در گفتوگو با ایلنا مطرح شد:
مراقبت موقت بهزیستی از فرزندان خانوادههای مجروح جنگ/ تخریب کامل ۵۰ واحد مسکونی مددجویان
معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی از هماهنگی با بنیاد شهید و امور ایثارگران برای نگهداری از کودکانی خبر داد که در جریان جنگ والدین خود را به صورت موقت یا دائم از دست میدهند.
«سید حسن موسوی چلک» معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور در گفتوگو با خبرنگار ایلنا درباره تمهیدات این سازمان برای حمایت از کودکانی که ممکن است در شرایط جنگ سرپرست خود را به صورت دائم یا موقت (بر اثر مجروحیت) از دست دهند، گفت: یکی از گروههایی که همواره بحرانهای طبیعی یا غیرطبیعی آنها را تحت تاثیر خود قرار میدهد کودکان هستند. برخی از آنها در شرایط بحرانی ممکن است، سرپرست خود را از دست بدهند.همچنین ممکن است سرپرست خانواده مجروح شده و در فرایند درمان قرار گیرد و از طرف دیگر افرادی را هم در اطراف خود نداشته باشند که از کودکش مراقبت کنند.
او ادامه داد: تا زمانی که برای این کودکان تشکیل پرونده شده و آنها تحت حمایت بنیاد شهید و امور ایثارگران قرار گیرند، لازم است نهادی در مجموعه حاکمیت در حمایت از آنان وجود داشته باشد. سازمان بهزیستی به واسطه قانون تاسیس خود و هم به واسطه قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بیسرپرست و بدسرپرست، باسابقهترین و تخصصیترین نهاد در حوزه حمایت از این کودکان به شمار میرود. البته به محض اینکه تکلیف خانواده این کودکان مشخص شود، آنها به خانواده خود باز میگردند.
معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی اضافه کرد: با این حال اگر این گروه از کودکان شرایط بازگشت به خانواده را ولو برای مقطعی کوتاه نداشته باشند، ما به عنوان بخشی از حاکمیت موظف هستیم، فضایی امن را برای آنها ایجاد کنیم. بر همین اساس بخشنامهای به مدیران کل بهزیستی استانها ابلاغ کردیم تا آمادگی لازم برای پذیرش موقت این کودکان فراهم شود. در همین راستا هماهنگیهایی نیز با معاونت بنیاد شهید و امور ایثارگران انجام دادیم تا به مدیران استانی خود اعلام کنند که اگر کودکانی را سراغ داشتند که نیازمند نگهداری موقت بودند، مراکز بهزیستی برای پاسخ به این بخش از نیاز موقت کودکان آماده همکاری با بنیاد شهید خواهند بود و تلاش میشود نگرانی مردم در این زمینه برطرف شود.
او درباره سازوکار نگهداری از این کودکان هم گفت: وقتی این کودکان تحت پوشش بنیاد شهید قرار میگیرند، سازو کار حمایت از آنها متفاوت میشود. اما ممکن است در همین فضا بستگان قهری یا اطرافیان دارای صلاحیتی نداشته باشد که از او نگهداری کنند، بهزیستی میتواند با توجه به سازوکار خانوادهمحور خود از این کودکان مراقبت کند. اما زمانی که کودکی تحت پوشش این بنیاد قرار میگیرد، سازوکار حمایتی ویژهای برای او فعال میشود. بهزیستی به عنوان تخصصیترین سازمان در حوزه حمایت از کودکان بیسرپرست و بدسرپرست باید در این شرایط تجربه و تخصص خود را در اختیار مردمی قرار دهد که در این جنگ ناجوانمردانه آسیب دیدهاند.
موسوی چلک با بیان اینکه معمولا آسیبپذیرین گروهها در شرایط بحران و جنگ، کودکان، زنان، افراد دارای معلولیت و بیماران صعبالعلاج هستند. ما بخشنامه مذکور را در راستای هموطنان عزیز به استانها ابلاغ کردهایم.
او در ادامه دربار آمار این گروه از کودکان در جنگ هم عنوان کرد: در حال حاضر آماری از کودکانی که در نتیجه حوادث اخیر بیسرپرست شدهاند، در اختیار سازمان بهزیستی نیست. این بخشنامه به تازگی ابلاغ شده و اگر کودکانی به ما سپرده شوند به صورت هفتگی گزارش میگیریم، در حال حاضر هم به ادارات استانی تاکید کردهایم که موارد ارجاع شده را به ما اعلام کنند.
سپردن ۳۵۰۰ کودک بیسرپرست و بدسرپرست به خانوادهها از آغاز جنگ
موسوی چلک با تاکید بر اینکه فرایند فرزندخواندگی در شرایط جنگ هم متوقف نشده و ادامه دارد، افزود: بخشی از نظام حمایتی سازمان بهزیستی مربوط به مراکز شبانهروزی است که این مراکز تعطیلبردار نیستند. بخش دیگر مربوط به خدمات خانوادهمحور است که این رویکرد درباره کودکان شامل بازپیوند کودک با خانواده زیستی، سپردن کودک به خانواده «امین موقت»، مرخصی کودک و سپردن او به اقوام دارای صلاحیت و بخش دیگر مربوط به سپردن کودک به خانواده میزبان است، این بخش بر اساس شیوهنامهای که ۲ سال قبل وزارت دادگستری ابلاغ کرده بود، انجام میشود. همه این موارد براساس بررسیهای انجام شده توسط سازمان بهزیستی و منطبق با قانون حمایت از کودکان بیسرپرست و بدسرپرست مصوب سال ۱۳۹۲ صورت میگیرد.
به گفته او براساس آخرین آمار احصا شده در روز ۱۶ فروردین، در حال حاضر کمتر از ۵۰۰ خانواده میزبان داریم و کمتر از ۴ هزار کودک را نیز به خانوادهها سپردهایم. از ۹۵۰۰ کودک بدسرپرست و بیسرپرستی که تا پیش از آغاز جنگ در مراکز مختلف ما حضور داشتهاند، ۶ هزار نفر همچنان در مراکز حضور دارند و مابقی به خانوادهها سپرده شدهاند. ما در این شرایط سازوکار خانوادهمحوریمان را به عنوان یک سازوکار مهم در سازمان نه تنها کاهش ندادیم، بلکه تقویت هم کردهایم. البته مانند همین اقدام را در حوزه معلولان و اعتیاد انجام داده و این افراد را به خانوادهها سپردهایم.
معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی در ادامه درباره خسارات واردشده به بهزیستی هم توضیح داد: تعدادی از مراکز دولتی ما دچار آسیب شدند و بهویژه در استانهای ایلام، کرمانشاه و کردستان با تخریبهای بیشتری مواجه شدیم. بخشی از این خسارات شامل شکستن شیشهها و ترک خوردن دیوارها بود. برخی از مراکز غیردولتی ما هم با آسیب مواجه شدند. حدود ۳ هزار شغل از مشاغل افراد تحت پوشش سازمان و حدود ۲ هزار واحد مسکونی مربوط به خانوادههای تحت پوشش نیز دچار آسیب شدهاند. همچنین بیش از ۵۰ واحد مسکونی نیز بهطور کامل تخریب شدهاند.
او درباره وضعیت فعالیت مراکز آسیبدیده نیز گفت: حدود ۱۰ تا ۱۵ مرکز بهزیستی در این مدت آسیب دیدهاند، اما میزان خسارتها به حدی نبوده که فعالیت مراکز متوقف شود. برخی از این مراکز به دلیل همجواری با مراکز حساس نظامی یا امنیتی تحت تأثیر قرار گرفتهاند. با توجه به تجربه جنگ ۱۲ روزه، از آغاز جنگ تا کنون در راستای حفظ امنیت افراد، ۱۷۴ مرکز ما از کنار مراکز حساس جابهجا شدهاند، اما خدمترسانی به افراد تحت پوشش پایدار است و همچنان ادامه دارد.