اعتراضات در اندونزی/ سلامت و معیشت کارگران زیر سایۀ دود سمی و آتش + ویدئو
گسترش آتش‌سوزی‌های جنگلی در اندونزی، سلامت هزاران نفر و معیشت کارگران و شاغلان مشاغل غیررسمی را تهدید کرده است؛ معترضان با انتقاد از عملکرد دولت، خواستار مهار فوری آتش‌سوزی‌ها و اعلام وضعیت اضطراری شدند.
به گزارش ایلنا و به نقل از پایگاه خبری چنل نیوز آسیا (CNA)، آتش‌سوزی‌های گستردۀ جنگلی و انتشار دود سمی در اندونزی، سلامت عمومی و معیشت اقشار کم‌درآمد را با بحرانی جدی روبه‌رو کرده است. آلودگی شدید هوا طی هفته‌های اخیر مشکلات جسمی بسیاری از مردم را تشدید کرده و با کاهش مشتریان و رکود کسب‌وکارهای کوچک، درآمد روزانۀ دست‌فروشان و دیگر شاغلان مشاغل غیررسمی را تحت فشار قرار داده است.
هم‌زمان با دومین سالگرد آغاز به کار دولت «پرابوو سوبیانتو» رئیس‌جمهور اندونزی، دانشجویان و دیگر معترضان روز سه‌شنبه، ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶، در چند شهر به خیابان‌ها آمدند و از عملکرد دولت در مهار آتش‌سوزی‌ها، مقابله با آلودگی هوا و رسیدگی به فساد و ناکارآمدی مدیریتی انتقاد کردند.
این اعتراض‌ها در جاکارتا، پایتخت اندونزی، و شهرهای باندونگ و یوگیاکارتا در جزیرۀ جاوه، پکانبارو در سوماترا و ماکاسار در جنوب سولاوسی برگزار شد. معترضان به‌ویژه از ناتوانی دولت در مهار آتش‌سوزی‌هایی انتقاد کردند که از ماه ژوئیه بخش‌های گسترده‌ای از جزایر بورنئو و سوماترا را درگیر کرده است.
در یکی از پلاکاردهای اعتراضی در جاکارتا نوشته شده بود: «اگر ما بسوزیم، شما هم با ما خواهید سوخت!» معترض دیگری نیز با تأکید بر حق مردم برای برخورداری از هوای پاک گفت: «من حق دارم نفس بکشم. همین حالا آتش‌ها را خاموش کنید.»
آلودگی هوا، تهدید سلامت و درآمد روزانۀ فرودستان
پیامدهای این بحران به مشکلات تنفسی محدود نمی‌شود. کاهش مشتریان و افزایش قیمت‌ها، تأمین هزینۀ زندگی را برای بسیاری از افرادی دشوار کرده است که به درآمد روزانۀ مشاغل کوچک وابسته‌اند.
«ملسی» فروشندۀ ۴۰ سالۀ نوشیدنی در خیابان‌های شهر پالانگکارایا در جزیرۀ بورنئو، با اشاره به کاهش فروش و افزایش قیمت‌ها گفت: این دود واقعاً شدید است. فروشمان کساد شده است. قیمت‌ها همچنان بالا می‌روند، اما درآمدی نداریم.
او هنگام گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه گریه کرد و با اشاره به ناتوانی مردم عادی در مقابله با این وضعیت افزود: چه کاری از دست ما برمی‌آید؟ ما آدم‌های کوچکی هستیم و کاری جز امید بستن به این نداریم که دولت به این وضعیت رسیدگی کند.
برای دست‌فروشان، کارگران روزمزد و دیگر شاغلان مشاغل غیررسمی، افت فروش یا ناتوانی در ادامۀ کار به معنای از دست رفتن بخشی از درآمد ضروری زندگی است. این افراد معمولاً از پشتوانۀ مالی کافی برای جبران روزهای کم‌کاری برخوردار نیستند و هم‌زمان با افزایش قیمت‌ها، برای تأمین هزینۀ خوراک، مسکن و دیگر نیازهای روزمره با فشار بیشتری روبه‌رو می‌شوند.
«سیفرا» زن خانه‌دار ۲۹ ساله، نیز از ادامۀ مشکلات جسمی اعضای خانواده‌اش خبر داد و گفت همسر و دو فرزندش یک ماه است سرفه می‌کنند. او با اشاره به نفوذ دود به داخل خانه توضیح داد: حتی داخل خانه هم دود وارد می‌شود. راستش از زمان شروع این آلودگی، بدنم درد می‌کند؛ انگار مرا کتک زده‌اند. سیستم ایمنی بدنم ضعیف شده و به‌راحتی دچار سرفه و سرماخوردگی می‌شوم.
سیفرا، که مانند بسیاری از مردم اندونزی تنها با یک نام شناخته می‌شود، از دولت خواست اقدامات جدی‌تری برای مهار آتش‌سوزی‌ها انجام دهد. ده‌ها نفر نیز روز دوشنبه در پالانگکارایا تجمع کردند و خواستار اعلام وضعیت اضطراری شدند.
بازداشت فعالان در جریان اعتراض‌ها
آتش‌سوزی‌ها و آلودگی هوا به مرزهای اندونزی محدود نمانده و سطح آلودگی ناشی از آن‌ها در شهرهایی مانند کوالالامپور در مالزی و سنگاپور نیز افزایش یافته است.
پلیس اندونزی روز سه‌شنبه، پیش از آغاز راهپیمایی‌های دانشجویی، شش فعال را بازداشت کرد. به گفتۀ «جینی سیرایت» کنشگر سازمان غیردولتی گرین‌پیس، این افراد بنرهای اعتراضی این سازمان را از یک بنای یادبود در میدان مرکزی بونداران اچ‌آی جاکارتا آویزان کرده بودند.
روی یکی از بنرها نوشته شده بود: «آلودگی هوا و حکومت پرابوو، برابر با فاجعۀ ملی.»
معترضان در دومین سالگرد آغاز به کار دولت «پرابوو سوبیانتو»، علاوه بر انتقاد از عملکرد حکومت در مهار آتش‌سوزی‌ها، به فساد و ناکارآمدی مدیریتی نیز اعتراض کردند.
سوختن بیش از ۱.۹ میلیون هکتار زمین
بر اساس اعلام برتون پانجایتان، سخنگوی آژانس ملی مدیریت بلایای اندونزی، بیش از ۶۰ هزار آتش‌نشان، از جمله نیروهای داوطلب، برای مهار آتش‌سوزی‌ها در سراسر کشور فعالیت می‌کنند.
به گفتۀ این مقام، ۴۹ فروند هواپیما نیز برای عملیات آب‌پاشی هوایی و بارورسازی ابرها با هدف ایجاد بارندگی در دسترس نیروهای امدادی قرار داشته‌اند؛ با این حال، آلودگی هوا فعالیت برخی از این هواپیماها را به‌صورت مقطعی متوقف کرده است.
سامانۀ پایش آتش‌سوزی «نوسانتارا اطلس» روز دوشنبه اعلام کرد آتش‌سوزی‌ها در ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۶ بیش از ۱.۹ میلیون هکتار از اراضی اندونزی را سوزانده‌اند.
اندونزی هر سال در فصل خشک با آتش‌سوزی‌های جنگلی روبه‌رو می‌شود، اما آتش‌سوزی‌های امسال شدت بیشتری داشته‌اند. دورۀ شدید پدیدۀ آب‌وهوایی ال‌نینو نیز از عوامل تشدید این وضعیت عنوان شده است.
ضرورت حمایت از معیشت آسیب‌دیدگان
بحران آتش‌سوزی‌ها، در کنار خسارت‌های زیست‌محیطی، زندگی روزمرۀ کارگران و خانوارهای کم‌درآمد را مختل کرده است. دود سمی فعالیت در فضای باز را دشوار می‌کند، کاهش مشتریان درآمد مشاغل خیابانی را پایین می‌آورد و افزایش قیمت‌ها توان خرید خانوارها را بیش از پیش کاهش می‌دهد. در چنین شرایطی، کسانی بیشترین فشار را تحمل می‌کنند که برای تأمین هزینۀ زندگی به دستمزد روزانه یا درآمد حاصل از فروش مستقیم کالا و خدمات وابسته‌اند.
مهار آتش‌سوزی‌ها و کاهش آلودگی هوا برای حفاظت از سلامت مردم ضروری است؛ اما رسیدگی به پیامدهای اقتصادی بحران نیز اهمیت دارد. توقف یا افت فعالیت کسب‌وکارهای کوچک می‌تواند درآمد خانوارهایی را قطع کند که امکان جبران زیان یا تعطیلی موقت کار را ندارند. از این رو، مطالبات معترضان برای اقدام فوری دولت، علاوه بر مهار آتش‌سوزی‌ها، بر ضرورت جلوگیری از تشدید فشارهای معیشتی بر اقشار آسیب‌پذیر نیز تأکید دارد.
