به بلای جان دانش‌آموزان و البته کارگزاران آموزشی شده است که زمانی خودشان به انتقادات دلسوزان توجه نمی‌کردند و حتی آن‌ها را مورد اتهام قرار می‌دادند. 

او از مشکلاتی می‌گوید که حتی تاثیر قطعی معدل پایه دوازهم بر کنکور هم به تنهایی می‌تواند برای دانش‌آموزان ایجاد کند: وضعیت فرقی نمی‌کند. دانش‌آموز باید در عرض کمتر از یک ماه ۱۲ جلسه امتحان نهایی را تجربه کند و اگر در هر یک از این جلسات دچار مشکل یا ناخوشی شود از فرایند رقابت بازمی‌ماند. در حالی که در کنکور تنها یکبار امکان داشت دچار مشکل شود، اما در این رویکرد، ریسک ۱۲ برابر شده است.

این فعال آموزشی ادامه می‌دهد: همچنین دانش‌آموزان روستایی برای کنکور تنها یک بار باید در محل کنکور در شهر حاضر می‌شدند، اما در فرایند جدید باید ۱۲ بار به شهر سفر کنند که این موضوع مشکلاتی را می‌تواند برای آن‌ها ایجاد کند. به علاوه اینکه مصحح‌ها مانند هم نگاه نمی‌کنند و این موضوع باعث اختلاف در نمرات به دلیل تفاوت در رویکرد مصححین می‌شود. بنابراین چه تاثیر معدل پایه یازدهم بر کنکور قطعی باشد یا مثبت فرق زیادی نمی‌کند به جز اینکه اگر معدل این پایه مثبت شود دانش‌آموزان ۱۲ جلسه آزمون خواهند داشت و اگر قطعی باشد ۱۸ جلسه آزمون.